ەكونوميكالىق تەرگەۋ دەپارتامەنتى قىزمەت بابىندا تاركىلەنگەن كوركەمدىك ماڭىزى بار, تاريحي مانگە يە مۇرالاردى مۋزەيگە تابىستادى. ايرىقشا جادىگەرلەردى جۇرتشىلىققا تانىستىرۋ ماقساتىندا «ۇلت مۇراسى – رۋحانيات وزەگى» اتتى كورمە ەسىك اشىپ, تاڭسىق بۇيىمدار ونەرسۇيەر قاۋىمدى تاڭعالدىرعانىن ايتۋىمىز كەرەك.
شەبەر سۋرەتشىلەردىڭ قولىنان شىققان باعالى كارتينالار, بىرنەشە عاسىر بۇرىن حاتقا تۇسكەن ءدىني مازمۇنداعى كىتاپتار, تەڭدەسى جوق انتيكۆارلىق بۇيىمدار تاعىلىم ورداسىنىڭ جەكە قورىن بايىتا ءتۇستى. اتاپ ايتقاندا قۇران كارىمنىڭ قولجازبا ۇلگىلەرى, سونىمەن قاتار ءىنجىل (ەۆانگەليە), يۆريت جانە اعىلشىن تىلدەرىندەگى دۇعالىقتار بىرەگەيلىگىمەن ماڭىزدى. كلاسسيك سۋرەتشىلەر – ن.حلۋدوۆ, ج.شاردەنوۆ, ا.عالىمباەۆا, س.ايتباەۆ, ا.سىدىحانوۆ, ي.يساباەۆ, ە.سيدوركين, س.گۋماروۆ, س.كالمىكوۆتىڭ كوپشىلىك بىلە بەرمەيتىن تىڭ كارتينالارىنىڭ تابىلۋى رۋحاني ومىرىمىزگە ايتۋلى جاڭالىق رەتىندە ەندى. ولاردىڭ قاتارىندا گوللاندتىق كەسكىندەمە ونەرىنىڭ شەبەرى ءارى رەمبراندت ۆان رەيننىڭ تۇڭعىش شاكىرتتەرىنىڭ ءبىرى گەرارد دوۋدىڭ «سكريپكاشى» كارتيناسىن ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون.
كورمەنىڭ «قارۋ-جاراق جانە قورعانىس قۇرالدارى» بولىمىنە ءار بەرگەن «گۋردا», «شامشير» «ياتاگان», «قانجار» سياقتى سۋىق قارۋ ۇلگىلەرى مەن قورعانىس جاراقتارى دا ماڭىزدى مانگە يە. اسىرەسە قارۋ-جاراق جاساۋ ءىسىنىڭ شەبەرى ماتيا باركەر شامامەن 1774-1776 جىلدارى بيرمينگەمدە (انگليا) جاساپ شىعارعان «Washington and Lee» قوس تاپانشاسىنىڭ اقش تاريح قوعامىنىڭ كونە قارۋلار كوميتەتى قىزمەتكەرلەرىنىڭ قاداعالاۋىمەن جاسالعان ءدال كوشىرمەسى كورەرمەندى ەلەڭ ەتكىزەدى. سەبەبى مۇنداي قارۋلاردىڭ الەمدە, ساناۋلى عانا نۇسقاسى بار. اسىل تاستارمەن ءھام باعالى مەتالدارمەن كومكەرىلگەن كارل فابەرجە زەرگەرلىك ءۇيى تۋىندىلارىنىڭ جاۋھارلارى – كەلۋشىلەر نازارىن بىردەن اۋدارادى. ىشىندە توسىن سىيى بار «فابەرجە جۇمىرتقالارى» زامانىندا يمپەراتور سارايىنىڭ ءسان-سالتاناتىن اسىرعان. وزگەشە بەزەندىرىلۋىمەن, سيپاتىنىڭ اسەمدىگى جانە جوعارى ورىنداۋشىلىق شەبەرلىگىمەن ەرەكشەلەنەتىن ساندىك-قولدانبالى ونەر بۇيىمدارى – ءحىح عاسىر سوڭىنا جاتاتىن فرانتسۋزدىڭ كامين ساعاتى, وكيمونو, نەتسكە مۇسىنشەلەرى, فارفور ۆازالار, شاحمات جيناقتارى دا كورمە ەكسپوزيتسياسىنان ورىن العان.
– اتالعان مادەني قۇندىلىقتار ءتيىستى ساراپتامادان ءوتىپ, ولاردىڭ تاريحي-مادەني, ەتنوگرافيالىق, مۋزەيلىك, كوركەمدىك قۇندىلىقتارى انىقتالىپ, ءتيىستى شەشىم شىعارىلعاننان كەيىن مۋزەي قورىنا ساقتاۋعا قابىلداندى. ماڭىزدى مادەني قۇندىلىقتاردى حالىق يگىلىگىنە قايتارۋ بويىنشا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن مۋزەي تاراپى اتقارعان جۇمىس ناتيجەلەرىنىڭ قورىتىندىسىن بايانداپ, بۇگىنگى كورمەنى ۇيىمداستىرىپ وتىرمىز. ارعى تاريحتان سىر شەرتەتىن قۇندى جادىگەرلەردى كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاۋ, زەرتتەپ-زەردەلەۋ بولاشاق ۇرپاق الدىنداعى ماڭىزدى مىندەت, – دەيدى مەملەكەتتىك ورتالىق مۋزەي ديرەكتورى راشيدا حاريپوۆا.
كورمەنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا اتالعان جادىگەرلەردى كولەڭكەلى اينالىمنان تاركىلەپ, كوپشىلىككە ورتاق مۇراعا اينالدىرۋعا اتسالىسقان قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ بىرقاتار قىزمەتكەرلەرى مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترىنىڭ العىس حاتىمەن ماراپاتتالدى.
الماتى
