فوتو: اشىق دەرەككوز
«ەكونوميكانى ىنتالاندىراتىن ءادىل سالىق ساياساتىن جۇرگىزۋ قاجەت. سالىق زاڭناماسىنىڭ كۇردەلىلىگى مەن تۇراقسىزدىعىنا بيزنەستىڭ شاعىمدانۋى ازايماي تۇر. بۇل ينۆەستورلاردىڭ سەنىمىن ازايتىپ, بيزنەسكە جوق جەردەن ماسەلە تۋىنداتادى. سالىق ورگاندارى كاسىپكەرلەردى جاپپاي سوتقا تارتىپ جاتىر. اتاپ ايتقاندا, كەلىسىمدەردى جارامسىز دەپ تانۋ جونىندە تالاپ-ارىزدار كوپ بەرىلەدى. سوتتاردىڭ جۇكتەمەسى ەداۋىر ارتتى. ولارعا سالىقتىڭ دۇرىس تولەنۋىن تەكسەرۋ مىندەتى دە جۇكتەلدى. بۇعان جول بەرۋگە بولمايدى. جاعدايدى تۇزەۋ ءۇشىن شارالار قاجەت. ۇكىمەت جاڭا سالىق كودەكسىندە سالىقتان جالتارۋعا قارسى ءىس-قيمىلدىڭ ءتيىمدى مەحانيزمىن قاراستىرۋى قاجەت. سونداي-اق تاۋارسىز وپەراتسيالاردى انىقتاۋدىڭ ناقتى كريتەريلەرىن انىقتاۋ كەرەك. زاڭناما نەعۇرلىم وڭاي بولسا, ونى قاتە ءتۇسىنۋ ىقتيمالدىعى دا سوعۇرلىم ازايادى. سوندىقتان راسىمدەردى تۇبەگەيلى قىسقارتىپ, ەكىۇشتى تۇجىرىمداردى جويۋ قاجەت. بارلىق داۋلى جاعداي سالىق تولەۋشىلەردىڭ پايداسىنا قاراي ءتۇسىندىرىلۋى كەرەك», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
سونداي-اق پرەزيدەنت ەلدىڭ ەكونوميكاسىنا قۇيىلاتىن سالىقتىڭ باسىم بولىگى كاسىپكەرلەردەن تۇسەتىنىن دە اتاپ ءوتتى.
«ەلدەگى سالىقتىڭ 80 پايىزىن 260-قا جۋىق كومپانيا تولەيدى. بۇل تەڭگەرىمسىزدىكتى باسقا سالىق تولەۋشىلەردىڭ سالىقتىق ءتۇسىمىن ارتتىرۋ ارقىلى تۇزەتۋ كەرەك. ساراپشىلاردىڭ باعالاۋىنا سايكەس, ەلىمىزدە جۇمىسپەن قامتىلعان جالپى حالىقتىڭ ءتورت ميلليونى تابىسىنان سالىق تولەمەيدى. جەڭىلدەتىلگەن سالىق رەجيمى ەنگىزىلگەنىنە قاراماستان, ميكرو جانە شاعىن بيزنەس سۋبەكتىلەرى تابىسىن جاسىرىپ, اقشا اينالىمىن ازايتىپ كورسەتەدى. بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ 70 پايىزعا جۋىعى جەڭىلدەتىلگەن دەكلاراتسيادا 5 ميلليوننان از تابىس كورسەتىپ, وسى رەجيم اياسىنداعى تۇسىمدەردىڭ 6 پايىزىن عانا تولەيدى. سوندىقتان سالىق پروتسەدۋرالارىن جەڭىلدەتىپ, حالىقپەن جانە بيزنەسپەن ءتيىمدى قارىم-قاتىناس جاساۋ ارقىلى بەلسەندى سالىق تولەۋشىلەردى كوبەيتۋ جاڭا سالىق ساياساتىنىڭ نەگىزگى ماقساتتارىنىڭ ءبىرى بولۋعا ءتيىس. سالىق تولەۋدەن جالتارۋدان, جەرگىلىكتى باقىلاۋشى ورگاندارمەن ءتىل تابىسىپ, تاۋەكەلگە بارۋدان گورى سالىق تولەۋ ءتيىمدى ءارى وڭاي بولۋى كەرەك. سالىق زاڭناماسىن وزگەرتۋ جۇمىستارىن سوزبالاڭعا سالۋعا بولمايدى», دەدى ق.توقاەۆ.
پرەزيدەنت كەيىنگى ون جىلداعى كورسەتكىشكە سۇيەنىپ, كومپانيالاردان تۇسەتىن تازا تابىس پەن نەگىزگى كاپيتالعا قۇيىلعان ينۆەستيتسيانىڭ اراقاتىناسى دا ايتارلىقتاي كەمىگەنىن, كاسىپكەرلەر ءوزىنىڭ تابىسىن بيزنەسىن قايتا جانداندىرۋعا ينۆەستيتسيا رەتىندە سالۋعا ىقىلاستى ەمەس ەكەنىن جەتكىزدى. ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ وسىمىنە ينۆەستيتسيانىڭ تاپشىلىعى شەكتەۋ بولىپ وتىرعانى دا ايتىلدى.
«سونىڭ سالدارىنان جاڭا وندىرىستىك قۋات, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ جانە بيۋدجەتكە تۇسەتىن تولەمدەرى عانا ازايمايدى. ءبىز پوزيتسيامىزدان ايىرىلىپ جاتىرمىز. نەگىزگى قورلار فيزيكالىق جانە تەحنولوگيالىق تۇرعىدان ەسكىرىپ, جاڭارماي وتىر. بۇل جالپى پروبلەماعا ينۆەستيتسيالىق اعىندى ءارتاراپتاندىرۋدىڭ باسەڭدەۋى دە اسەر ەتەدى. بىزدەگى شەتەلدىك سالىمنىڭ باسىم بولىگى (68%) بۇرىنعىداي شيكىزات سەكتورىنا تيەسىلى. كەرىسىنشە قايتا وڭدەۋ ونەركاسىبى, ەلەكتر قۋاتىن ءوندىرۋ, كولىك جانە باسقا دا سالالاردان شەتەلدىك ينۆەستورلاردىڭ كەتۋى بايقالادى. جۋىرداعى جولداۋىمدا كورپوراتيۆتىك نەسيەلەندىرۋدى قولداۋعا باعىتتالعان شەشىمدەر ايقىندالدى. ەڭ الدىمەن, ينۆەستورلار سالىقتان جانە باسقا دا تولەم مىندەتتەمەلەرىنەن ءۇش جىلعا بوساتۋ مىندەتى تۇر. ۇكىمەت بيزنەس-قوعامداستىقپەن بىرلەسىپ, ەكونوميكانىڭ باسىم سەكتورلارىنا ينۆەستيتسيا تارتۋعا ىقپال ەتەتىن قوسىمشا ءۇش-ءتورت ناقتى شارانى پىسىقتاۋى كەرەك», دەگەن پرەزيدەنت بىرقاتار ناقتى مىندەت جۇكتەدى.
