قارتتار كۇنى – حالىقارالىق مەرەكەسى 1990 جىلدىڭ ء14–ىنشى جەلتوقسانىندا بۇۇ باس اسسامبلەياسىندا رەسمي بەكىتىلگەن. حالىقارالىق قارتتار كۇنى 1991 جىلدان بەرى 1 قازاندا تويلانىپ كەلەدى.
وسى كۇندەرى ەلىمىزدە 2,3 ميلليوننان استام قارت بار. اتالعان مەرەكەنىڭ ماقساتى – قارتتاردىڭ قوعام مەن مەملەكەت الدىنداعى ەڭبەگىن قۇرمەتتەۋ, ولاردىڭ ماسەلەلەرى مەن قاجەتتىلىكتەرىنە جانە ءومىر ساپاسىن ارتتىرۋعا نازار اۋدارۋ ءارى قامقور بولۋدى كوزدەيدى.
جىل سايىن اتالعان مەرەكە كۇنى قۇزىرلى ورگاندار جانە وبلىس, قالا, اۋدان اكىمدەرى قارتتاردى قۇتتىقتاپ جاتادى, ءتۇرلى فورماتتا مەرەكەلىك شارالار ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدى.
ەلىمىزدەگى 79 بەلسەندى ۇزاق ءومىر ءسۇرۋ ورتالىعىندا قاريالار بوس ۋاقىتتارىن وتكىزىپ, سۇيىكتى ىستەرىمەن شۇعىلدانادى.
