ساياسات • 29 قىركۇيەك, 2023

نەمىس ساپاسىنا ساي جاسالعان ءوندىرىس ورىندارىن اشۋعا مۇددەلىمىز

210 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ گەرمانيا ەكونوميكاسى شىعىس كوميتەتىنىڭ (گەشك) ۇيىمداستىرۋىمەن وتكەن ەكى ەل ىسكەر توپتارىنىڭ دوڭگەلەك ۇستەلىنە قاتىستى.

نەمىس ساپاسىنا ساي جاسالعان ءوندىرىس ورىندارىن اشۋعا مۇددەلىمىز

مەملەكەت باسشىسى گەوساياسي دۇربەلەڭگە قاراماستان, بىلتىر ەكى­جاقتى تاۋار اينالىمى 25 پايىز­عا ءوسىپ, 2,8 ميلليارد دوللارعا جەت­كەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, گەر­مانيا بيزنەسى قازاقستانعا 6 ميلليارد دول­لارعا جۋىق ينۆەستيتسيا سالعان. بۇل ين­ۆەس­­تيتسيانىڭ 90 پايىزعا جۋىعى شيكى­زات­­تىق ەمەس سەكتورعا تيەسىلى. جالپى, ەلى­مىزدە گەرمانيا كاپيتالىنىڭ ۇلەسى بار مىڭنان استام كومپانيا جۇمىس ىستەيدى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ گەرمانيا­نىڭ تا­بان­دىلىق, ناقتىلىق جانە جاۋاپكەرشىلىك قاعيداتتارىنا نەگىزدەل­گەن بيزنەس جۇرگىزۋ ءتاسىلىن جوعارى باعالادى. سونداي-اق «قازاقستاندا نەمىس ساپاسىنا ساي جاسالعان» فورمۋلا بويىنشا ءونىم شىعاراتىن ءوندىرىس ورىندارىن اشۋعا مۇددەلى ەكەنىن ايتتى.

مەملەكەت باسشىسى ءوزارا ىنتىماق­تاستىقتىڭ بىرقاتار ءتيىمدى باعى­تىن اتاپ ءوتتى. پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان, ەڭ الدىمەن, گەرمانيا جانە ەۋروپا ونەركاسىبىنە قاجەتتى تابيعي رەسۋرستار مەن ماڭىزدى شيكىزات سالاسىندا سەنىمدى سەرىكتەس بولۋعا دايىن.

– 2040 جىلعا قاراي ماڭىزدى ماتەريالدار مەن سيرەك كەزدەسەتىن مەتالدارعا الەم­دىك سۇرانىس ءتورت ەسە ارتادى دەگەن بولجام بار. دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ باعالاۋىنشا, قازاق­ستاندا قۇنى 46 تريلليون دوللار­دان اساتىن بەس مىڭنان اسا بارلاۋ جاسال­ماعان كەن ورنى بار. سوندىقتان مەن كانتس­لەر ولاف شولتسكە بىرلەسكەن شيكى­زات­تى يگەرۋ جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن كونسورتسيۋم قۇرۋدى ۇسىندىم. بۇل باس­­تاما ۇكىمەتارالىق سەرىكتەستىك تۋرالى قول­­دانىستاعى كەلىسىمدەرمەن قاتار, ىنتى­ماق­تاس­تىعىمىزدى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋگە مۇم­كىندىك بەرەدى. مەن گەرمانيانىڭ جەكە ين­ۆەس­تورلارىن وسى كونسورتسيۋمعا قوسىلۋ­عا شاقىرامىن, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

پرەزيدەنت جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى تاعى ءبىر ءتيىمدى باعىت رەتىندە اتاپ ءوتتى. قاسىم-جومارت توقاەۆ «جاسىل سۋتەگىنىڭ» الەمدەگى جەتەكشى ءوندىرۋشىسى بولۋ ءۇشىن ەلىمىزدە بارلىق العىشارت بار ەكەنىنە توقتالدى. قازىرگى ۋاقىتتا گەرمانيا مەن شۆەتسيانىڭ بىرلەسكەن Svevind Group كومپانياسىمەن «جاسىل سۋتەگىن» ءوندىرۋ جونىندە سوماسى 50 ميلليارد دوللار بولاتىن كەلىسىم جاسالدى. بۇل – الەمدەگى ەڭ ءىرى جوبالاردىڭ ءبىرى. الداعى ۋاقىتتا «جاسىل سۋتەگى» ءوندىرىسى «جاسىل» بولات, اليۋميني جانە باسقا دا مەتالداردى وندىرۋگە جول اشۋى مۇمكىن. پرەزيدەنت گەرمانيانىڭ تەحنولوگيالىق شەشىمدەرىن قازاقستاننىڭ تابيعي جانە ادامي رەسۋرستارىمەن ۇشتاستىرۋ جوعارى ناتيجەلەرگە جەتكىزەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.

ىنتىماقتاستىقتىڭ تاعى ءبىر سالاسى – كولىك-لوگيستيكا الەۋەتىن پاي­دالانۋ. مەملەكەت باسشىسىنىڭ اي­تۋىنشا, جاڭا گەوساياسي جاعدايدا ەۋرو­پا مەن ازيا اراسىنداعى بايلانىستى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن «ورتا ءدالىزدىڭ» ماڭىزى ارتىپ كەلەدى.

پرەزيدەنت اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ىلگەرى­لەتۋگە مول مۇمكىندىك بار ەكەنىن جەتكىزدى.

– قازاقستان ءوڭىردىڭ ازىق-ت ۇلىك حابىنا اينالۋدى جوسپارلاپ وتىر. وسى ماقساتتا ءونىم ءوندىرۋ, ساقتاۋ جانە تاراتۋ جۇمىستارىن ۇشتاس­تى­راتىن ساۋدا-لوگيستيكالىق باي­لانىستار­دىڭ وڭىرارالىق جۇيەسى قۇرىلادى. قازاقستاننىڭ اۋىل شارۋاشىلىعىن ورنىقتى دامىتۋعا ءارتۇرلى سالادا, سونىڭ ىشىندە بيوتەحنولوگياعا جانە تىڭايتقىش وندىرۋگە, سپۋتنيك ارقىلى زوندتاۋعا جانە جاساندى ينتەللەكتىگە, اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن شىعارۋعا, يرريگاتسياعا, سونداي-اق تاماق ونەركاسىبىنە, گەنەتيكا مەن جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىنە ماماندانعان گەرمانيانىڭ كوپتەگەن كومپانياسى تارتىلۋى مۇمكىن, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ اي­تۋىنشا, ىنتىماقتاستىقتىڭ تاعى ءبىر باسىم باعىتى IT-تەحنولوگيا سالاسى بولا الادى. پرەزيدەنت قازاقستاننىڭ تسيفرلىق ترانسفورماتسيا باعىتىن­داعى باستامالارى الەمدىك دەڭگەيدە مويىندالعانىن اتاپ ءوتتى. بۇۇ ءبىزدىڭ ەلەكتروندى ۇكىمەت جۇيەسىن توپ-30 تىزىمىنە ەنگىزدى.

– ءبىز IT-ونىمدەر مەن قىزمەت­تەر ەكسپورتىن 1 ميلليارد دوللارعا دەيىن ۇلعايتۋدى جانە 2025 جىلعا قاراي جاھاندىق دەڭگەيدەگى باسەكەگە قابىلەتتى 100 مىڭ IT-مامان دايارلاۋ ارقىلى ادام كاپيتالىن نىعايتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ءبىز گەرمانيالىق سەرىكتەستەرىمىزبەن ىنتىماقتاستىقتىڭ بىرنەشە باعىتى بويىنشا, سونىڭ ىشىندە عىلىمي-زەرتتەۋ جانە تاجى­ريبەلىك-كونسترۋكتورلىق جۇمىستار, ستارتاپتار, ءبىلىم بەرۋ, بايلانىستار جانە باسقا دا وزەكتى سالالارداعى جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا دايىنبىز, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

پرەزيدەنت ادام كاپيتالىن دامىتۋ جانە ينۆەستيتسيا تارتۋ ماسە­لەسىن ىنتىماقتاستىقتىڭ وزەك­تى باعىتتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە اتاپ ءوتتى. ادام كاپيتالى سالاسىندا قازىر­دىڭ وزىندە كاسپي مەملەكەتتىك ۋني­ۆەر­سيتەتىنىڭ جانىنان قازاقستان-گەر­مانيا ينجەنەرلىك ينستيتۋتىن جانە شىعىس قازاقستان تەحنيكا­لىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جانىنان قازاقستان-گەرمانيا عىلىم جانە تەحنولوگيا ينستيتۋتىن اشۋ باستاماسى كوتەرىلدى. ينۆەستيتسيا تارتۋ ءۇشىن قازاقستان «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتا­لىعىنىڭ الاڭى ارقىلى شەتەل ينۆەس­تورلارىنا بارلىق مۇمكىندىكتى جاساپ وتىرعانى ايتىلدى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ گەرمانيا بيزنەسمەندەرىن قازاقستان ەكونوميكاسىن ارتاراپتاندىرۋعا, جاڭا ءوندىرىس ورىندارىن اشۋعا جانە وزىق نەمىس تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋگە باعىتتالعان جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا بەلسەندى قاتىسۋعا شاقىردى.

جيىن بارىسىندا گەرمانيا ەكونوميكاسى شىعىس كوميتەتىنىڭ باسقارما توراعاسى كاترينا كلااس-ميۋلحويزەر, گەرمانيا ونەر­كاسىبى فەدەرالدىق وداعىنىڭ (BDI) باسقارما مۇشەسى ۆولفگانگ نيدەرمارك, سونداي-اق Deutsche Bahn, Knauf, Wilo, BASF, Rhenus, Svevind جانە باسقا دا بىر­قاتار ءىرى كومپانيانىڭ توپ-مەنەد­جەر­لەرى بايانداما جاسادى. ولار ەكو­­نو­ميكانىڭ ناقتى سالالارى بويىن­شا قازاقستانمەن اراداعى ىنتى­ماق­تاستىقتىڭ قازىرگى جاعدايى مەن دامۋ پەرسپەكتيۆالارى تۋرالى وي-پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى.

گەرمانيا ەكونوميكاسىنىڭ شىعىس كوميتەتى – گەرمانيا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبليكاسىنىڭ ورتالىق, شىعىس جانە وڭتۇستىك-شىعىس ەۋروپا, وڭتۇس­تىك كاۆكاز جانە ورتالىق ازيا­داعى 29 ەلگە ارنالعان ايماقتىق باستاماسى. شىعىس كوميتەتىنە گەرمانيا ەكونوميكاسىنىڭ التى جەتەكشى وداعى قولداۋ كورسەتەدى جانە وعان 400-گە جۋىق كومپانيا مۇشە.

 

سوڭعى جاڭالىقتار