ء«بىز ۇرپاق تاربيەسىنە باسا ءمان بەرىپ, جاستاردى جاقسىلىققا جەتەلەۋىمىز كەرەك.... ۇرپاقتىڭ بويىندا جامان ادەت بولسا, ول ەڭ الدىمەن ۇلكەندەردىڭ كىناسى», دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ. بۇل جەردە ءبىز سول «ۇلكەندەر» دەگەنىن ەرەكشە سەزىنە قابىلدادىق. سەبەبى جاس ۇرپاق تاربيەسىنە كەلگەندە ارداگەرلەرگە دە جۇكتەلەر مىندەت وتە جوعارى. اسىرەسە اقىل ايتىپ, ايقىن باعىت-باعدار سىلتەپ, تۋرا جول كورسەتەتىن بۋىننىڭ قاتارى ازايىپ تا بارا جاتىر. راس, جەتىمسىز تاربيەنىڭ سالدارىنان جاستار اراسىنداعى جاعىمسىز كورىنىستەردىڭ جيىلەي تۇسكەنىنە ءبىز دە كىنالىمىز. ونى اشىق مويىنداي وتىرىپ, ەندىگى جەردە بۇل سياقتى بەيادەپ كورىنىستەردىڭ ورىن الماۋى ءۇشىن بەلسەندى ءىس-ارەكەت, جاندى كومەگىمىزدىڭ قاجەت ەكەنىن ۇمىت قالدىرماۋىمىز كەرەك.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇلتتىق قۇرىلتايدا ۇرپاق تاربيەسىنە بايلانىستى ايتقان: «بۇل سالادا كەمشىلىكتەر كوپ ەكەنى جاسىرىن ەمەس. مەكتەپتەگى تاربيە جۇمىسى اقساپ تۇر. سوڭعى كەزدە وقۋشىلاردىڭ ءبىر-بىرىنە قىسىم, زورلىق-زومبىلىق, الىمجەتتىك كورسەتۋى ءجيى بولىپ كەتتى. ونى ءتىپتى بەينە تاسپاعا ءتۇسىرىپ, الەۋمەتتىك جەلىگە سالۋ «سانگە» اينالدى. كەيدە بالالاردىڭ قاتىگەزدىگى جان تۇرشىكتىرەدى», دەگەن ءسوزى ءبىز سياقتى ارداگەرلەردىڭ نامىسى مەن سەزىمىنە اسەر ەتپەي قويمايدى. ءبىز, ارداگەرلەر, اتا-انا ەكەندىگىمىزدى دە ەستەن شىعارماۋىمىز كەرەك. وسى تۇرعىدان الىپ قاراعاندا, ەل پرەزيدەنتىنىڭ: ء«اربىر اتا-انا سانالى ۇرپاق وسىرۋگە باسا ءمان بەرۋگە ءتيىس.... سول سياقتى مەكتەپتە – ءبىلىمنىڭ عانا ەمەس, ءتالىم-تاربيەنىڭ ورداسى. بالانىڭ بويىنا بىلىممەن قاتار ادامگەرشىلىك قۇندىلىقتاردى ءسىڭىرۋ – ۇستازدىڭ مىندەتى. وسىعان وراي بالاباقشاداعى جانە مەكتەپتەگى تاربيە ىسىنە ءبارىمىز, قوعام بولىپ ءمان بەرۋىمىز كەرەك, سونداي-اق بەلسەنە ارالاسۋىمىز قاجەت», دەگەن ۇلاعاتتى ءسوزىن جەتە ۇعىنىپ قانا قويماي, ءبىزدىڭ دە وسى ورايدا كوپ ءىس تىندىرۋىمىزعا تۋرا كەلەدى.
ءبىزدىڭ بۇل قۇرىلتايدان الاتىن ۇلگى-ونەگەمىز ءبىرشاما. جيىندا سويلەگەن قوعام بەلسەندىلەرى مەن مەملەكەت باسشىسىنىڭ بايانداماسىندا اتاپ كورسەتىلگەن ماسەلەلەرگە مۇقيات زەر سالۋىمىز كەرەك. مىسالى, پرەزيدەنتتىمىز مەكتەپتە وقۋشىلاردىڭ تۇلعا رەتىندە قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتەتىن دارىستەردىڭ وقىتىلۋ قاجەتتىلىگى جونىندە باسا ايتتى. بۇل رەتتە جەكەلەگەن ۇستازدار مەن تىپتەن مەكتەپ باسشىلارىنىڭ دا جان جاقتى ىزدەنىسى ۇلكەن ءرول اتقارادى. قاجەت دارىستەردىڭ پارمەندىلىگى مەن ونىڭ ىقپالدى تۇسىن ارتتىرۋعا تەك مۇعالىمدەر عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە باسقا دا ءتۇرلى سالا ماماندارى مەن سونداعى قوعامدىق ۇيىمداردىڭ دا وزىندىك قول تاڭباسى بولۋعا ءتيىس.
مەملەكەت باسشىسى ايتقانداي, «ادىلەتتى قازاقستاندى – ادال ازاماتتار قۇرادى», دەيتىن بولساق, وندا ءبىز ءوز بويىمىزداعى جاڭارۋ قۇبىلىسىن بۇگىنگى كۇن تالابىنا ساي بەرىك ورنىقتىرا تۇسكەنىمىز ءجون. ول ءۇشىن, ارينە, كوپ وقىپ, كوپ ىزدەنۋگە دەگەن قۇلشىنىس كەرەك. قاسىم-جومارت توقاەۆ تاپسىرعانداي «بالالار كىتاپحاناسى» اتتى جاڭا باعدارلامانى قولعا الار الدىندا اعا بۋىن وكىلدەرى دە كىتاپحانا ەسىگىن اشىپ, كىتاپ وقىپ وتىرسا, ەش ارتىقتىعى جوق. سەبەبى كوپتەگەن مەكتەپتە كەيبىر ۇستاز-مۇعالىمدەرىمىزدىڭ ءوزى كىتاپ وقۋعا جەتە ق ۇلىق تانىتا بەرمەيدى. بۇل – كۇندەلىكتى كورىپ جۇرگەن ۇيرەنشىكتى جاعداي.
ءبىز, ءاربىر قازاقستان ازاماتى وسىنداي القالى جيىندا ايتىلعان ماسەلەلەرگە جەتە كوڭىل بولە وتىرىپ, ونىڭ ويداعىداي جۇزەگە اسىرىلۋىنا سۇبەلى ۇلەس قوسسا دەيمىز.
سەرىكباي تۇرجان,
بايدىبەك اۋداندىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ القا مۇشەسى
تۇركىستان وبلىسى
