جاڭا تاريف: كورپەگە قاراي كوسىلۋ

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇسىنعان ء«تاريفتى ينۆەستيتسياعا ايىرباستاۋ» قاعيدا­تى ابدەن ەسكىرگەن كوممۋنيكاتسيالىق جەلىلەردى جاڭارتۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى ەكەنى راس. بۇعان دەيىن ۇكىمەتتەن ەسكەرتكەندەي, كوممۋنالدىق قىزمەت اقىلارىن وسىرمەي, ابدەن كونەرىپ تۇرعان قۇبىرلار مەن جابدىقتاردى, ەلەكتر جەلىلەرىن جاڭارتۋ مۇمكىن ەمەس. ورتاق پايدالانىلاتىن توراپتار مەن كوممۋنيكاتسيالاردى قازى­نا قاراجاتىنا جاڭارتىپ شىعۋ – ويعا سىيمايتىن جايت. مۇنىڭ ۇستىنە كە­يىنگى جىلدارى كوممۋنالدىق قىز­مەت سالاسىندا, ەلەكترمەن جانە جىلۋمەن قامتۋ سالاسىندا ماماندار تاپشىلىعى تۇراقتى بايقالادى. لايىقتى ەڭبەكاقىنىڭ بولماۋى, بىلىكتى كادرلاردىڭ تۇراقتاماۋى دا سا­لاداعى ماسەلەلەردىڭ كۇردەلەنۋىنە الىپ كەلگەن. ال حالىقتىڭ كۇندەلىكتى ءومىرى ءۇشىن اسا ماڭىزدى كوممۋنال­دىق قىزمەتتەردىڭ كىدىرىسسىز جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتەتىن ستانسالار مەن ۇيىمداردا پايدالانىلاتىن قوسىمشا بولشەكتەر مەن جابدىقتار بىرنەشە ەسەگە قىمباتتاعان. وسىنىڭ بارلىعى اينالىپ كەلگەندە بۇعان دەيىن قولدانىستا بولعان تاريفتەر­دىڭ ينۆەستيتسيالىق بولىگىن نولگە جەتكىزىپ, شىعىنعا باتىرا باستاعان.

پاۆلودار وبلىسى بويىنشا تا­بيعي مونوپوليالاردى رەتتەۋ كو­ميتەتى دەپارتامەنتىنىڭ باسشى­سى يبراگيم تانگيەۆتىڭ ايتۋىنشا, وڭىر­­دەگى ەڭ ناشار جاعداي جىلۋمەن قامتۋ سالاسىنا تيەسىلى. ورتاشا العاندا وبلىستاعى جەلىلەردىڭ 76 پايىزى ەسكىرسە, بۇل كورسەتكىش پاۆ­لودار قالاسىندا – 82 پايىز, ەكىباستۇز قالاسىندا – 93 پايىز, اقسۋدا 64 پايىزعا جەتكەن. ەلەكتر جەلىلەرىندەگى توزۋ كورسەتكىشى – 55 پايىزدى, اۋىزسۋ قۇبىرلارى بويىنشا 64 پايىزدى كورسەتكەن. جاعدايدى دۇرىستاۋ ءۇشىن مونوپوليستەردەن جاڭا ينۆەستيتسيالىق باعدارلامالار قابىلداۋعا جالپى سانى 8 ءوتىنىش كەلىپ تۇسكەن. ولاردىڭ جالپى قۇنى 12,8 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى.

– ءوڭىر تۇرعىندارى ءۇشىن 1 تامىزدان باستاپ ەلەكترمەن قامتۋ تاريف­تەرى شامامەن 27 پايىزعا قىمبات­تاي­دى دەپ كۇتىلۋدە. وزگەرىستەر بو­يىنشا جۋىق ارادا كوپشىلىك تىڭ­­داۋ شارالارى وتكىزىلەدى. ال جىلۋ­­مەن قامتۋ سالاسىنا كەلەر بولساق, ءار قالاداعى جاعداي ءارتۇرلى. پاۆلودار­دا ول شامامەن تامىز ايىندا 5 پايىز­عا, اقسۋدا 11 پايىزعا وزگەرۋى مۇم­كىن. ەكىباستۇزداعى جاعداي كۇردەلى­رەك, جوندەۋ شارالارى اياقتالعان سوڭ ول جەردە ءتاريفتى تالقىلاۋ بويىنشا جيىندار وتەدى. ءبىزدىڭ بول­جامىمىزشا, ءتاريفتىڭ وزگەرۋى 27-30 پايىز ارالىعىندا بولۋى مۇمكىن. اۋىزسۋمەن قامتۋ سالاسىندا وبلىس ورتالىعىندا تاريف وزگەرىسى – 20, اقسۋ مەن ەكىباستۇزدا 11 پايىزدى قۇرايدى. بۇعان قوسا كارىز جۇيەسى­نىڭ قىزمەتى ءۇشىن پاۆلوداردا تاريف ­20 پايىزعا, وزگە قوس قالادا 9-13 پا­يىز ارالىعىندا قىمباتتايدى دەپ كۇتى­لۋدە, – دەيدى دەپارتامەنت باسشىسى.

مەكەمە باسشىسى تاريف باعا­لارىن ۇلعايتۋ جونىندەگى ۇسىنىستار بۇعان دەيىن قۇرامىنا دەپۋتاتتار, قوعام بەلسەندىلەرى جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى ەنگەن كوميسسيا وتىرىستارىندا قارالعانىن اتاپ ءوتتى. ينۆەستيتسيالىق باعدارلامالاردا­عى وزگەرىستەردى تالقىلاۋ بويىنشا 7 كوپ­شىلىك تىڭداۋى ۇيىمداستىرىلعان.

– ءبىز «كورپەمىزگە قاراي كوسى­لۋ» قاعيداتىن ۇستانامىز. بارلىق وزگەرىس ازاماتتاردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايىنا قاراي قا­بىلدانادى. ء«تاريفتى ينۆەستي­تسيا­­عا ايىرباستاۋ» باعدارلاماسى تاريف­تەردىڭ كەزەڭ-كەزەڭىمەن وزگەرۋىن قاراستىرادى. بۇل تاريفتەردىڭ بىردەن كۇرت ءوسىپ كەتۋىن بولدىرمايدى ءارى حالىققا ۇسىنىلاتىن كوممۋنالدىق قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن جاقسارتۋعا جول اشادى, – دەيدى ي.تانگيەۆ.

مامانداردىڭ ەسەپتەۋىنشە, جاڭا تاريفتەر قابىلدانسا, تۇرعىندار قازىرگى قولدانىستاعى تاريفتەن شامامەن 1 770 تەڭگەگە كوپ تو­لەيدى ەكەن. كومىرلى شاھاردا بۇل وز­گە­رىس جىلۋمەن قامتاماسىز ەتۋ سا­لا­سىن­دا 3 مىڭ تەڭگەگە دەيىن جە­تۋى عاجاپ ەمەس. ءتا­ريفتىڭ ءوسۋى كوم­مۋ­نالدىق جە­­­لى­­­لەر­دى جاڭارتۋعا قو­سىم­شا ينۆەس­تي­­­تسيا­لاردىڭ ءتۇسۋىن قام­تاماسىز ەتەدى دەپ بولجانۋدا. ەلىمىز بويىنشا جابدىقتارى مەن جەلىلەرى ابدەن توزعان ەنەرگە­تيكا نىساندارىنىڭ «قى­زىل ايما­عىنا» كەرەكۋدەگى №1 جانە №2 جەو-لار, «پاۆلودار جىلۋ جەلى­لەرى», «پاۆلودار-ۆودوكانال» جانە ەككىباستۇزدىق «گورۆودوكا­نال» مەن «اقسۋ سۋ ارناسى» ەنگەن. اتال­عان مەكەمەلەر وسى سەبەپتەن ين­ۆەس­تيتسيالىق باعدارلامالار مەن قولدانىستاعى تاريفتەرگە وزگەرىس ەنگىزۋ جونىندە ءوز ۇسىنىستارىن بەرگەن. جوعارىدا اتاپ وتكەندەي, قوسىمشا شارالارعا سۇرالىپ وتىر­عان قاراجاتتىڭ جالپى سوماسى – 13 ملن تەڭگەگە جۋىق. الداعى ءۇش جىل­دا مونوپوليستەردىڭ قىزمەتىنە باعدارلانعان وڭىرلىك ينۆەستيتسيالىق باعدارلامالاردى قارجىلاندىرۋ 39 ملرد تەڭگەدەن 51,8 ملرد تەڭگەگە دەيىن ۇلعايادى دەپ جوسپارلانعان. باعدارلاما ساتىمەن ىسكە اسسا, جىل سايىن جەلىلەر مەن جابدىقتار­دىڭ توزۋىن 2 پايىزعا تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بار.

جىل باسىنان جىلۋمەن قامتۋ سا­لاسىنداعى مونوپوليست كومپانيا­لار ەڭبەكاقى كولەمىن 40-تان 100 پايىز­عا دەيىن ءوسىرىپ, قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسىن 335 مىڭ تەڭگەگە دەيىن ۇل­عايتتى. مىسالى, «پاۆلودار ەلەكتر­جەلىلىك تاراتۋ كومپانياسى» اق-ىندا ور­تاشا ەڭبەكاقى 133 مىڭ, ال «گور­ەلەكتروسەت» ۇيىمىندا ول نەبارى ­82 مىڭ تەڭگە بولعان ەدى.

پاۆلودار وبلىسى