ماسەلە • 14 قىركۇيەك, 2023

جوندەلۋگە ءتيىس جولدار

130 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەزيدەنت كەزەكتى جولداۋىندا ەلدەگى حالىقارالىق دالىزدەردى ءتيىمدى پايدالانۋعا قاتىستى ۇتىمدى ويلارىن ايتتى. ول ەلىمىزدىڭ جاھاندىق كولىك دالىزدەرىمەن ينتەگراتسيالانۋى قامتاماسىز ەتىلىپ, ازيا مەن ەۋروپانى بايلانىستىرعان قازاقستاننىڭ تاريحي مارتەبەسى قالپىنا كەلتىرىلگەنىن مەڭزەدى. دەگەنمەن بۇل سالاداعى باسەكەلەستىك وتە كۇشتى ەكەنىن بۇعان دەيىن ەسكەرتكەن ەدى. ورتالىق ازيا وڭىرىندە پايدا بولعان بالامالى جوبالار قازاقستاننىڭ كولىك الەۋەتىن تومەندەتۋى مۇمكىن ەكەنىن جوققا شىعارماعان. ەل جولشىلارى مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءۇمىتىن اقتاپ, كۇدىگىن جويۋ ءۇشىن قانداي جۇمىس اتقارىپ جاتىر؟ بۇگىنگى ءسوز سول تۋرالى.

جوندەلۋگە ءتيىس جولدار

ينفوگرافيكانى جاساعان – زاۋرەش سماعۇل, «EQ»

كولىك مينيسترلىگىنەن العان اقپا­رات­قا قاراعاندا, جىل سوڭىنا دەيىن رەكونس­ترۋك­تسيادان وتكەن 1 مىڭ شاقىرىمنان اسا جول پايدالانۋعا بەرىلەدى ەكەن. ونىڭ قالاي جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانى جونىندە ناقتى اتقارىلعان ىستەرگە ءجىتى نا­زار اۋدارعاندى ءجون كوردىك.

قازىر رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولدارىن سالۋ, رەكونسترۋكتسيالاۋ جانە جوندەۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىستار جالعاسىپ جاتىر. بيىل 6,4 مىڭ شاقىرىم اۆتوجول جول-قۇرىلىس جۇمىستارىمەن قام­تىلدى, سونىڭ 3,6 مىڭ شاقىرىمى – قايتا جا­ڭارتۋ بولسا, 2,8 مىڭ شاقى­رىمى – جوندەۋ جۇمىستارى. اتالعان جوبالاردا 8 مىڭنان اسا جول-قۇرى­لىس تەح­نيكاسى مەن 12 مىڭ مامان جۇمىل­دى­رىلىپتى.

اتقارىلعان ىستەردىڭ قورى­تىن­دى­سىنا قاراساق, 1 مىڭ شاقى­رىمنان اسا اۆتو­جولداردى قايتا جاڭارتۋ جۇمىس­تا­رى اياقتالعان. ەندى ول ۋچاسكەلەر بو­يىنشا قوزعالىستى اشىپ, جىل سوڭىنا دەيىن 856 شاقىرىمىن پايدالانۋعا بەرۋ كوزدەلگەن. بۇدان بولەك, توزۋ قاباتىن قالپىنا كەلتىرۋ بويىنشا ورتامەرزىمدى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ قورىتىندىسى بويىنشا 826 شاقىرىم جولدى پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانعان.

بۇل رەتتە جوبالاردى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا جول-قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ قىمباتتاۋىنا جانە جوبانى تۇزەتۋگە بايلانىستى قيىندىقتار تۋىندادى. وعان جۇمىستاردى اياقتاۋدىڭ جالپى مەرزىمدەرىنە اسەر ەتكەن قوسىمشا ۋا­قىت جۇمسالدى. اتاپ ايتقاندا, باتىس وڭىر­لەردەگى جوبالارعا 1 مىڭ شاقى­رىم­نان اسا تاسىمالداۋ قاشىقتىعىنا بايلانىستى تەمىرجول كولىگىمەن ينەرت­تى ماتەريالداردى جەتكىزۋدەگى تاپ­شىلىق پەن كۇردەلىلىك ايتارلىقتاي اسەر ەتكەن. دەگەنمەن جولشىلار اينالما جولداردى قىسقارتىپ, جاڭا اسفالت ار­قى­لى قوزعالىستى اشۋعا بارىنشا كۇش سالىپ وتىر.

ءار جوباعا جەكە توقتالار بول­ساق, «ورتالىق – وڭتۇستىك» ءدالىزى – جال­پى ۇزىندىعى 946 شاقىرىم. بۇگىن­گى تاڭدا 74%-ىندا قوزعالىس اشىلعان. جىل سوڭىنا دەيىن تاعى 200 شاقى­رىم­نان استامىن پايدالانۋعا بەرۋ كوز­دەلگەن. قالعانى – جوسپار بويىن­شا كەلەر جىلدىڭ ەنشىسىندە. ال «قا­را­عاندى – بالقاش» جولىنىڭ جالپى ۇزىن­دىعى – 363 شاقىرىم. ونىڭ 321 شا­قىرىمىندا قوزعالىس اشىلعان. سونداي-اق 288 شاقىرىمدى قۇرايتىن «بالقاش – بۋرىلبايتال» تاسجولىنىڭ 183 شاقىرىمى ەل يگىلىگىنە بەرىلگەن. «قۇرتى – بۋرىلبايتال» اۆتوجولى 228 شاقىرىم ەكەنى ءمالىم. بۇگىندە ونىڭ 179 شاقىرىمىندا كولىك جۇرە باستاعان. بۇدان بولەك 67 شاقىرىمنان تۇراتىن «قۇرتى – قوناەۆ» ۋچاسكەسىنىڭ دە جارتىسىنا جۋىعى جوندەۋدەن تولىق ءوتىپ بولعان. «مەركە – بۋرىلبايتال» جولىنىڭ ۇزىندىعى – 262 شاقىرىم. قازىر سونىڭ 62 شاقىرىمى پايدالانۋعا بەرىلگەن, وعان قوسا قوزعالىس بارلىق ۇزىندىعىندا قامتاماسىز ەتىلگەن. ون­داعى جۇمىستار كەلەر جىلى تولىق اياق­تالىپ, جول ماگيسترالى پايدالانۋعا بە­رىلەدى دەپ جوسپارلانعان.

اقتوبە – اتىراۋ – رف شەكاراسىنا (استراحانعا) تارتىلعان 732 شا­قى­رىم تاسجولدىڭ بۇگىنگى تاڭدا 630 شاقىرىمنان استامىندا جاڭا جا­بىن بويىنشا قوزعالىس ىسكە اسىرىلدى. بۇيىرتسا جىل سوڭىنا دەيىن قالعان 102 شاقىرىم جول بويىمەن جاڭا جابىنى بار قالعان ۋچاسكەلەردە دە قوزعالىس اشىلىپ, 382 شاقىرىمنان استامىن تولىق پايدالانۋعا بەرەدى دەگەن ءۇمىت بار.

جوبا 2023-2024 جىلدارى كەزەڭ-كە­زەڭمەن اياقتالىپ, پايدالانۋعا بەرى­لەدى. ەندى ءار جول تەلىمىندە نە تىرلىك بولىپ جات­قانىنا دا توقتالىپ وتسەك.

«اقتوبە – قاندىاعاش» – ۇزىندىعى 96 شاقىرىم, قوزعالىس 68 شاقىرىمى بويىنشا ىسكە اسىرىلۋدا.

«قاندىاعاش – ماقات» – ۇزاقتىعى 359 شاقىرىم. نەگىزگى قۇرىلىس-مونتاج جۇ­مىستارى اياقتالدى. نىسان وسى جىل­دىڭ سوڭىنا دەيىن پايدالانۋعا بەرۋگە دايىندالۋدا.

«اتىراۋ – رف شەكاراسى (استرا­حان­عا)» – ۇزىندىعى 277 شاقى­رىم, قوزعالىس پايدالانۋعا بەرىلگەن 20 شا­قى­رىمدىق ۋچاسكەنى قوسا العاندا, 204 شاقىرىمدا اشىلعان. جىل اياعىنا دە­يىن قوزعالىستى تولىق اشۋ جانە 40 شا­قى­رىمىن پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانىپ وتىر.

«تالدىقورعان – قالباتاۋ – وسكە­مەن» – ۇزاقتىعى 768 شاقىرىم. جوبا بويىنشا قوزعالىس جاڭا جابىن بو­يىنشا 670 شاقىرىمعا جۋىعىندا قازىر كو­لىكتەر ءجۇرىپ جاتىر. ەندى وسى جىل اياقتالعانعا دەيىن جاڭا جابىنى بار ۋچاسكەلەر بويىنشا قوزعالىس­تار­دى اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. نەگىزى جۇمىس­تار­دىڭ تولىق اياقتالىپ, جوبانىڭ پاي­دا­لانۋعا بەرىلۋى 2024 جىلعا كوزدەلگەن.

ء«ۇشارال – دوستىق» – ۇزىندىعى 180 شاقىرىم. نەگىزگى قۇرىلىس-مونتاج جۇ­مىستارى اياقتالدى, نىسان وسى جىل­دىڭ سوڭىنا دەيىن پايدالانۋعا بەرۋگە دايىندالۋدا. نىساننىڭ اياقتالۋى ايماقتىڭ تۋريستىك كلاستەرىنىڭ دامۋى­نا وڭ اسەر ەتەدى جانە قىتاي ەلىمەن شە­كاراعا كەدەرگىسىز ءوتۋدى قامتاماسىز ەتپەك.

تاعى ءبىر ماڭىزدى جوبالاردىڭ ءبىرى باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى ۇزاق­تى­عى 245 شاقىرىم بولاتىن «قاز­تالوۆ – جانىبەك», «ونەگە – بەيسەن – سايقىن» كۇردەلى جوندەۋ جوباسى. قازىرگى كەزدە قوزعالىس 185 شاقىرىمعا جۋى­عىن­دا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. مۇندا دا جىل سوڭىنا دەيىن جاڭا جابىنى بار جول تەلىمدەرىن دە قوزعالىس اشۋ جوس­پار­لانعان. جالپى, جۇمىستارى ال­داعى جىلى تولىق اياقتالىپ, جوبانى پاي­دا­لانۋعا بەرۋ كوزدەلىپ وتىر.

سوڭعى جاڭالىقتار