قوعام • 31 شىلدە, 2023

يپپوتەراپيا يگىلىگى

350 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

يپپوتەراپيا ەمىنىڭ يگىلىگىن قازىر قاراعاندىدا 28 بالا كورىپ وتىر. «بوتا» قو­عام­­دىق قايىرىمدىلىق قورى جۇزەگە اسىرىپ وتىر­عان جوباعا مەم­لە­كەت­تىك الەۋمەتتىك تاپسىرىس شەڭبەرىندە 11 ملن تەڭگە قاراستىرىلعان. وسى ارقىلى ەرەكشە بالالار ءبىر مەزگىل «كارات» جىلقى زاۋىتىندا ات ءمىنىپ, سەرۋەن قۇرىپ, دەمالىپ تا, ەم الىپ تا ءجۇر. قا­سيەتتى جىلقى جانۋارىنان قۋات الىپ جۇرگەن مۇن­دا­عى با­لا­لاردىڭ بويىنان از ۋا­قىتتىڭ ىشىندە ايتار­لىق­تاي سەرپىلىس سەزىلەدى.

يپپوتەراپيا يگىلىگى

مۇندا ەرەكشە بالالار اپتاسىنا 3 مارتە كەلىپ, يپپوتەراپيا ەمىن قابىلدايدى. كۋرس جارتى ساعاتقا سوزىلادى. بىلىكتى, سەرتيفيكاتى بار مامانداردىڭ نۇسقاۋىمەن بالالار ات ۇستىندە ءتۇرلى قيمىل-قوزعالىس جاسايدى.

«يپپوتەراپيا ەمى بالاعا پسي­حو­­ەموتسيونالدىق جانە بيو­­مە­حا­­نيكالىق تۇرعىدان جاق­سى اسەر ەتەدى. اتقا ءمىنىپ, سە­ر­ۋەندەۋ – جارىمجان بالا ءۇشىن ۇلكەن جەتىستىك. جىل­قى ءجۇ­رى­سى­نىڭ تەربەلىسى بالانىڭ تىرەك-قوزعالىس جۇيە­سىنە وڭ اسەر ەتەدى. مۇنى ماماندار راستاي­دى. اتا-انا­سىنىڭ نەمەسە نۇس­قاۋشىنىڭ كومەگىمەن اتپەن سەر­ۋەندەتۋ ارقىلى مۇمكىندىگى شەك­تەۋلى بالالاردىڭ اياق-قول موتوريكاسىن دامىتۋعا, ات ۇس­تىندە تەپە-تەڭدىكتى ساقتاۋ ار­­قىلى ولاردىڭ قيمىل-قوز­عا­لىس ۇيلەسىمىن تۇزەتۋگە بولادى. بىزگە كەلىپ جۇرگەن بالالار العاشقىداعىداي ەمەس, قازىر شيراپ قالدى. بۇل تسەرەبرالدى سال اۋرۋىن, اۋتيزم, موتورلىق جانە سويلەۋ ارەكەتتەرىن جاقسارتادى, سويلەۋ بەلسەندىلىگىن ارتتىرادى», دەيدى يپپوتەراپيا بويىنشا نۇسقاۋشى ءمولدىر راسۋلوۆا.

ايتا كەتەيىك, ءمولدىردىڭ وسى باعىتتا جۇ­مىس ىستەپ جۇر­گەنىنە 8 جىلعا جۋىقتاپتى. ول 9 ايلىق بالانى دا يپپوتەراپيا ەمىنە اكەلگەندەر بار ەكەنىن ايتتى. مۇنى مامان قۇپتاپ وتىر. با­لانىڭ بەلگىلى ءبىر جاسقا تولىپ, دياگنوزى انىقتالۋىن كۇتىپ وتىرعانشا, العاشقى بەلگىلەرىن بايقاساڭىز, بىردەن جىلقى ۇس­تىندە جاتتىعۋ جاساتۋ كەرەك ەكە­نىنە كەڭەس بە­رە­دى. سونىمەن قا­تار ءمولدىر پا­راليم­پيا­دالىق ات سپورتىن دامىتىپ جۇرگەن جاس مامان رەتىندە ايماققا بەلگىلى. «قابىلەتتى بالالاردى باي­قاساق, ات سپورتىنا باۋلىپ, ناتيجە شى­عارامىز», دەيدى ول.

ءداميلا ءتۇسىپوۆا ەكى بالاسىن دا يپپوتەراپيا ساباعىنا اپارادى. 11 جاستاعى ءايشابيبى ەسىمدى قىزىنان تسەرەبرالدى سال اۋرۋى, ال 10 جاستاعى كەرىمنەن تۋا بىتكەن اۋتيزم دياگنوزى انىق­تالعان.

«ناۋرىز ايىنان باستاپ يپپوتەراپيامەن اينالىسامىز. بالالارىم مازاسىز بولاتىن. قازىر وڭ ناتيجە بايقالادى. بالالار سابىرلى بولا ءتۇستى. قىزىمنىڭ ءتۇزۋ وتىرۋى قيىن­دىق تۋدىراتىن. مىنە, بەس اي ءوتتى, ساباقتان قال­ماي­مىز, سونىڭ ناتيجەسىندە تەپە-تەڭدىكتى, ءتۇزۋ وتىرۋدى ۇي­رەن­دى. ۇلىم تۇندە مازاسىز­دانىپ, ارەڭ ۇيىق­تاي­تىن. قا­­زىر ۇيقىسى تىنىشتالدى. وسىنداي مۇم­كىندىك سىيلاعان جان­دارعا ەرەكشە العىس ايتامىز. بالالارىم وسىندا كەلەمىز دە­­سەك, قاتتى قۋانادى. جىل­قى­نى جاقسى كورەدى. مۇندا ين­ۆا­­تاكسيدىڭ كومەگىمەن تەگىن قا­تىناپ تۇرامىز. ءبىر كۇن بۇرىن تاپسىرىس بەرەمىز. بۇل دا ۇل­كەن كومەك بولىپ تۇر», دەيدى د.ءتۇسىپوۆا.

ءسىز دە بالاڭىزدىڭ يپپوتەراپيا ەمىن قابىلداعانىن قالا­ساڭىز, وندا جولى وپ-وڭاي. تەك تومەندەگىدەي قۇجاتتار تولىق بول­سا بولدى.

«يپپوتەراپيا قىزمەتىن قا­جەت ەتسەڭىزدەر, قاراعاندى قالا­سىنىڭ جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار بو­لىمىنە ءوتىنىش, بالانىڭ تۋ تۋرا­لى كۋالىگى, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ەكە­نىن ايعاقتايتىن انىق­تاما جانە بالاعا يپپوتەراپيامەن اينا­لىسۋ قاجەتتىگى تۋرالى دارى­گەر­لەردىڭ ساراپتاماسى قاجەت. ەگەر ءوتى­نىش كوبەيىپ, بالالار سانى ارتا تۇسسە, قوسىمشا قاراجات قا­راس­تىرىلادى»,  دەيدى قاراعاندى قالاسىنىڭ جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار ءبولى­مى­نىڭ سەكتور مەڭگەرۋشىسى گۇلجان شايماردانوۆا.

«كارات» جىلقى زاۋىتىندا يپپوتەراپيا ەمىن جۇرگىزەتىن سەرتيفيكاتى بار ءتورت جاتتىقتىرۋشى قىزمەت كورسەتەدى. الاڭداماڭىز, با­لالاردىڭ قاۋىپسىزدىگى قاتاڭ ساق­تالادى. ءبىر بالاعا ءۇش مامان قىز­مەت كورسەتەدى. بۇعان قوسا ارنايى يپپوتەراپيا ءۇشىن جۋاس ءۇش جىلقى تاڭدالىپ الىنعان.

ات ۇستىندە وتىرعان ادامنىڭ بارلىق بۇلشىق ەتى قوزعالىستا بولادى. تەپە-تەڭدىكتى ساقتاۋ ءۇشىن سالت مىنگەن ادام بو­يىن جيناۋعا, ءوزىنىڭ ءاربىر دەنە قي­مىلىن يگەرۋگە جاتتىعادى. ال ەرەكشە بالالارعا ەڭ كەرەگى دە وسى  جاتتىعۋ. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, جىلقى – تابيعي ترەناجەر.

 

قاسىمحان عالىم,
«Egemen Qazaqstan»

سوڭعى جاڭالىقتار