ەكولوگيا • 20 قىركۇيەك, 2023

كولگە دە كەرەك قۇرىلعى

210 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

ششۋچينسك قالاسىنداعى ء«بىلىم-يننوۆاتسيا» ليتسەي-ينتەرناتىنىڭ وقۋشىسى تيمۋر ريابوۆ كولدى لاستاعىش زاتتاردان تازارتاتىن روبوت قۇراستىردى.

كولگە دە كەرەك قۇرىلعى

مۇنداي وي كول جاعالاۋىندا سەرۋەندەپ جۇرگەندە كەلىپتى. تولقىن­نىڭ ءتۇسى وزگەرگەنىن اڭعارعان. كولگە قۇيىلاتىن قوقىستىڭ كولەمى جىل سايىن كۇرت كوبەيىپ كەلە جاتقاندىعىن سان مارتە ەستىپ ەدى. ەندى مىنە, ءوز كوزىمەن كورىپ تۇر. بۇل جايت جەرگىلىك­تى جەردىڭ  ماسەلە­سى عانا ەمەس, جاھان­دىق ەكولوگيا­لىق پروبلەمالاردىڭ سويى. كورىكتى كوكشەنىڭ باۋىرىنداعى جۇز­دەگەن كول مەن وتكەل بەرمەس وزەن حي­ميالىق, بيولوگيالىق جانە فيزي­كالىق زاتتاردان لاستانعان.

تيمۋر ۇستازىنىڭ جەتەكشىلىك ەتۋىمەن وسى ماسەلەنى قاۋزاپ, تەرە­ڭىرەك زەرتتەي باستادى. بۋرا­باي كۋرورتتىق ايماعىنداعى كول­دەردىڭ دە لاستانۋ سەبەپتەرىن سارالادى. سۋدى قايتارىمسىز الۋ, سۋ جيناۋ الاڭىنىڭ وندىرىستىك جانە تۇتىنۋ قالدىقتارىمەن, جاعالاۋ بەلدەۋلەرى مەن جاعاجايلاردىڭ قو­قىستارمەن لاستانۋى – باستى سە­بەپتىڭ ءبىرى. بۇل فاكتورلار بۋلانۋ ۇدەرىستەرىمەن بىرگە كولدەردىڭ تەم­پەراتۋراسىنىڭ وزگەرۋىنە اكەلەدى. تەمپەراتۋرانىڭ جوعارىلاۋى سۋ وسىمدىكتەرىنىڭ دامۋىنا ىقپال ەتىپ, سونىڭ سالدارىنان شوگىندىلەر كوبەيىپ, سۋ ساپاسى ناشارلاي تۇسەدى.

– وسى ماسەلەلەردىڭ شەشىمى رەتىن­دە ءبىز سۋ نىساندارىن جوعارى تيىم­دىلىكپەن تازارتۋعا قابىلەتتى روبوتتى ۇسىنامىز. روبوت سۋ بەتىندەگى سىرتقى قوقىس پەن لايدى جيناۋعا نەگىزدەلگەن, – دەپ وي ءبولىستى تيمۋر ريابوۆ.

روبوتتى سىناۋ بۋراباي اۋدانى­نىڭ اۋماعىنداعى زابوي كولىندە جۇر­­گىزىلدى. نەگىزگى ماتەريال ءۇشىن پە­نو­پلەكس پەن سينتەتيكالىق ماتا تاڭ­دالدى.

– روبوتقا ءبىز Arduino Uno نەگى­زىندەگى mCore ءچيپىن ونىڭ قولجە­تىمدى باعاسى مەن مۇمكىندىكتەرىنە باي­لانىستى تاڭدادىق. باسقارۋ كودى موتورلارمەن Arduino تىلىندە جا­زىلعان, – دەپ تولىقتىردى ءسوزىن جوبا جەتەكشىسى, ء«بىلىم-يننوۆاتسيا» ليتسەي-ينتەرناتىنىڭ ماتەماتيكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى ولجاس قادىروۆ.

قوزعالتقىشتار رەتىندە ونەر­تاپ­قىشتار Arduino جيىنتىعىنان تۇراقتى توق قوزعالتقىشتارىن تاڭ­دادى. نەبارى 6 ۆولتتى تۇتىناتىن 800 gf قوزعالتقىشىنىڭ جوعارى شەگى وتە جاقسى جۇمىس ىستەيدى. تيمۋر وسى جۇمىسىن رەسپۋبليكالىق كون­فەرەنتسيانىڭ «ومىرلىك ورتانىڭ ەكولوگياسى» سەكتسياسىندا كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىپ, جۇلدەلى ەكىنشى ورىندى جەڭىپ الدى.

ساراپشىلار جوباعا جاقسى باعا بەرۋمەن قاتار, روبوتتى كۇن پانەل­دەرى, جەل گەنەراتورلارى جانە GPS جۇيەسىمەن جابدىقتاۋدى ۇسىندى. بۇل ونەرتابىستىڭ مۇمكىندىگىن ەداۋىر كەڭەيتەتىنى انىق.

 

اقمولا وبلىسى,

بۋراباي اۋدانى 

سوڭعى جاڭالىقتار

بيزنەستەگى بيبىلەر

بيزنەس • بۇگىن, 10:20

سىيلىققا دا تالعام كەرەك

تانىم • بۇگىن, 10:15

كران تىزگىندەگەن ءرازيا

ايەل الەمى • بۇگىن, 10:10