رەسمي اقپاراتقا سۇيەنسەك, ەرتىس-بايان ءوڭىرى جول-كولىك وقيعالارىن تىركەۋ قۇرىلعىلارىمەن جابدىقتالۋ جونىنەن رەسپۋبليكادا ەڭ تومەنگى ورىنداردان كورىنىپ وتىر. وزگە وبلىستارعا, تاياۋداعى سەمەي مەن استاناعا جول جۇرەتىندەر كوپ جاعدايدا «سەرگەكتىڭ» قىراعى كوزىنە ىلىگىپ, قوماقتى ايىپپۇل ارقالاپ قايتاتىنى بار. مۇنداي زاماناۋي باقىلاۋ قۇرالدارى ءوڭىر ىشىندەگى قالالار مەن اۋدانداردا, جول بويلارىندا بولماعان سوڭ, بۇل جاقتىڭ جۇرگىزۋشىلەرى وزدەرىن ەركىندەۋ سەزىنەتىنى دە راس. سىرتتان كولىك ايداپ كەلەتىندەر پاۆلوداردى «جۇماق قالا» دەپ اتايتىنى دا سودان. الايدا تاياقتىڭ ەكىنشى ۇشى بار دەمەكشى, اۆتوماتتى تىركەۋ قۇرىلعىلارىنىڭ جوقتىعىن پايدالانىپ, كوشەدە جول ەرەجەسىن بۇزاتىندار ازايماي تۇر. مىسال ءۇشىن پاۆلودار قالاسىنداعى مىڭعا تارتا كوشە قيىلىسىنىڭ 12-سىنە بارلىق جول اپاتتارىنىڭ ۇشتەن ءبىرى تيەسىلى. بۇل – رەسمي راستالعان اقپارات. الگىندەي اپپاراتتىق باقىلاۋ ورناتىلماعان جەرلەردى كەيدە «كيبەر-شەريف» سياقتى ءموبيلدى كەشەندەر اندا-ساندا ءسۇزىپ وتەدى. بىراق نەبارى 2 كەشەن شاھاردىڭ بارلىق اۋماعىن قاداعالاپ, جول ەرەجەلەرىن بۇزعانداردى اۆتوماتتى تىركەپ وتىرۋعا ۇلگەرمەيدى. ونىڭ ۇستىنە بۇل كەشەندەر رەسپۋبليكالىق جولدارعا شىعىپ, اۆتوكولىك اعىنىن باقىلايدى. ءار «كيبەر-شەريف» ارقىلى كۇنىنە جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە 1 ملن تەڭگەگە جۋىق ايىپپۇل تولەمدەرى تۇسەدى ەكەن. قالاداعى تاكسي جۇرگىزۋشىلەرى مەن قالاارالىق باعىتتا جولاۋشىلار تاسىمالدايتىندار (نەگىزى ەرەجەنى كوبىنە سولار بۇزادى) جىلجىمالى كومپيۋتەرلىك توسقاۋىلدان اينالىپ ءوتۋدىڭ ايلا-شارعىلارىن دا ويلاپ تاپقان. ولار ارنايى ۆاتساپ چاتتاردا «شەريفتەردىڭ» قاي باعىت, اۋماقتا جۇرگەنىن ءبىر-بىرىنە الدىن الا حابارلاپ وتىرۋعا ماشىقتانىپ العان. ال قالاداعى كەيبىر كوشە قالتارىستارىندا تۇرعان بەينەكامەرالار تەك باعدارشامنىڭ قىزىل تۇسىنە ءوتىپ كەتكەندە نەمەسە جىلدامدىق شەگىنەن اسىرعاندا عانا ارەكەت ەتەدى. كوپتەگەن كوشە قيىلىسى كامەرامەن مۇلدە قامتىلماعان. ابايسىزدا كولىكتەر سوقتىعىسىپ نەمەسە ادام قاعىپ كەتسە, كىمدىكى دۇرىس, كىمدىكى بۇرىس ەكەنىن دالەلدەۋدىڭ ءوزى ماشاقات.
جەرگىلىكتى جول پوليتسەيلەرى بۇل ماسەلەنى ايتۋداي-اق ايتىپ كەلەدى. وكىنىشكە قاراي, قازىنادان ءبولىنىپ جاتقان قوماقتى قاراجات جوق. بىلتىر كوشەلەردەگى قاۋىپسىزدىكتى ارتتىرۋ ماقساتىندا ەۋروپالىق ستاندارتقا جاقىن جوبالار جۇزەگە اسادى دەپ كوزدەلگەن. سونىڭ ءبىرى – Q88 قازاقستاندىق ۋربانيستەر قاۋىمداستىعى ۇسىنعان «Vision Zero Pavlodar» تۇجىرىمى. بۇل جوبا وعان دەيىن الماتى شاھارىندا جۇزەگە اسىپ, وڭتۇستىك استانانىڭ جولدارىنداعى جول-كولىك اپاتتارىن بارىنشا كەمىتىپ, اپاتتان قايتىس بولعانداردىڭ سانى دا ازايعانى بايقالعان. مەكتەپتەر الدىنداعى كوشەلەردىڭ كولىك اعىنىن ازايتۋ, جاياۋ جۇرگىنشىلەر جولىن بيىكتەتىپ سالۋ, جارىقتاندىرۋدى كۇشەيتۋ باعىتتارى بۇل جوبانى تالقىلاۋشىلاردىڭ كوڭىلىنەن شىققانداي ەدى. وبلىس بيلىگى بۇل تۇجىرىمدى قۇپتاعانداي بولعانىمەن, ارتىنشا ول ءسوز جۇزىندە عانا قالدى.
كوشەلەر مەن اۆتوجولداردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى جۋىقتا وبلىستىق احۋالدىق ورتالىقتا كەزەكتى رەت قوزعالدى. ءوڭىردىڭ باس پوليتسەيى ۆاسيلي سكليار اتاپ وتكەندەي, ايماقتاعى جول-كولىك وقيعالارىنا نەگىزىنەن كولىك يەلەرىنىڭ جىلدامدىقتى شامادان تىس اسىرۋى سەبەپ بولادى. اپاتتاردىڭ 20 پايىزىندا ادام ءولىمى تىركەلىپ وتىر. «جول قوزعالىسى ەرەجەلەرىنىڭ بۇزىلۋىن تىركەيتىن قۇرالدارمەن جابدىقتالۋ دەڭگەيى ءبىزدىڭ وبلىستا وتە تومەن, 20 ءوڭىردىڭ اراسىندا 19-ورىندا تۇرمىز. جول-كولىك وقيعالارىنىڭ سانىن ازايتۋ جانە قوعامدىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن تىركەۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەلەرىن ەنگىزۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيمىز. بۇل پوليتسيا دەپارتامەنتىنە قاراستى جەدەل ارەكەت ەتۋ ورتالىعىنىڭ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتە تۇسەر ەدى», دەيدى ول.
بەلگىلى بولعانداي, الداعى جىلدارى پاۆلودار, ەكىباستۇز, اقسۋ قالالارى مەن اۆتوجولداردا 390 اپپاراتتىق-باعدارلامالىق كەشەن مەن 6,5 مىڭنان استام باقىلاۋ كامەراسىن ورناتۋ جوسپارلانعان. كامەرالاردىڭ دەنى حالىق كوپ جۇرەتىن كوشەلەردە, كوشە قيىلىستارىنا قويىلماق. جەرگىلىكتى فيرمالار بۇل ىسكە ۇلەس قوسۋعا ىنتالى. دەي تۇرعانمەن ماماندار بەينەباقىلاۋ جۇيەسىنىڭ نەگىزگى مىندەتى جۇرگىزۋشىلەردى ايىپپۇل سالىپ جازالاۋ ەمەس, تۇرعىنداردىڭ قاۋىپسىزدىگىن شىنايى تۇردە قاۋىپسىز ەتە ءتۇسۋ, جول-كولىك وقيعالارى مەن قىلمىستىڭ سانىن ازايتۋ ەكەنىن ەسكە سالدى.
پاۆلودار وبلىسى
