ءان • 27 قىركۇيەك, 2023

قايرەكەڭنىڭ قۋانىشى

311 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

اننەن باسقا ارمانى بولماعان ادامدار بار ومىردە. سوناۋ داۋىرلەردەن, ەستە جوق ەسكى كۇن­دەردەن ادامنىڭ ءوزى ەمەس, ءان كو­شەدى بولاشاققا. بۇدان بىرنەشە عاسىر بۇرىنعى حالىقتىڭ رۋحى مەن جانىنىڭ كورىنىسى, ءسوز بەن سازدىڭ قوسىندىسى – ءان. ۇلت­تىڭ قانى مەن جانى, ءنارى مەن بارى. ودان اسقان, ودان وتكەن نە بار دۇنيەدە؟ نەشە­لەگەن زامانداردىڭ ءيىنىن تالدى­رىپ كەلگەن ءان قۇدىرەت كەزەڭنەن كە­زەڭگە, ۋاقىتتان ۋاقىتقا وڭاي كوشە مە؟ التىن جۇرەك­تەر, كىرشىكسىز كۇمىس كەۋدەلەر ار­قىلى كوشپەي مە؟ كىسىسىن تاڭ­داپ, تۇلپارىن تالعاپ قونادى.

قايرەكەڭنىڭ قۋانىشى

«بوزبالا وسى ءانىمدى ۇيرەنەرسىڭ,

ىرعاققا كەلتىرە الماي كۇيزەلەرسىڭ.

اساۋ ءان جەتەگىڭە جۇرمەگەن سوڭ,

بىرىڭنەن ءبىرىڭ كورىپ سۇيرەلەرسىڭ» دەمەي مە اسەتتىڭ ءوزى؟ كەشەگى كەمپىر­بايدىڭ كەۋدەسىنەن ۇشقان «كوكالا» ۇيرەك ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ كومەيىنە ۇيا سالمايدى. اقان مەن ءبىرجاننان, اسەت پەن كەمپىربايدان قالعان اسىل مۇرانىڭ كەشەگى يەگەرلەرى جۇسىپبەك ەلەبەكوۆ, قالي بايجانوۆتار بولعاندا, ولاردىڭ كوزىندەي جالعاسى, ۇلى سارىننىڭ التىن جۇلگەسى قايرات بايبوسىنوۆ دەسەك, ارتىق ەمەس. قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, پروفەسسور قايرات باي­بوسىنوۆ تۋعالى ءاندى قالاي ماپەلەپ كەلسە, ءانشىسىن حالىق تا سولاي ايالاۋعا ءتيىس قوي. وسىنى ەسكەرگەن ل.ن.گۋ­ميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى جانىنداعى «كاۋسار» ما­دەني-تانىمدىق بiرلەستiگiنiڭ ۇيىم­­داستىرۋىمەن ءانشى حالقىمەن قايتا قاۋىشتى. سۇحباتتى اتالعان كلۋبتىڭ جەتەكشىسى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى, اباي اتىنداعى مەم­لەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, پروفەسسور كەنجەعالي مىرجىقباي جۇر­گىزىپ وتىردى. وقىتۋشىلار مەن ستۋ­دەنتتەر سۇراقتار قويىپ, قۇرمەتتى قوناقتىڭ ءانى مەن اڭگىمەسىن قوسا تىڭداپ, ەمەن-جارقىن اڭگىمە-دۇكەن ورنادى.

«ارمانىم – حالىق اندەرى مەن حالىق كومپوزيتورلارىنىڭ شىعارمالارىن ناسيحاتتاپ, حالىقتىڭ جۇرەگىنە جەت­كىزۋ, جاس ۇرپاقتىڭ بويىنا ءسىڭىرۋ. ول ارمانىم ورىندالىپ كەلەدى», دەيدى ءانشى. اۋزىن اشقاندا ايتقان ءسوزى ەدى بۇل. ەلەۋسىز ەستىلگەنىمەن, ەستى ءسوز. كەزدەسۋ باستالعان بەتتە بۇل كىسىنىڭ ورىنداۋىنداعى بىرنەشە ءاندى شاكىرتتەرى شىرقاپ سالدى. كوڭىل كوتەرىلىپ قالدى.

جەتپىستەن اسىپ, سەكسەنگە بەت العان ونەر يەسى ۇكىلى ىبىرايدىڭ «قال­دىرعانىن» ورىنداعاندا تىڭ­دارماندى تاڭ ەتكەندەي اسەرگە تاعى كومدى.

«الپىسقا كەلىپ ءان سالىپ, اتىن ءبىر قويدىم «قالدىرعان» دەپتى ۇكىلى ىبىراي. دەمەك ءانشى حالىقپەن جۇز­دەسۋگە دايىندالىپ, وسى ءاندى باپتاپ كەلگەنگە ۇقسايدى. جۇرتشىلىق ال­دىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىنە قىلاۋ تۇ­سىرمەيتىنى وسىدان كورىنەدى. قارت­تىق­تىڭ ءانىن قۇيقىلجىتىپ وتىر.

سۇراقتاردىڭ ءبىرازى كلاسسيكالىق قازاق اندەرىن سالۋشىلار مەن ەسترادا جانرىندا ورىنداۋشىلارعا دەگەن كوزقاراس تۇرعىسىندا قويىلدى. «ەسترادالىق جانردا ءان سالعانىمەن, ونى دا جارىتىپ جاتقاندار شامالى. تازا ەسترادامەن ايتاتىن ءبىر جاقسى ءانشىنى ايتىڭىزشى؟ «كۇيەۋىڭ سەكسەن بەستە شال, قاديشا» دەپ ايتقان سوڭ نە دەۋگە بولادى؟», دەپ ءبىر كەتتى. ء«داس­تۇرلى انشىلەردىڭ ەستراداعا كەت­كەنىنە قالاي قارايسىز؟» دەگەن سۇراققا جاۋاپ قانا ەمەس, بۇل – بۇگىنگى ورىن­­داۋشىنىڭ بارىنە قاراتا ايتىلعان ۇستازدىڭ ءسوزى. ال اراگىدىك ەسترادانىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن ءان جازدىرىپ جۇرگەن رامازان ستامعازيەۆ, ايگۇل قوسانوۆا سياقتى انشىلەردىڭ ءاندى قاي دەڭگەيدە شىرقايتىنىن حالىق جاقسى بىلەدى.

«ۇستازىم جۇسىپبەك ەلەبەكوۆ شا­كارىم, مۇحتار اۋەزوۆ تۋرالى اڭگى­مەلەر ايتىپ وتىراتىن. اقتالماي تۇرعاندا ءيمانجۇسىپتىڭ ءانىن راديوعا جازدىرىپ جىبەرگەن سول كىسى. ول كەزدە اسا قاۋىپتى جاعداي. سوندا ايتقان ءبىر اڭگىمەسى ەسكە ءتۇسىپ وتىر: «ساكەن سەيفۋللين ءبىر جىلى كوكبازاردان بايتال اكەلىپ سويدىرىپ, قوناق شاقىرىپتى. اراسىندا احمەت باي­تۇرسىن ۇلى بار ەكەن. اڭگىمەلەستىك, ءان سالدىق, ابىكەن حاسەنوۆ كۇي تارتتى. ءسوز اراسىندا احمەت بايتۇرسىن ۇلى ء«بىز قازاق مادەنيەتىن وسىرۋگە ءتيىسپىز. دومبىراعا عانا سۇيەنىپ, تاماعىمىزدى كەرىپ وتىرا بەرۋىمىزگە بولمايدى. ار­نايى وقۋ ورىندارىن اشۋ كەرەك. مۋ­زىكانتتارىمىز نوتا تانۋعا ءتيىس. دۇ­نيەجۇزى مۋزىكانتتارىمەن يىق تىرەس­تىرىپ قاتار تۇرۋ ءۇشىن», دەپ اقاڭنىڭ ءسوزىن ايتقانى بار.

ءبىر قۋانىشىم, وسى زاماندا سول كىسىنىڭ ارمانى ورىندالىپ كەلەدى», دەدى قايرات بايبوسىنوۆ. ارعى جاعىن وقىرمان ءوزى ساباقتاپ الار.

 

سوڭعى جاڭالىقتار