ەكولوگيا • 18 قىركۇيەك, 2023

ەڭبەك پەن رۋحانيات ۇشتاسىپ...

220 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

«Kieli tabigat» ەكولوگيالىق اكتسياسى شىمكەنت قالاسىندا دا بارلىق وڭىردەگىدەي بىردەي ۋاقىتتا ۇيىمداستىرىلدى. ىشكى ساياسات باسقارماسى مەن جاستار رەسۋرستىق ورتالىعىنىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن شاھارداعى تاريحي نىسانداردا ەكولوگيالىق سەنبىلىك ءوتتى.

ەڭبەك پەن رۋحانيات ۇشتاسىپ...

جوعارى جانە ارناۋلى وقۋ ورىن­دارىنىڭ ستۋدەنتتەرى سايرام تۇرعىن الا­بىندا ورنالاسقان سايرام قالاشىعى (يسفيدجاب), ابدەل-ازيز باب, يبراگيم-اتا, قوجا ساليح, ءمىرالى باب, قاراشاش انا كەسەنەلەرى مەن قىزىر مۇناراسى سەكىلدى اۋليەلى جەرلەردىڭ ماڭىن تازالادى. جاستار كيەلى ورىنداردىڭ اينالاسىنداعى قۋراعان شوپتەردى ج ۇلىپ, شاشىلىپ جاتقان قوقىستاردى قاپتارعا سالىپ, جان-جاعىن تاپ-تۇيناقتاي ەتتى.

ىشكى ساياسات باسقارماسى جاستارمەن جۇمىس جۇرگىزۋ جانە وتباسىلىق قۇن­دىلىقتى ناسيحاتتاۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى قادىرحان ارىسبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, اكتسيانىڭ نەگىزگى ماقساتى – تاريحي, سوكرالدى ورىنداردى تازالاپ, كۇتىپ ۇستاۋ بولسا, ەكىنشى جاعىنان ولاردى حالىق اراسىندا ناسيحاتتاۋ. سونىمەن بىرگە باسقارما وكىلى تازالىق اكتسياسى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ تۇجىرىمدامالىق جوسپارىنىڭ نەگىزىندە قولعا الىنعانىن جەتكىزدى. سونداي-اق سالا مامانى ەكولوگيالىق اكتسياعا 300-گە جۋىق ازاماتتىڭ اتسالىسقانىن اتاپ ءوتتى. ولاردىڭ ىشىندە ستۋدەنتتەرمەن بىرگە اسسامبلەيا ۇيىمىنىڭ بەلسەندى جاستارى, بلوگەرلەر «جاسىل ەل» مەكەمەسىنىڭ جاس قىزمەتكەرلەرى, زيالى قاۋىم وكىلدەرى دە بار. جاۋاپتى وكىل اكتسيا رەسپۋبليكا بويىنشا تۇڭعىش رەت وتكىزىلىپ وتىرعان ءىس-شارا ەكەنىن مالىمدەپ, تازالىق سەنبىلىگى الداعى ۋاقىتتا ءداستۇرلى اكتسياعا اينالاتىنىن ايتتى.

مادەنيەت, تىلدەردى دامىتۋ جانە ارحيۆتەر باسقارماسىنىڭ باسشىسى ساكەن شاكەەۆتىڭ بايانداۋىنشا, ءىس-شاراعا ەكوۆولونتەرلەر مەن مادەنيەت سالاسىنىڭ مايتالماندارى دا ۇلەس قوستى. اكتسيانىڭ سايرام قالاشىعىنان باستاۋ الۋى دا بەكەر ەمەس. ويتكەنى مۇندا اتادان بالاعا ميراس بولىپ كەلە جاتقان كوپتەگەن تاريحي, مادەني ەسكەرتكىشتەر ورنالاسقان. ءىس-شارانىڭ تاعى ءبىر ماقساتى – تازالىق اكتسياسى كەزىندە جاستارعا كيەلى ورىنداردى تانىستىرىپ, ولاردىڭ قادىر-قاسيەتىن ۇعىندىرۋ. ءارى جاستاردى ۇلتتىق جادى­گەرلەرگە جاناشىرلىقپەن, قۇرمەتپەن قاراۋعا تاربيەلەۋ. سونىمەن قاتار تاريحى تەرەڭدە جاتقان كيەلى ورىنداردى قالپىنا كەلتىرىپ, تازالاۋ ارقىلى دا اۋليەلى مەكەنگە زيارات ەتىپ كەلۋشى تۋريستەر قاتارىنىڭ ارتۋىنا ىقپال ەتەرى ءسوزسىز. نەگىزگى مىندەت – عاسىرلار قويناۋىنان سىر شەرتكەن كيەلى نىسانداردى باياعى قالپىندا ساقتاپ, ۇرپاقتان-ۇرپاققا امان-ەسەن جەتكىزۋ. ولاردىڭ تاريحي كەلبەتىن بۇرىنعى بەينەسىندە قالدىرۋ ءۇشىن دە تازالىق اكتسيالارى كەرەك. سول ارقىلى جاس ۇرپاقتىڭ قاسيەتتى مەكەندەر تۋرالى تۇسىنىك پايىمى دا ارتا تۇسەدى. تازالىق ءىس-شاراسى بارىسىندا قالا مادەنيەتىنە جاۋاپتى سالا باسشىسى جەرگىلىكتى اكىمدىكتىڭ كيەلى ورىنداردى ناعىز تۋريستىك نىسانعا اينالدىرۋدىڭ جوبا-جوسپارى جاسالعانىن باياندادى.

«كيەلى ورىندار تۇنىپ تۇرعان تاريح. عاسىردان عاسىرعا جەتكەن بۇل قاسيەتتى نىسانداردى كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاۋ – بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ مىندەتى. بۇگىنگى اكتسيا حالىققا وسى تۇسىنىكتى ۇعىندىراتىن جاقسى باستاما بولعاندىعى ءسوزسىز» دەدى ءال-فارابي اتىنداعى قالالىق عىلىمي-امبەباپ كىتاپحاناسىنىڭ باسشىسى انار جاپپارقۇلوۆا.

وسى كۇنى شاھاردا كيەلى ورىنداردان بولەك, بارشا اۋماقتا جالپىقالالىق سەنبىلىك ءوتتى. سونىڭ اياسىندا ءاربىر مەكەمە ۇجىمى وزدەرىنە بەكىتىلىپ بەرىلگەن اۋماقتى تازالاپ, قوقىستاردان تازارتتى. قىزدار سىپىرعىسىن, جىگىتتەر كەتپەن-كۇرەگىن ارقالاپ, سۇيىكتى قالاسىنىڭ سۇلۋ دا تازا بولۋىنا بىلەك سىبانا ەڭبەك ەتتى.

 

شىمكەنت

 

سوڭعى جاڭالىقتار