مەديتسينالىق سكرينينگتىك تەكسەرۋلەر اۋرۋدى ۋاقىتىلى ءارى ەرتە ساتىسىندا انىقتاۋدا قازىرگى كۇنى تاپتىرماس ءادىس بولىپ وتىر. قانت ديابەتىنە شالدىققاندار ديسپانسەرلىك ەسەپكە الىنعان. تاعى 87 مىڭ ازامات وسىنداي تەكسەرۋدەن ءوتىپ, ولاردىڭ 1 700-ىنە ارتەريالىق گيپەرتەنزيا جانە 29 ەمدەلۋشىگە گلاۋكوما دياگنوزى قويىلىپتى.
– دارىگەرلەرىمىز ارتەريالىق گيپەرتەنزيا, قانت ديابەتى, گلاۋكوما سياقتى اۋرۋلاردى ەرتە ساتىسىندا انىقتاۋعا كوڭىل ءبولىپ وتىر. ونكولوگيالىق ماركەر بويىنشا زەرتتەۋلەر دە تۇراقتى جۇرگىزىلەدى. ءسۇت بەزى وبىرى, جاتىر موينىنىڭ قاتەرلى ىسىگى, تىك ىشەكتىڭ قاتەرلى ىسىگى وسى سكرينينگتەردىڭ ناتيجەسىندە بەلگىلى بولادى. جىل باسىنان 34 مىڭنان اسا ادام ءسۇت بەزى وبىرى بويىنشا تەكسەرىلىپ, 51-ىنەن قاتەرلى دەرت انىقتالدى. ال جاتىر موينى قاتەرلىگى ىسىگى 15 ايەلدە تىركەلدى. كولورەكتالدى وبىر بويىنشا سكرينينگتەن ايەلدەرمەن قوسا 50-70 جاس ارالىعىنداعى ەر ازاماتتار دا وتۋگە مىندەتتى. اۋىلدىق جەرلەردىڭ تۇرعىندارىنا ەرەكشە سانات رەتىندە قارايمىز. ولار ارتەريالىق گيپەرتەنزيا, گلاۋكوما, قانت ديابەتى اۋرۋلارى جانە اس قورىتۋ مۇشەلەرى, بۇيرەك, قۋىقاستى بەزى جانە تىنىس الۋ مۇشەلەرى بويىنشا مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن وتەدى. ماسەلەن, اۋىلدىق جەرلەردە جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋلەر ناتيجەسىندە 237 ادامنىڭ بۇيرەگى تولىققاندى جۇمىس ىستەمەيتىنى انىقتالدى. ال اس قورىتۋ مۇشەلەرىندە كىناراتى بار 350 ەمدەلۋشى ەسەپكە الىندى, – دەيدى وڭىرلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ايگۇل مۇقىشەۆا.
ايماقتا جاڭا تۋعان نارەستەلەرگە دە سكرينينگ جۇرگىزۋ جولعا قويىلعان. نەوناتالدى سكرينينگ دەپ اتالاتىن مەديتسينالىق ءادىس جاڭا تۋعان نارەستەلەردىڭ اعزاسىنداعى تۇقىم قۋالايتىن اۋرۋلاردى انىقتاۋ مەن دياگنوستيكالاۋ, ەمدەۋ ءۇشىن جاسالادى. 5 706 سابيگە الگىندەي زەرتتەۋلەر جاسالىپ, ولاردىڭ 14-ىنەن تۋا بىتكەن دەرت, ياعني اعزاسىندا گەنەتيكالىق اۋىتقۋشىلىق بايقالعان. ماماندار ەم-دوم دۇرىس تاعايىندالسا, مۇنداي اۋرۋلار ەرتە ساتىسىندا-اق ەمدەلىپ, ناۋقاس بالاعا دەنساۋلىعىن قالىپتى ساقتاۋ ءۇشىن ارنايى پرەپەراتتار تەگىن بەرىلەتىنىن ايتادى.
«تەكسەرۋدەن وتكەن سابيلەردىڭ تورتەۋىندە تۋا بىتكەن گيپوتەريوز, تاعى بىرەۋىندە فەنيلكەتونۋريا دەرتى بەلگىلى بولدى. بارلىق بالانى ديسپانسەرلىك ەسەپكە قويدىق. ەندى ولار كەپىلدەندىرىلگەن تەگىن مەديتسينالىق كومەك اياسىندا ەم قابىلداپ جاتىر. بۇعان قوسا جۇكتى ايەلدەرگە ءبىز ەكىنشى جانە ءۇشىنشى تريمەسترىندە پەريناتالدى سكرينينگ جاسايمىز. بيىل 136 جۇكتى ايەلدىڭ جاتىرداعى سابيلەرىنەن تۋا بىتكەن اقاۋلار انىقتالىپ, 34 انانىڭ جۇكتىلىگى مەرزىمىنەن بۇرىن توقتاتىلدى», دەيدى مامان.
پاۆلودار قالاسىنداعى پەريناتالدىق ورتالىقتا رەتينوپاتيا دەرتىن ەرتە انىقتاۋعا ارنالعان وفتالمولوگيالىق سكرينينگ تە تۇراقتى وتكىزىلەدى. مۇندا تاۋەكەل توبىنا ەڭ اۋەلى شالا تۋعان سابيلەر جاتقىزىلادى. اق جەلەڭدىلەر 28 نارەستەدەن وسىنداي اۋىتقۋشىلىقتى تىركەگەن. ال تاعى مىڭداعان بالاعا دىبىستىق سكرينينگ جاسالىپ, 687 بالانىڭ ەستۋ جۇيەسىندە كەمشىلىك بار ەكەنى راستالعان. بۇگىندە سابيلەردىڭ بارلىعى سۋردولوگ ماماننىڭ باقىلاۋىنا الىنىپتى.
بيىل وڭىرلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن وكپە گيپەرتەنزياسى, كيستوزدى فيبروز (مۋكوۆيستسيدوز), كومەي ستەنوزى, كامەلەتكە تولماعاندار اراسىنداعى يديوپاتيالىق ارتريت, بۋللەزدى ەپيدەرموليز, ونكولوگيالىق اۋرۋلار, تسەلياك اۋرۋى, زوندتىق تاماقتانۋ ارۋلارىنا 910,9 ملن تەڭگە سوماسىندا قاراجات قاراستىرعان. سونىمەن قاتار باسقارما بىلتىردان باستاپ «قازاقستان حالقىنا» قورىمەن بىرلەسىپ, پاۆلودار وبلىسىنىڭ ەمدەلۋشىلەرى ءۇشىن جەكەلەگەن قىمبات, سيرەك, ورفاندىق جانە باسقا دا تىركەلمەگەن پرەپاراتتاردى ساتىپ الۋ ءۇشىن جۇمىس جۇرگىزۋدە. جىل باسىنان اتالعان قوردىڭ قاراجاتىنا جەكەلەگەن نوزولوگيالار بويىنشا 768,4 ملن تەڭگەگە 31 ەمدەلۋشى انگيونەۆروتيكالىق ءىسىنۋ, بۇلشىقەت ديستروفياسى, ليمفانگيولەيوميوماتوز, جۇلىن بۇلشىقەت اتروفياسى, ونكولوگيا, نەيروفيبروماتوز جانە تاعى باسقا سيرەك اۋرۋلار بويىنشا مەديتسينالىق پرەپاراتتارمەن قامتاماسىز ەتىلدى.
ا.مۇقىشەۆانىڭ ايتۋىنشا, ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىندەگى اشىقتىقتى ارتتىرۋ شەڭبەرىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى 2024 جىلى جاڭاشىلدىق ەنگىزۋدى ۇيعارىپ وتىر. ياعني بىرىڭعاي فارماتسەۆتيكالىق اقپاراتتىق جۇيە بازاسىندا دارىلىك پرەپاراتتارعا قاجەتتىلىكتىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان ەسەبىن پايدالانا وتىرىپ, قاناتقاقتى جوبانى ەنگىزۋدى جوسپارلانعان. كەلەر جىلى ءوڭىردىڭ مەديتسينالىق ۇيىمدارىندا اتالعان ەسەپتەۋ جۇيەسىنىڭ تەستىلىك نۇسقاسى ىسكە قوسىلادى.
پاۆلودار وبلىسى
