وبلىستىق تاريحي-مادەني مۇرانى زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ باسشىسى مۇحامبەتقالي كيپيەۆتىڭ ايتۋىنشا, كەرۋەن سارايدىڭ ورنى العاش رەت 1950 جىلى زەرتتەلگەن. العاشقى زەرتتەۋدى ەتنوگراف سەرگەي تولستوۆ باستاعان. ودان سوڭ ۇلتتىق ارحەولوگيا مەكتەبىنىڭ نەگىزىن قالاعان ايگىلى ارحەولوگ الكەي مارعۇلاننىڭ جەتەكشىلىگىندەگى ەكسپەديتسيا زەرتتەۋ جۇمىسىن جالعاستىرعان.
ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىن العاننان كەيىن تاسكەشۋ كەرۋەن سارايىنىڭ ورنىنا ارحەولوگيالىق قازبا جۇرگىزۋ قايتا جاندانىپتى. ماسەلەن, وبلىستىق تاريح جانە ارحەولوگيا ورتالىعى 2008-2010 جىلدار ارالىعىندا ءۇش كەزەڭدىك زەرتتەۋ جۇرگىزگەن. وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيى 2012-2013 جىلدارى ارحەولوگيالىق زەرتتەۋدى قولعا العان ەكەن. ارادا سەگىز جىل وتكەننەن سوڭ 2021 جىلى قازبا جۇمىستارى قايتا جالعاسىن تاپقان. بيىل 29 مامىردان 17 شىلدەگە دەيىن دالالىق ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارى جۇرگىزىلدى.
«ارحەولوگيالىق زەرتتەۋ جۇمىستارى كەزىندە تاسكەشۋ كەرۋەن سارايىنىڭ قاقپا بولىگى, 14 بولمە, 3 سۋفا مۇناراسى, تاندىر وشاقتىڭ پەشتەرى تولىقتاي اشىلدى. جالپى كولەمى 800 شارشى مەتر اۋماقتان توپىراق الىندى. بۇل تاريحي كەشەن التىن وردا داۋىرىندە سارايشىق قالاشىعىنان شىعىپ, ورتالىق ازياعا باعىت العان ساۋدا كەرۋەندەرىنە قىزمەت كورسەتكەن. قازبا كەزىندە كەرۋەن سارايدىڭ اۋماعىنان 4 كۇمىس, 26 قولا مونەتا شىقتى. توقتامىس حان مەن وزبەك حان داۋىرىندەگى كەراميكالىق ىدىستاردىڭ فراگمەنتتەرى, مونشاق جانە شىعىر بولىكتەرى, ءارتۇرلى ءىز ساقتالعان ستاندارتتى كىرپىش تاستار انىقتالدى. «تاسكەشۋ» كەرۋەن سارايىنان سولتۇستىككە قاراي 1,5 شاقىرىم جەردە التىن وردا كەزەڭىندەگى مەكەنجايلار, تۇرعىن ۇيلەردىڭ ورنى, التىن وردا حاندارىنا تيەسىلى 5 كۇمىس تەڭگە, قولا تيىندار تابىلدى», دەيدى وبلىستىق مادەنيەت, تىلدەردى دامىتۋ جانە ارحيۆ ءىسى باسقارماسىنىڭ ءبولىم باسشىسى ميرا داۋلەتباەۆا.
ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ورتاعاسىرلىق سارايشىق قالاشىعىندا 700 شارشى مەتر اۋماقتا ارحەولوگيالىق زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ «بوزوق» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني مۋزەي-قورىعى رمقك-عا تاپسىرىلعان. جۇمىستىڭ ورىندالۋ مەرزىمى – شارتقا قول قويعان كۇننەن باستاپ 60 كۇن. سونداي-اق قىزىلقوعا اۋدانىنداعى قاراقۇدىق-1, قاراقۇدىق-2 قورعاندارىندا «نۇرسات» جەكە كاسىپكەرلىگى قازبا جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتىر. ەندى قاراباۋ-2 قورعانىنا ارحەولوگيالىق زەرتتەۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن كونكۋرس جاريالاۋ جوسپارلانىپ وتىر.
اتىراۋ وبلىسى
