وسى اتالعان ساياساتتى ءتيىمدى جۇرگىزىپ وتىرعان مەكەمەنىڭ ءبىرى – شىمكەنتتەگى «سۋ رەسۋرستارى-ماركەتينگ» جشس. جۋىردا عانا 25 جىلدىق مەرەيتويىن اتاپ وتكەن كاسىپورىننىڭ ەڭ ءبىرىنشى ستراتەگيالىق قادامى – سۋدى ەسەپتەۋ قۇرالدارىن ورناتتى. از ۋاقىتتا تۇتىنۋشىلارعا جەكە سۋ ولشەگىش ورناتقان رەسپۋبليكادا ءبىرىنشى شاھار اتاندى. ناتيجەسىندە, 1 ادامعا شاققاندا سۋ مولشەرى تاۋلىگىنە 456 ليتردەن 125 ليترگە دەيىن ازايدى. حالىق سۋدىڭ باعالى ەكەنىن ءبىلىپ, ۇنەمدەۋدى ۇيرەندى. قالا تىرشىلىك ءنارىن 2 سۋ كوزىنەن الادى. ۇشەۋى رەزەرۆتە تۇر. ەسكى تەمىر قۇبىرلاردى پلاستيككە اۋىستىرۋ اپاتتاردى تومەندەتتى. تمد ەلدەرىندە سۋدىڭ ورتاشا شىعىنى 30%-دان اسسا, شىمقالادا – 17%.
مەكەمە باسشىسى اناربەك ورماننىڭ ايتۋىنشا, ينۆەستيتسيا ارقىلى سۋ قۇبىرىن, كارىز جەلىلەرىن جاڭارتۋ, جاڭا جابدىقتار مەن تەحنيكالار ساتىپ الۋ ءجۇرىپ جاتىر. كاسىپورىن العاش رەت 2009 جىلى ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىمەن نەسيە شارتىن ءتۇزدى. قارجى ينستيتۋتىنان بۇگىنگە دەيىن 18,7 ملرد تەڭگە نەسيە الدى. يگەرىلگەنى – 15,4 ملرد, قايتارىلعانى – 13,2 ملرد تەڭگە. ينۆەستيتسيالىق قاراجاتقا سۋ قابىلداعىش قوندىرعىلارىنا جاڭا سورعى ورناتىلدى. ەڭ ماڭىزدىسى, 1 تەكشە مەتر سۋدى ءوندىرىپ تاسىمالداۋعا جۇمسالاتىن ەنەرگيا شىعىنى 0,87 كۆت-دان 0,06 كۆت-عا ازايدى. جاڭا تەحنولوگيانىڭ ناتيجەسىندە سۇيىق حلوردى پايدالانبايتىن بولدى. اۋىز سۋدى زارارسىزداندىرۋ ءۇشىن تۇز تابلەتكا قولدانىلادى. بۇل – اعزامىزعا قاۋىپسىز. جالپى, اۋىز سۋدىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىنە ايرىقشا كوڭىل بولىنەدى. سىناق زەرتحاناسى كۇن سايىن سىناما الىپ, سۋ ساپاسىن تەكسەرىپ وتىرادى. ءبىر جىل ىشىندە 70 مىڭ سىناما الىنادى.
سۋمەن قامتۋ جۇيەسىن وڭتايلاندىرۋ ءۇشىن قىسىم رەتتەگىشتەرى مەن باقىلاعىشتار, ەلەكتر كلاپاندارى جانە جۇيەدەگى سۋ قىسىمىن قاشىقتان باسقارۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن زاماناۋي جابدىقتار ورناتىلدى. بۇل دا قۇبىرلاردا اپاتتى بارىنشا ازايتۋعا مۇمكىندىك بەردى, دەمەك جوندەۋ جۇمىستارىنا كەتەتىن شىعىندار ازايدى. كاسىپورىننىڭ ينۆەستيتسيالىق باعدارلاماسىنىڭ نەگىزىندە 1 115 شاقىرىم سۋ قۇبىرى, 89,9 شاقىرىم كارىز جەلىسى جاڭارتىلدى. قايتا قۇرۋ جانە اۋىستىرۋ جۇمىستارى جالعاسا بەرەدى. كاسىپورىن بيوگاز قوندىرعىسىن ورناتتى. بۇل شايىندى سۋدى وڭدەپ, مەتان الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جانە كاسىپورىن وزىنە قاجەتتى ەلەكتر ەنەرگياسىن وسى قوندىرعىدان وندىرەدى. ناتيجەسىندە, ءوزىن-ءوزى جىلۋمەن قامتىپ, ەلەكتر ەنەرگياسى شىعىنىن 60%-عا ءتۇسىردى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, «سۋ رەسۋرستارى-ماركەتينگ» جشس-نىڭ بيوگاز قوندىرعىسى – ورتالىق ازيا ەلدەرىندە تەڭدەسى جوق جوبا.
پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا سايكەس, ء«تاريفتى ينۆەستيتسياعا ايىرباستا» باعدارلاماسى اياسىندا 2023-2026 جىلدارى 38,3 شاقىرىم كارىز جۇيەسىن جاڭارتۋعا قارجى قارالدى. جانە 300 شاقىرىم سۋ قۇبىرىن جاڭارتۋ جوسپاردا بار. مەگاپوليستە حالىق سانىنىڭ وسۋىنە بايلانىستى بيىل تاۋلىگىنە 50 مىڭ تەكشە مەتر شايىندى سۋ وڭدەيتىن قوسىمشا نىسان سالىنا باستادى. بۇل تاۋلىگىنە 200 مىڭ تەكشە مەتر شايىندى سۋ وڭدەۋگە قاۋقارلى. قاجەتتى قارجى ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىنەن جانە مەملەكەتتىك سۋبسيديا ەسەبىنەن قارالدى.
كەلەسى كەزەڭدە NB-Iوت دەرەكتەرىن قاشىقتان باقىلاۋ جۇيەسىنىڭ كومەگىمەن جەكە ەسەپتەۋ قۇرالدارىنىڭ كورسەتكىشتەرىن جيناۋ اۆتوماتتاندىرىلادى. ورتالىق ديسپەتچەرلىك قىزمەتتىڭ ادەتتەگى تەلەفون بايلانىسىنان بولەك, كاسىپورىننىڭ الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى اشىق اككاۋنتتارى, ەلەكتروندى پوشتا جانە مەسسەندجەرلەرى دە جۇمىس ىستەيدى. ابونەنتتەر كاسىپورىن قىزمەتىنە بايلانىستى بارلىق سۇراعىنا جاۋاپ الا الادى. Telegram مەسسەندجەرىندە «ۆيرتۋالدى كومەكشى» قىزمەتى ىسكە قوسىلعان. چات-بوتتا تۇتىنۋشى ەلەكتروندى تۇبىرتەگىن كورە الادى, بالانسىن ءبىلىپ, ونلاين تولەم جاسايدى جانە باسقا دا پايدالى اقپاراتتارعا قانىعادى. شىمكەنتتىك تۇتىنۋشىلاردىڭ 80%-ى «ۆيرتۋالدى كومەكشىگە» جۇگىنەدى. مەكەمەدە جاس مامانداردان مىقتى تەحنيكالىق رەزەرۆ قۇرۋ بويىنشا جۇمىستار قولعا الىنعان. باسشىلىق توقسان سايىن جۇمىسشىلار اراسىندا تەحنيكالىق سىناق رەتىندە كونكۋرستار وتكىزەدى. جەڭىمپازدار قارجىلاي سىيلىقتارمەن ماراپاتتالىپ, رەزەرۆكە ىلىنەدى.
جالپى حالىققا كورسەتكەن قىزمەتى ءۇشىن «سۋ رەسۋرستارى-ماركەتينگ» جشس پرەزيدەنتتىڭ «التىن ساپا» مەن «پارىز» سىيلىقتارىمەن ماراپاتتالعان.
شىمكەنت
