الەم • 08 ماۋسىم, 2010

الەم وتكەن اپتادا

431 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

وداقتارعا قوسىلمايدى

ۋكراينا پارلامەنتى – جو­عار­عى رادا ەلدىڭ بلوكتارعا قو­سىل­مايتىن مارتەبەسىن بەكىتتى. بۇل ۇسىنىستى پرەزيدەنت ۆيكتور يانۋكوۆيچ ەنگىزىپتى. دەمەك, ەلدىڭ بۇرىنعى باسشىلىعى ناتو-عا كىرۋدى باعدار تۇتسا, ەندى وعان جول كەسىلدى.

بۇل شەشىممەن پرەزيدەنت يانۋكوۆيچ رەسەيدىڭ كوڭىلىن تاپ­قانداي. بىراق ول باتىستى دا ۇمىت­پاي وتىر: يانۋكوۆيچ وزدەرى­نىڭ ابحازيانىڭ, وڭتۇستىك وسە­تيانىڭ تاۋەلسىزدىگىن تانىماي­تى­نىن مالىمدەدى. بۇل رەسەي ساياساتىنا ۇلكەن سوققى. جالپى ۋكراينا پرەزيدەنتى ەكى جاقتىڭ دا كوڭىلىن تاپقىسى كەلەدى.

 

مانساپقا باس ۇرماعان

گەرمانيانىڭ فەدەرالدىق پرەزيدەنتى حورست كەلەر قىزمە­تىنەن كەتەتىنىن مالىمدەدى. كەتۋگە سەبەپ – جۇرتشىلىق ونىڭ قاجەت كەزىندە ەل مۇددەسى ءۇشىن كۇش قولدانۋ دا كەرەك دەگەن پىكىرىنە قاتتى سىن ايتقانىن قالاماپتى. كەتەم دەگەنگە بۇل ەل اسا قاتتى جالىنبايدى. كانتسلەر انگەلا مەركەل تەلەفون ارقىلى ۇگىتتەپ كورىپ ەدى, كونبەدى. سوندىقتان ول پرەزيدەنتتىككە ۇمىتكەردىڭ اتىن دا اتاپ جىبەردى – بيلەۋشى كواليتسيالىق ۇكىمەتتىڭ اتىنان ەڭبەك ءمينيسترى ۋرسۋلا فون دەر لايەن ۇسىنىلماق. ال سايلاۋ 30 ماۋسىمدا وتەدى.

 

قارۋعا داعدارىس جوق

ەكونوميكالىق داعدارىس كە­زىن­دە كوپ سالا كۇيزەلەدى. اسىرەسە, الەۋمەتتىك سالاعا قارجى ازايىپ, حالىقتىڭ تۇرمىسى تومەندەيدى. بىراق قارۋعا جۇمسالاتىن قارجى كوبەيمەسە, ازايمايدى ەكەن. وتكەن جىلى قارۋعا بولىنگەن قارجى الەمدە 5,9 پايىزعا ءوسىپ, 1,5 تريلليون دوللارعا جەتىپتى. اسىرەسە, اقش, قىتاي, ءۇندىستان سياقتى ەلدەردە كوبىرەك وسكەن.

 

السىزدىگىن مويىندادى

جاپونيانىڭ پرەمەر-ءمي­نيس­ترى يۋكيو حاتوياما قىزمە­تى­نەن كەتتى. ول جىل تولماي قىزمە­تى­نەن كەتكەن ءتورتىنشى ۇكىمەت باس­شىسى. سويتسە دە ونىڭ: “ەلدەگى جاعدايدى وڭالتا المادىم, جاپون حالقىن باتىر ەتكىم كەلىپ ەدى, بىراق قولىمنان كەلمەدى, ەڭ الدىمەن ءوزىمنىڭ السىزدىگىمنەن”, دەگەن ءسوزى جۇرتتىڭ ەسىندە قالاتىنى انىق. جاڭا پرەمەر-مينيستر بولىپ ۆيتسە-پرەمەر, دەموكراتيالىق پارتيانىڭ جاڭا ليدەرى ناوتو كان سايلاندى.

 

اقش – قارىزى كوپ ەل

قازىرگى زاماندا قارىزسىز ەل جوق. قارىز الۋ قاجەتتىلىككە اي­نال­عان زامان. قارىز الىپ, ودان پايدا تاۋىپ جاتساڭ, ونىڭ ايى­بى جوق. جانە قارىزدى دا جاع­دايى بار ەل الادى. جاعدايى جوق­قا ەشكىم قارىز بەرمەيدى. راس, ءبىر ەلدىڭ قارىزى كوپ, ءبىر ەل­دىڭ قارىزى از. الەمدەگى ەڭ الىپ ەل امەريكا دەسەك, ەڭ قارى­زى كوپ تە سول اقش ەكەن. قازىرگى كۇنگە دەيىن ونىڭ قارىزى – 13 تريلليون دوللار. كەشەگى پرەزي­دەنت دجوردج بۋش كەزىندە 4,9 تريلليونعا ءوسىپتى. پرەزيدەنت وباما ونى قىسقارتپاق بولىپ الەك. بىراق بيىل قارىز 14,3 تريلليون دوللارعا جەتپەك. جالعا جەر العان قىتايدىڭ حەيمۋنتسزيان پرو­ۆين­تسياسىنىڭ ۇكىمەتى رەسەيدىڭ شەكارالاس ايماعىنان 426,6 مىڭ گەكتار جەردى جالعا الىپ, وندا اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىن وسىرمەك بولىپ وتىر. مۇنداي تاجىريبە بۇعان دەيىن دە جۇزەگە اسىرىلىپ, ودان ەكى جاق تا پايدا كورگەن. ايتالىق, مۋدانتسزيان قالاسى بيىل 146,6 مىڭ گەكتاردى جالعا الىپتى. بۇل وتكەن جىلعى­دان 42 پايىزعا كوپ.

 

چاۆەستىڭ تسەنزۋراسى

ۆەنەسۋەلانىڭ پرەزيدەنتى ۋگو چاۆەس ناعىز توتاليتارلىق ءسوتسيا­ليزم­نىڭ تارتىبىنە كوشكەنىن اڭعارت­تى – ەلدە اقپاراتتاردىڭ تارالۋىن باقىلايتىن اگەنتتىك قۇرىلدى. ونىڭ ماقساتى تۋرالى ايتقاندا, ول مەملەكەتتىك مۇددەگە قايشى كەلەتىن حابارلارعا تىيىم سالماق. “تسەسنا” دەپ اتالاتىن بۇل اگەنتتىك, ارينە, ەڭ الدىمەن چاۆەسكە قارسى ايتىلعان سىندى مەملەكەتتىك مۇددەگە قارسى ارەكەت سانايتىنى بەلگىلى.

 

“اگاتانىڭ” اپاتى

وتكەن اپتادا ورتالىق امە­ري­كا ەلدەرى “اگاتا” دەپ اتالاتىن داۋىلدان كوپ زارداپ شەكتى. قيراعان عيماراتتار, ب ۇلىنگەن جول, كوپىر, ەگىستىك, باۋ-باقشانى بىلاي قويعاندا, كۇنى بۇرىن حاباردار بولعانىنا قاراماي, 140 ادام قازا تاۋىپ, ونداعان ادام حابار-وشارسىز كەتتى. اسىرەسە, گۆاتەمالا كوپ زارداپ شەكتى. وندا 120 ادام قازا بولعان.

 

جىلىجايدا ەۋرو “وسەدى”

جىلىجايدا كوكونىس وندىرى­لە­دى جانە ونىڭ ونىمدەرى ايتار­لىقتاي قىمبات بولادى, يەسىنە ۇلكەن پايدا كەلتىرەدى. بىراق گرۋزيانىڭ باتىسىنداعى گەگۋتي سەلوسىنداعى بوچوروشۆيلي دەگەن­نىڭ جىلىجايىندا تابىلعان ء“ونىمنىڭ” باعاسى تىم قىمبات بولىپ شىقتى – 2 ميلليون ەۋرو. سوندا كومىلگەن ەكەن. كىم كوم­گە­نى ازىرگە ايتىلمايدى. جىلى­جاي­دىڭ يەسى يسپانيادا جۇرگەن كورىنەدى. سونداي ء“ونىمدى” پولي­تسياعا كىمنىڭ حابارلاعانى دا ازىر­گە ايتىلماي وتىر. ءسىرا, مۇ­نىڭ ءبارى ۋاقىتشا شىعار, مۇن­داي ء“ونىمنىڭ” يەسى بولماۋى مۇمكىن ەمەس.

 

ازىرلەگەن ماماديار جاقىپ.

سوڭعى جاڭالىقتار

يۋنەسكو ماراپاتتاعان مانسۇروۆ

عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 08:10

العاشقى PhD

عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 08:00

ەلەكتر ستانساسى سالىنادى

ايماقتار • بۇگىن, 07:48

گاللي جاپونياعا ەكسپورتتالادى

ەكسپورت • بۇگىن, 07:45

نوبەلدى 2 رەت العان عالىم

عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 07:43

ۇلىلار ءدام تاتقان تاباق

جادىگەر • بۇگىن, 07:37