قوعام • 27 ماۋسىم, 2023

ۇلتتىق مۋزەيدە «قازاق جۋرناليستيكاسى: وتكەنى مەن بۇگىنى» اتتى كورمە اشىلدى

400 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

ۇلتتىق مۋزەيدە باق قىزمەتكەلەرى كۇنىنە وراي «قازاق جۋرناليستيكاسى: وتكەنى مەن بۇگىنى» اتتى كورمە اشىلدى. كورمەنىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى دارحان قىدىرالى مەن ارداگەر جۋرناليستەر قاتىستى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

ۇلتتىق مۋزەيدە «قازاق جۋرناليستيكاسى: وتكەنى مەن بۇگىنى» اتتى كورمە اشىلدى

مينيستر دارحان قىدىرالى باق قىزمەتكەرلەرىن كاسىبي مەركەسىمەن قۇتتىقتاپ, ءسوز سويلەدى.

«بارشاڭىزدى كاسىبي مەرەكەمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن. كەشەلى بەرى جۋرناليستەردىڭ كوڭىل كۇيى ەرەكشە دەپ ويلايمىن. كەشە مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ەلىمىزدىڭ ءبىر توپ باق قىزمەتكەرلەرىنە پاتەر تابىستالدى. مەملەكەتتىڭ بۇل قولداۋى ءارى قاراي جالعاسا بەرەدى. سونداي-اق بۇگىن پرەزيدەنت سىيلىعى تابىستالدى. لايىقتى يەلەرى الىپ جاتىر دەپ ويلايمىز. وسى سالاعا جاۋاپتى مينيسترلىك رەتىندە دە جۋرناليستەرگە تارتۋ جاساۋدى ويلاعان ەدىك. سولاردىڭ ىشىندە بىرنەشە جوسپارىمىز بار. بۇگىن سونىڭ العاشقىسى مادەنيەت مينيسترلىگىن جانە ۇلتتىق مۋزەيدىڭ قولداۋىمەن ءباسپاسوز مۋزەيىن اشۋدى ءجون كوردىك. شىن مانىندە, وتكەنسىز بولاشاق جوق. جالپى تاريح دەگەن ءبىزدىڭ تەك وتكەن جولىمىز ەمەس ول –  جارقىن بولاشاعىمىز. ءبىز تاريحقا ءۇڭىلۋ ارقىلى وعان تاعزىم ەتەمىز, ودان تاعلىم الامىز جانە بولاشاعىمىزدى تۇزەمىز. سول سياقتى ءباسپاسوزىمىزدىڭ وتكەنى بولاشاعىمىزعا ءجون سىلتەيدى», دەدى دارحان قىدىرالى.

سونداي-اق مينيستر اشىلىپ جاتقان كورمەنىڭ  ماقساتىنا توقتالىپ ءوتتى.

«تەلەارنادا, راديودا, گازەتتە قولدانىلعان زاتتاردىڭ بارلىعىن  جاستارىمىز كورسىن, جۋرناليستيكاعا تارتىلسىن, اعا بۋىننىڭ ەڭبەگىنە تاعزىم ەتسىن, ەڭبەگىن باعالاسىن دەگەن ويمەن وسى مۋزەيدى اشۋ ويى تۋعان ەدى. ونىڭ ىشىندە گازەتتىڭ سارعايعان بەتتەرى دە بار, كونە جادىگەرلەر بار. سوندىقتان ءبىزدىڭ سوناۋ «دالا ءۋالاياتىنان», «سەركەدەن», «قازاق» گازەتىنەن الاش قايراتكەرلەرىنەن باستالاتىن ءباسپاسوزىمىزدىڭ شەجىرەسى وسى مۋزەي ارقىلى كورىنىس تابادى دەپ ويلايمىن», دەدى ول.

سونىمەن قاتار پرەزيدەنتتىڭ ماراپاتتاردى تابىستاۋ ساتىندە قازاق باسپاسوزىنە جوعارى باعا بەرگەنىن, ورتالىق ازيادا جەتەكشى مەملەكەتكە اينالىپ كەلە جاتقانىمىزدى, جالپى حالىقارالىق دەڭگەيدە سۇرانىسقا يە بولىپ وتىرعانىمىزدى اتاپ وتكەنىن ايتتى. ءارى بۇگىنگى باق-تىڭ دامۋىنا قاتىستى پىكىر ءبىلدىردى.

«گازەت پەن گادجەت الماسقان زاماندا, جاڭا تەحنولوگيالار الماسىپ جاتقان تۇستا, مىنا كۇرمەۋى قيىن كۇردەلى كەزەڭدە ءبىزدىڭ دە زاماننىڭ تالابىنا, ۋاقىتتىڭ تالعامىنا ساي جۇمىس ىستەۋىمىز كەرەك. وكىنىشكە قاراي, قازىر جاڭالىقتار جەدەل تاراپ جاتقانىمەن, جادىمىز قىسقارىپ بارا جاتىر. اقپاراتتار لەگى وتە تەز اينالادى جانە ەكى كۇن بۇرىن نە بولعانىن ۇمىتىپ قالامىز. ەڭ رەزونانستى دەگەن جاڭالاقتاردىڭ ءوزى لەنتادا ءبىر-ەكى كۇن تۇرادى. مىسالى, ءبىز بۇرىن سۋرەتكە تۇسەتىنبىز, سول سۋرەتتى شىعارىپ البوم جاساپ قوياتىنبىز. قازىر تەلەفونمەن كەز-كەلگەن جەردە سۋرەتكە تۇسەمىز, بىراق ولار ءوشىرىلىپ قالادى. كەزىندە قانشاما داۋىستار ديكتوفونعا جازىلعان. ساقتاۋلى تۇر. ال تەلەفونعا جازىپ العان داۋىستار ءوشىپ قالىپ جاتادى. سوندىقتان تەلەفون جۇمىسىمىزدى جەدەلدەتىپ, جاقسارتىپ قولايلى جاعداي تۋعىزعانىمەن, ءبىر جاعى جادىمىزدىڭ دس قىسقارۋىنا سەبەپ بولىپ وتىر», دەدى اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى دارحان قىدىرالى.

مينيستر ءسوز سوڭىندا قۋانىشتى جاڭالىقتى ءبولىستى.

ء«سۇيىنشى ءبىر جاڭالىعىمىزدى ايتقىم كەلىپ وتىر. ءبىز قىس مەزگىلىندە «قازاق» گازەتىنىڭ دۇنيەگە كەلگەن 2 اقپان كۇنىن قازاق ءباسپاسوزىنىڭ كۇنى دەپ جاريالاۋ تۋرالى باستاما كوتەرگەن ەدىك. سول ۇسىنىس قابىلداندى. جۋرناليستەر كۇنى اياسىندا جاريالانۋى كەرەك. بۇدان بىلاي 2 اقپان – قازاق ءباسپاسوزىنىڭ كۇنى بولادى. ءبىزدىڭ ءجۇرىپ وتكەن جولىمىز ءبىزدى بولاشاققا اپاراتىن جول», دەدى دارحان قىدىرالى.

سونداي-اق ءىس-شاراعا مادەنيەت جانە سپورت ۆيتسە-ءمينيسترى نۇرعيسا داۋەشوۆ قاتىسىپ, تىلەك ايتتى.

«سىزدەردى كاسىبي مەرەكەمەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن. مەنىڭ ويىمشا, ادامعا كوڭىل-كۇي سىيلايتىن ەكى مامانداق بار. ونىڭ ءبىرى – جۋرناليستيكا, ءبىرى – مادەنيەت. ويتكەنى ادام بالاسى جاقسى جاڭالىق ەستىسە قۋانادى, جانە ادەمى اۋەن تىڭداسا, ادەمى كارتينا كورسە كوڭىلى مارقايادى. سوندىقتان ءبىز تاڭداعان ماماندىقتان ادامزاتقا پايداسى زور دەپ ويلايمىن. قازاق مۋزىكاسىنىڭ ۇلى تۇلعاسى قۇرمانعازىنىڭ شىعارمالارىن بۇگىنگى تاڭعا, ۇرپاقتارعا جەتكىزگەن جىرشى-جىراۋلار بولاتىن. قۇرمانعازىنىڭ قاسىندا قاشاعان دەگەن جىراۋ ءجۇرىپ, ونىڭ كۇيلەرىن اۋىزەكى حالىققا ناسيحاتتاعان بولاتىن. ءبىزدىڭ باتىرلارىمىزدىڭ باتىرلىعىن, اقىندارىمىزدىڭ اقىندىعىن, كۇيشىلەرىمىزدىڭ ونەرىن كەڭىنەن ناسيحاتتاپ وتىرعان. سول سەكىلدى 21 عاسىردا دا قازاق مادەنيەتىن بولاشاققا جەتكىزىپ جاتقان سىزدەردىڭ تاباندى ەڭبەكتەرىڭىز. سوندىقتان سىزدەرگە مادەنيەت سالاسىنداعى ادامداردىڭ اتىنان العىس بىلدەرەمىز», دەدى ۆيتسە-مينيستر.

ءىس-شارا بارىسىندا ارداگەر جۋرناليستەر ءسوز سويلەپ, مەرەكەمەن قۇتتىقتادى.

«ارداقتى ارىپتەستەر, قوس مەرەكە قاتار كەلىپ تۇر ەكەن. ءبىزدىڭ ءتول كاسىبي مەرەكەمىز, ەكىنشىسى جاڭا عانا مينيستر مىرزا ايتقان جاقسى جاڭالىق – قازاق ءباسپاسوزىنىڭ كۇنى. قوس مەرەكە قۇتتى بولسىن. ءبىزدىڭ كاسىپتىڭ قادىر-قاسيەتى تۋرالى ايتايىن دەگەنىمدە, تۋپ-تۋرا 47 جىل بۇرىنعى جاعداي ەسىمە ءتۇسىپ تۇر. 1976 جىلى جاس جۋرناليستەردىڭ ءبىرىنشى سەمينارى بولدى. سول شارادا گەنريح بوروۆيكتىڭ اڭگىمەسى ەسىمدە قالدى. گەنريح اۆەريانوۆيچ: «سىزدەر ومىرىندە كوپتەگەن ادامنىڭ عۇمىرىن كەشە الاتىن ماماندىقتى بىلەسىزدەر مە؟» دەدى. ادامدار بىلەمىز, ول اكتەر ماماندىعى دەپ جاتتى. «دۇرىس اكتەر حان دا بولادى, قاراشا دا بولادى, باسقا دا بولادى. ەكىنشىسى قانداي دەپ ەدى, جۇرت توسىلىپ قالدى. سوندا بوروۆيكتىڭ ايتقان ءسوزى: «ەكىنشى ماماندىق ول – سىزدەردىڭ ماماندىقتارىڭىز - جۋرناليست ماماندىعى. ويتكەنى جۋرناليست - ءوزىنىڭ عۇمىرىندا كوپتەگەن ادامنىڭ ءومىرىن سۇرە الاتىن باقىتتى مامان. وسى باقىتتى ماماندىق يەلەرىن, ارىپتەستەرىمدى كاسىبي مەرەكەمەن قۇتتىقتايمىن», دەدى قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ساۋىتبەك ءابدىراحمانوۆ.

قر ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى الىبەك اسقاروۆ تا باق وكىلدەرىن قۇتتىقتادى.

«بۇل مەرەكە داۋ-دامايمەن كەلگەن. العاشىندا كوپشىلىك 5 مامىر ماركستىڭ تۋعان كۇنى قالا بەرسىن دەگەن ەدى, ەكىنشى ءبىر توپ, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, جۋرناليستەر كۇنى 10 مامىر بولسىن دەدى. نەگە دەپ ەدىك ول كۇنى «تۇركىستان ءۋالاياتى» گازەتى شىققانىن العا تارتتى. ەندى ۇسىنىس «قازاق» گازەتىنىڭ شىققان كۇنى بولدى. ءتۇرلى پىكىر بولدى. ول كەزدە مينيستر التىنبەك سارسەنباەۆ بولاتىن. ول كىسى ۇلكەن پارلامەنتتە ءسوز سويلەدى, ال مەن ونىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى رەتىندە كىشى كوميتەتتەردە ءسوز سويلەدىم. سوندا ءبىزدىڭ ءتۇيىنىمىز مىناۋ بولدى: «دۇرىس, «تۇركىستان ءۋالاتى» دا جارايدى, بىراق ول گەنەرال گۋبەرناتوردىڭ قازاقتىڭ دالاسىنداعى اتموسفەرانى ءبىلۋ ءۇشىن جاساعان گازەتى. سودان كەيىن «قازاق» گازەتى شىققان كۇن دە ايتىلدى. بىراق بۇل قىس ايى عوي. جۋرناليستەر كوڭىلدەرىن جازىپ ءبىر شىرقاسىنشى, جاز ايى بولسىن دەگەن وي بولدى», دەدى قر ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى الىبەك اسقاروۆ.

سوڭعى جاڭالىقتار