ونەر • 19 شىلدە, 2023

قايتا ورالعان «ايشا ءبيبى»

520 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاق ءبيى دەسە, شارا جيەنقۇلوۆا, شۇعىلا ساپارعاليەۆالار بىردەن ويعا ورالاتىنى بار. ماماندار ءبيدى بەكزات ونەر دەپ باعالايدى. مۋزىكانىڭ ىرعاعىمەن بىتە قاي­ناسىپ كەتەتىن بيشىلەردىڭ ەڭبەگى ەرەن ەكەنىنە ەشكىمنىڭ كۇمانى جوق.

قايتا ورالعان «ايشا ءبيبى»

وتىز جىلعا جەتەقابىل ۋاقىت بۇرىن اۋليەاتادا قۇرىلعان «ايشا ءبيبى» بي ءانسامبلى ۋاقىتىندا جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ قولداۋىمەن فرانتسيا, گەرمانيا, يز­رايل, تۇركيا ەلدەرىنە گاسترولدىك سا­پارمەن ات باسىن بۇردى. كارى قۇرلىق ەلدەرىنە «ايشا ءبيبى» ءجاي بارعان جوق, قازاقتىڭ قانىنا سىڭگەن ۇلتتىق بيلەرىن ەۋروپالىق ونەرسۇيەر قاۋىمنىڭ نازارىنا ۇسىندى.

«ايشا ءبيبى» تۋرالى ءسوز قوزعالسا, بەل­گىلى بالەتمەيستەر, قازاقستاننىڭ ەڭ­بەك سىڭىرگەن مادەنيەت قىزمەتكەرى باي­داۋلەت سازابەكوۆ تۋرالى ايتپاۋ استە مۇمكىن ەمەس. كونە شاھاردا جاڭا يدەيانىڭ جەتەگىنە ەرگەن بايداۋلەت توقسانىنشى جىلداردىڭ بەل ورتاسىندا بي ۇيىرمەسىن اشتى. كەيىننەن, ناقتىراق ايتار بولساق 1997 جىلى وبلىس اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن «ايشا ءبيبى» بي ءانسامبلى قۇرىلدى. قا­زاقتىڭ ۇلتتىق ءبيىن شەت مەملەكەتتەرگە تانىتۋ ماقساتىندا قۇرىلعان ءانسامبلدىڭ جەتەكشىسى قىزمەتىنە بايداۋلەت سازابەكوۆ تاعايىندالدى.

ۇلتتىق بي ونەرىنىڭ تىنىسىن اشۋ, تانىمالدىلىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا قۇرىلعان جاس انسامبل از جىلدىڭ ىشىندە قازاق بي ونەرىن ەۋروپانىڭ بىرنەشە مەملە­كەتتەرىنە تانىتتى. شەتەلدىك مايتال­مان ماماندار تاراپىنان قازاقستاندىق ونەر ۇجىمىنىڭ ەڭبەگى جوعارى باعالاندى. الايدا جەتەكشى بولماسا, جەتىستىكتىڭ جولى جابىلادى ەكەن. 2005 جىلى باي­داۋلەت سازابەكوۆ ەلورداعى شاقىرتۋ الىپ, قىزمەت بابىمەن اۋىسۋىنا بايلانىستى بي ءانسامبلىن وزىمەن بىرگە الىپ كەتتتى. وسىلايشا جامبىلدىقتاردىڭ ماقتا­نىشىنا اينالعان بي ۇجىمى اۋليەاتادا ۋاقىتشا جابىلدى.

ءيا, «ايشا ءبيبى» بي ءانسامبلى تۇبەگەيلى جابىلعان جوق. ۋاقىتشا عانا جۇمىسىن توقتاتتى. ولاي دەپ كەسىپ ايتۋىمىزدىڭ سەبەبى دە جوق ەمەس. ويتكەنى انسامبل اتاۋى في­لارمونيا شتاتىنا بەكىتىلىپ قويعان. ءبىر سوزبەن ايتقاندا ونەر ۇجىمىن كەز كەلگەن ۋاقىتتا قايتا اشۋعا مۇمكىندىك مول. باس­قانىڭ يەمدەنىپ كەتۋگە قۇقى جوق.

ونەر ۇجىمى ۋاقىتشا جابىلعاننان كەيىن «ايشا ءبيبىنى» ەتنوگرافيالىق-فولكلورلىق بي ءانسامبلى رەتىندە قايتا قۇرۋ ماسەلەسى جەرگىلىكتى ونەر جاناشىرلارى تاراپىنان ءجيى كوتەرىلەتىن. اقىرى بۇل ماسەلە دە وڭىنان شەشىلدى.

وسىدان 4-5 جىل بۇرىن جەرگىلىكتى بيلىك «ايشا ءبيبى» ەتنوگرافيالىق-فولكلورلىق بي ءانسامبلىن قايتا جاساقتاۋ ماسەلەسىنە مىقتاپ كىرىستى. ناتيجەسىندە, ءتيىستى كاستينگتەر ۇيىمداستىرىلىپ, 2019 جىلدىڭ 11 اقپانىندا اتالعان بي ءان­سامبلى كەنەن ازىرباەۆ اتىنداعى جام­­بىل وبلىستىق فيلارمونياسىندا جاڭا قۇراممەن 5 شتاتتىق نەگىزدە قايتا اشىل­­دى. قويۋشى بالەتمەيستەرى – ايجان قونارباەۆا.

«ونەر ۇجىمىنىڭ قايتا جاساقتالۋىنا كەنەن ازىرباەۆ اتىنداعى وبلىستىق فيلارمونيانىڭ ديرەكتورى سەيىتقاسىم تۇكتىباەۆ زور ەڭبەك سىڭىرگەنىن ايتا كەتكەن ءجون. بي ءانسامبلىنىڭ رەپەرتۋارىنىڭ نەگىزىن قازاقتىڭ برەند بيلەرى قۇرايتىنىن ايتپاي كەتۋگە بولماس.

«التىناي», «تارتۋ», «شاشۋ», «قا­راجورعا» «قاماجاي», «اققۋ» سەكىلدى بي قويىلىمدارى قازاقتىڭ بۇكىل بولمىسىن, بي ونەرىندەگى تالعامىن شەتەلدىكتەرگە تانىتىپ ءجۇر. جالپى, نەگىزىن بايداۋلەت سازابەكوۆ اعامىز قالاعان بي ءانسامبلىنىڭ قول جەتكىزگەن تابىسى جەتىپ ارتىلادى. شەت­ەلدىك ونەرسۇيەر قاۋىم تالاي رەت ونە­رىنە ءتانتى بولعان ۇجىمنىڭ الار اسۋى ءالى الدا ەكەنى داۋسىز», دەيدى ك. ازىر­باەۆ اتىنداعى وبلىستىق فيلارمونيا دي­رەك­تورىنىڭ ورىنباسارى جاندوس وماروۆ.

سوڭعى جاڭالىقتار