ەكولوگيالىق ناۋقاننىڭ نەگىزگى ماقساتى كيەلى جەرلەردى تازارتۋ, جاستاردى تۋعان وڭىرلەرىن ايالاپ, سۇيۋگە باعىتتالعانى ءمالىم. بۇل كۇنى وبلىس ورتالىعىنان «جاسىل ەل» جاستاردىڭ ەڭبەك جاساعى وڭىرلىك شتابىنىڭ ساربازدارى, ءا.مارعۇلان اتىنداعى پاۆلودار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى ستۋدەنتتەرى جانە قازاقستان ستۋدەنتتەرى اليانسى مۇشەلەرىنەن قۇرالعان ارنايى جاساق 220 شاقىرىم جەردەگى باياناۋىل اۋدانىنا بارىپ, ونداعى سابىندىكول كولىنىڭ ماڭايىن كۇل-قوقىستان تازارتتى.
«جاسىل ەل» وڭىرلىك شتابىنىڭ كومانديرى رۋسانا سامەكوۆانىڭ ايتۋىنشا, ەكولوگيالىق اكتسياعا اۋدان تۇرعىندارى دا ءۇن قوسىپ, جاستارمەن بىرگە سۋ ايدىنى ماڭايىن رەتكە كەلتىرگەن.
– اكتسيا ناتيجەسىندە كول ماڭايىنان 50 قاپشىق قوقىس شىعارىلىپ, اۋماق تازارا ءتۇستى. قورشاعان ورتانى كوزىمىزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاۋ ءۇشىن بىزگە مۇنداي ىستەرگە جۇيەلى جۇمىلۋىمىز قاجەت ەكەنىن قاتىسۋشىلار تۇسىنگەندەي. جالپى ەرتىس-بايان ءوڭىرىنىڭ جاستارى ەكولوگيالىق جوبالاردى بەلسەندى قولدايدى جانە تۋعان ولكەسىنىڭ تازالىعى مەن سۇلۋلىعىن ساقتاۋعا ءاردايىم ءوز ۇلەسىن قوسۋعا تىرىسىپ ءجۇر. ايماعىمىزدىڭ بارلىق تۇرعىنىن اسەم تابيعاتىمىزدى قورعاۋعا, اعا بۋىننىڭ بىزگە اماناتتاپ كەتكەن تابيعي بايلىعىن ساقتاۋعا شاقىرامىز. اكتسيا الداعى ۋاقىتتا جالعاسادى. وڭىردەگى كيەلى جەرلەردى, كورىكتى مەكەندەردى تازالاپ, كەلۋشىلەر ءۇشىن قولايلى ەتە ءتۇسۋ – مىندەتىمىز, –دەيدى ول.
جاساق ساربازى سۇلتان ساريموۆ تازالىق ءىس-شاراسىنا قاتىسا وتىرىپ, جاستار تابيعاتتى قورعاۋدىڭ ماڭىزىن تەرەڭ تۇسىنە باستايدى دەگەن پىكىردە. «تابيعاتتاعى كوركەمدىك وتە نازىك نارسە ەكەنىن ەندى ءبىلىپ جاتىرمىز. ونىڭ تۇتاستىعىن ساقتاپ, ارتىمىزدان ەرگەن ءىنى-قارىنداستارىمىزعا ىزگى ىستەرىمىزبەن ۇلگى بولۋ كەرەكپىز. ءاربىر لاقتىرعان كامپيت قاعازى, تيتتەي عانا تۇرمىستىق زاتتار جەر بەدەرىن لاستاپ قانا قويماي, اسەم تابيعاتقا نۇقسانىن كەلتىرەدى. اينالامىز ءاردايىم تازا, جاپ-جاسىل بولىپ تۇرۋى ءۇشىن ەڭ اۋەلى قوقىس تاستاماۋدى ۇيرەنۋىمىز كەرەك», دەيدى بەلسەندى جاس.
جالپى قىركۇيەكتىڭ ءۇشىنشى سەنبىسىندە الەمنىڭ كوپتەگەن ەلىندە «World clean up day» ءداستۇرلى سەنبىلىگى ۇيىمداستىرىلاتىنى ءمالىم. وتاندىق ەكولوگيالىق اكتسيا وسى اۋقىمدى ءىس-شاراعا ورايلاستىرىلعانى كەزدەيسوق ەمەس. بۇل كۇنى پاۆلودار قالاسىنداعى ۋسولكا ىقشام اۋدانى مەن «قازقوناق» تابيعي ەسكەرتكىشىنىڭ ماڭايى دا ۇمىت قالمادى. ۋسولكا وزەنىنىڭ ماڭايى – شاھار تۇرعىندارى مەن قوناقتار ءجيى سەرۋەندەيتىن اۋماق. سۋ ايدىنىنىڭ اينالاسىندا تاماشا تابيعات قويناۋى ورنالاسقان, جاعالاۋى تولعان توعاي. وكىنىشكە قاراي, تابيعات اياسىنا شىققاندار تاماق قالدىقتارى مەن پوليەتيلەن قاپشىقتارىن, ءتۇرلى قوقىستار قالدىرىپ كەتەدى. سوندىقتان ايماق جاستارى بۇل جەردى ۇنەمى تازارتىپ تۇرادى. بۇل كۇنى مەملەكەتتىك ۇيىمدار مەن ءىرى كاسىپورىنداردىڭ قىزمەتكەرلەرى, ۋنيۆەرسيتەتتەر پەن كوللەدجدەردىڭ ستۋدەنتتەرى, ەرىكتىلەر مەن قوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ وكىلدەرى تازالىق شارالارىنا جۇمىلدى. ساناۋلى ساعات ىشىندە 300-دەن استام قاتىسۋشى 20 توننا قوقىس جينادى. وبلىسى بويىنشا ەكولوگيا دەپارتامەنتىنىڭ مەملەكەتتىك ەكولوگيالىق ينسپەكتورى باۋىرجان جانسەيىتوۆ اتاپ وتكەندەي, مۇنداي اكتسيانىڭ ناتيجەسىندە ادامدار تابيعاتپەن جاقىنداسىپ, ونى ايالاۋعا ۇيرەنەدى. «ەكولوگيالىق تاربيە قورشاعان ورتاعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىك ارقىلى قالىپتاسادى. ال تابيعاتقا قامقورلىق جاساۋ وسىنداي سەنبىلىكتەردە بايقالاتىنى راس. كوپشىلىك تىزە قوسىپ, لاستانىپ كەتكەن جەرلەردى قوقىستان تازارتىپ, رەتكە كەلتىرەدى. وسىنداي جۇمىستار بارىسىندا قورشاعان الەمدى تانۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىق پايدا بولىپ, ەكولوگيالىق مادەنيەتتى ناسيحاتتاۋ مۇمكىن بولادى», دەيدى ول.
پاۆلودار وبلىسى
