يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى مارات قاراباەۆ قازاقستاندىق كاسىپورىنداردىڭ ىشكى نارىققا وڭدەۋ ونەركاسىبى ونىمدەرىن جەتكىزۋدى $46 ملرد-تان استامعا ارتتىرۋعا مۇمكىندىگى بار ەكەنىن, اتاپ ايتقاندا, مۇناي-گاز ماشينا جاساۋ ونىمدەرىنە (ارماتۋرا, سورعىلار, جابدىقتار), قۇرىلىس ماتەريالدارىنا (تۇسقاعازدار, قابىرعا جابىندارى, لامينات, كەراميكا), كيىم-كەشەك, اياقكيىم, تىڭايتقىشتارعا جانە ت. ب. سۇرانىس جوعارى ەكەنىن جەتكىزدى.
كاسىپكەرلەردى قولداۋ جانە ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا ۇكىمەت ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ, جەڭىلدەتىلگەن قارجى ءبولۋ جانە وتاندىق وندىرۋشىلەر سالىقتىق جەڭىلدىكتەر, سۋبسيديالار جانە باسقا دا قولداۋ تۇرلەرىن الا الاتىن وفتەيك-كەلىسىمشارتتار جاساۋ بويىنشا شارالار قابىلدايدى.
كەزدەسۋ بارىسىندا ورتا بيزنەس وكىلدەرى ءوز قىزمەتتەرى جايلى توقتالىپ, بىرقاتار تۇيتكىلدى ماسەلەلەردى كوتەردى. اتاپ ايتقاندا, جالپى قۋاتى جىلىنا 40 مىڭ توننادان استام ءونىم شىعاراتىن مەتالل بۇيىمدارىن ىستىقتاي مىرىشتاۋ زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى; سويۋ الاڭى مەن توڭازىتقىش قويمالارى بار, ەتتى قايتا وڭدەۋ جانە شۇجىق ونىمدەرىن وتكىزەتىن 10 مىڭ باسقا ارنالعان مال شارۋاشىلىعى كەشەنىن قۇرۋ; تاۋ شاڭعىسى, فريستايل جانە جاساندى قارمەن سنوۋبورد تەبۋ بويىنشا وقۋ-جاتتىعۋ ورتالىعى, سونداي-اق باسقا دا بىرقاتار نىسان قۇرىلىسى بويىنشا جوبالار تانىستىرىلدى.
سونىمەن قاتار جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەندىرۋ مەن سۋبسيديالاۋ, مال ازىعىن دايىنداۋ, جول قۇرىلىسى, كوتەرمە ساۋدا-تاراتۋ ورتالىقتارى مەن كوكونىس قويمالارىنا قاتىستى ماسەلەلەر تالقىلاندى. بۇدان باسقا, الاكول جانە بالقاش كولىنىڭ دەمالىس ايماقتارىن دامىتۋ بارىسى جان-جاقتى تالقىلاندى.
اتاپ ايتقاندا, «Alakol Kazakhstan» جشس ديرەكتورى ەلەنا اسىلبەكوۆا تۋريستىك نىسانداردى تۇراقتى ەلەكتر ەنەرگياسىمەن, ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن جابدىقتاۋ جانە كارىز جۇيەسىمەن قامتاماسىز ەتۋ, اۋە قاتىناسىن كەڭەيتۋ, سونداي-اق دەمالىس ايماقتارىندا بايلانىس پەن ينتەرنەت ساپاسىن جاقسارتۋ قاجەتتىگى تۋرالى ايتتى.
تاعى ءبىر وزەكتى تاقىرىپ قوي شارۋاشىلىعىن دامىتۋ بولدى. «Eurasia Agro Semey» جشس باسشىسى ەرلان مۇقاشەۆ شيكىزاتتى وڭدەۋدى قاتار دامىتا وتىرىپ, مال سانىن 50-100 ملن باسقا دەيىن ارتتىرۋ جوعارى الەۋەتىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل قازاقستاندى قوشقار, قوزى جانە قوي ەتىنىڭ ءىرى ەكسپورتتاۋشىلارى قاتارىنا قوسۋى مۇمكىن. كاسىپكەر سونداي-اق قازاقى قوزى مەن قويدىڭ ۇلتتىق برەندىن قۇرۋ يدەياسىن ايتىپ, ءتيىستى بيزنەس-باستاماعا ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاندار ارقىلى كەشەندى قولداۋ كورسەتۋدى سۇرادى.
پرەمەر-مينيستر قاراعاندى, شىعىس قازاقستان, اباي جانە ۇلىتاۋ وبلىستارىنىڭ ورتا بيزنەستى دامىتۋ الەۋەتى وتە جوعارى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. جالپى سوڭعى ءۇش جىلدا اتالعان وڭىرلەردە 17 مىڭنان استام جوبا ءتۇرلى مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىمەن قامتىلدى.
«كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋ قارقىنى جاقسى. ەكونوميكاداعى شوب ۇلەسى 36,5%-عا دەيىن, وسى سالادا جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانى 18%-عا ءوستى. بيزنەستىڭ ناقتى پروبلەمالارىن شەشۋ ارقىلى بۇل ترەندتى ساقتاپ قالۋ كەرەك», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
ۇكىمەت باسشىسى قازىرگى ۋاقىتتا رەسپۋبليكادا بيزنەسكە قويىلاتىن ارتىق رەتتەۋ تالاپتارى قىسقارتىلىپ, مەملەكەتتىك باقىلاۋ مەن قاداعالاۋدى اۆتوماتتاندىرۋ جۇرگىزىلىپ جاتقانىن, بۇل كەلەسى جىلدان باستاپ تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەلەرى نەگىزىندە ارنايى ماماننىڭ قاتىسۋىنسىز تەكسەرۋ تاعايىنداۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن ايتتى. بۇل تەكسەرۋلەر سانىن ازايتىپ, ولاردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرادى.
قورىتىندىلاي كەلە, پرەمەر-مينيستر ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاندارعا كاسىپكەرلەردىڭ ۇسىنىستارىن مۇقيات زەردەلەۋدى جانە كەزدەسۋ بارىسىندا كوتەرىلگەن پروبلەمالىق ماسەلەلەردى شەشۋدى پىسىقتاۋدى تاپسىردى.
