تەكسەرۋ كوميسسياسىنىڭ قۇرامىنا ەلىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ, توتەنشە جاعدايلار, ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار, سونداي-اق ەڭبەك جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىكتەرىنىڭ قىزمەتكەرلەرى مەن قمگ-ءنىڭ ەنشىلەس جانە تاۋەلدى مەكەمەلەرىنىڭ 50-دەن استام قىزمەتكەرى ەنگەن. ولار ەكى اي بويى «وزەنمۇنايگازعا» قاراستى 17 وندىرىستىك قۇرىلىمدىق بولىمشەسىنە 8 ەنشىلەس مۇناي-سەرۆيستىك مەكەمەلەرىنىڭ – جالپى 55 شارۋاشىلىق نىسانداردىڭ جۇمىسىن تەكسەرىستەن وتكىزدى جانە جۇمىسشىلاردىڭ سۇرانىسىنا وراي قۇرىلعان جۇمىس توبى 43 مەردىگەر مەكەمەگە تەكسەرۋ جۇرگىزۋدە.
«ەڭبەك ۇجىمدارىنىڭ بۇگىنگى احۋالىمەن, الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق جاعدايىمەن تانىسۋ ماقساتىندا ساۋالناما جۇرگىزىلدى, كاسىپوداق وكىلدەرىمەن كەزدەسۋ وتكىزىلدى جانە جەكە ازاماتتاردان دا وتىنىشتەر ءتۇستى. كوميسسيا قۇزىرىنا جالپى 3 مىڭ-نان استام سۇراق كەلىپ ءتۇستى, ناقتىراق ايتساق ۇجىمداردان 2 261, كاسىپوداق ۇيىمدارىنان 647, جازباشا وتىنىشتەر رەتىندە 102 سۇراق بولدى. سونداي-اق «وزەنمۇنايگازدىڭ» وزەكتى ماسەلەلەرى مەن قارجى-شارۋاشىلىق قىزمەتىن تالداۋ ناتيجەلەرى بويىنشا 160 دەرەك تىركەلدى, ونىڭ ىشىندە 188 بۇزۋشىلىق پەن سايكەسسىزدىك انىقتالدى. ناتيجەسىندە, 7 ماسەلە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس شارالار قابىلداۋ ءۇشىن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا بەرىلدى, 10 ماسەلە بويىنشا قىزمەتتىك تەرگەۋ جۇرۋدە, ال 101 ماسەلە بويىنشا جاۋاپتى ادامدارعا تارتىپتىك جازا قولدانۋ جونىندە تاپسىرما بەرىلدى», دەدى جۇمىس توبىنىڭ جەتەكشىسى د.حاسانوۆ.
بريفينگتە «وزەنمۇنايگازعا» جۇمىسقا ورنالاسۋ جانە ىشكى كوممۋنيكاتسيا ماسەلەلەرى, مەردىگەرلىك ۇيىمداردى باسقارۋ مەن مەكەمەنىڭ قارجى-شارۋاشىلىق قىزمەتىن تەكسەرۋ قورىتىندىلارى جاريالاندى. قمگ ەكونوميكالىق جانە ىشكى قاۋىپسىزدىك ءبولىمىنىڭ باستىعى ءا.اتاباەۆ ءوز بايانداماسىندا ەلىمىزدىڭ زاڭناماسىنا سايكەس شارالار قابىلداۋ ءۇشىن قۇقىق قورعاۋ ورىندارىنا بەرىلگەن 7 دەرەكتىڭ ارقايسىسىنا جەكە توقتالىپ ءوتتى.
«وزەنمۇنايگاز» اۋتستاففينگىنىڭ جەكەلەگەن قىزمەتكەرلەرىن جالعان جۇمىسقا ورنالاستىرۋ بويىنشا اقپاراتقا تەكسەرۋ جۇرگىزىلدى. كومپانياعا كەلتىرىلگەن زالالدىڭ الدىن الا سوماسى 47 ملن تەڭگەنى قۇرايدى. وسى فاكتى بويىنشا قر قك 361-بابى 3-تارماعىنىڭ 4-بولىگى, ياعني لاۋازىمدىق وكىلەتتىكتەرىن تەرىس پايدالانۋ بويىنشا كومپانيانىڭ لاۋازىمدى باسشى تۇلعالارىنا قاتىستى سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ جۇرگىزىلۋدە», دەدى ءا.اتاباەۆ. سيرەك قولدانىستاعى ماماندىق يەسى رەتىندە جۇمىسقا قابىلدانعان 238 ادامنىڭ 17-ءسىنىڭ بىلىكتىلىگى جوق بولىپ شىقسا, 33 ادام قىسقا مەرزىمدە كومپانياداعى وزگە قىزمەتتەرگە اۋىسىپ كەتكەن. بايانداماشىنىڭ ايتۋىنشا, سيرەك قولدانىستاعى ماماندىق يەسىنە دەگەن سۇرانىستى شتاتقا قابىلدانۋدىڭ امالى رەتىندە پايدالانعان. سونداي-اق ماڭعىستاۋ وبلىسى وقۋ ورىندارىنىڭ جالعان سەرتيفيكاتتارى «وزەنمۇنايگاز» كومپانياسىنىڭ شتاتىنا كىرۋ ءۇشىن پايدالانىلعانى تۋرالى فاكتىلەر, «وزەنمۇنايگاز» اق كورپوراتيۆتى وقۋ ورتالىعىنىڭ حاتتاماسىندا كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ اتىنان الدەكىمدەر جالعان قول قويىپ, جۇمىسقا قابىلداۋ پروتسەدۋراسىنان وتپەگەن ادامداردى ينجەنەر قىزمەتىنە قابىلداعانى تۋرالى فاكتى انىقتالىپ, قۇزىرلى ورىندارعا جىبەرىلگەن.
كوميسسيا مۇشەسى ب.تولەگەن بايانداماسىندا كومپانياداعى ورىن العان كەمشىلىكتەردى ايتىپ, تەرگەۋگە جولدانعان 7 دەرەكتى جان-جاقتى تالداي ءتۇستى.
«بۇگىنگى تاڭدا جاڭاوزەن قالاسىندا جۇمىسسىزدىق ماسەلەسى – كۇن تارتىبىنەن تۇسپەيتىن وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى. قالاداعى جۇمىسسىز تۇرعىندار تاراپىنان مۇناي-گاز سالاسىنان جۇمىس تاۋىپ بەر دەگەن تالاپتار كوبەيگەن سوڭ, «وزەنمۇنايگاز» جاڭاوزەن قالاسى اكىمدىگى جانە جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىمەن بىرلەسىپ, اتالعان كومپانياعا جۇمىسقا ورنالاستىرۋ الگوريتمى ازىرلەنىپ, بەكىتىلگەن بولاتىن. بۇل الگوريتم بويىنشا قالانىڭ جۇمىسسىز تۇرعىندارى, «وزەنمۇنايگاز» زەينەتكەرلەرىنىڭ بالالارى الدىمەن قالاداعى مەملەكەتتى كوممۋنالدىق مەكەمەلەرگە, ودان كەيىن اۋتستاففينگكە كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇمىسقا قابىلدانادى. سودان كەيىن عانا اتالعان كومپانيا شتاتىندا ورىن بوساعان كەزدە عانا جۇمىسقا ورنالاسادى. بىراق سوڭعى كەزدەرى وسى الگوريتمگە بايلانىستى جۇمىسسىز تۇرعىندار تاراپىنان ارىز-شاعىمدار كوبەيىپ كەتكەن بولاتىن. ارنايى توپقا 200-دەن استام ارىز-شاعىم كەلىپ ءتۇستى, وسى نەگىزدە الگوريتم بويىنشا جۇمىسقا قابىلداۋ ۇردىسىنە جۇرگىزىلگەن تەكسەرىس قورىتىندىسىندا بىرقاتار كەمشىلىك انىقتالدى», دەدى ب.تولەگەن. ول 2019 جىلعى جۇمىسپەن قامتۋ الگوريتمىنىڭ جانە 2021 جىلعى سيرەك قولدانىستاعى ماماندىقتار بويىنشا پەرسونالمەن قاتۋ باعدارلاماسىنىڭ ورەسكەل بۇزىلۋى اشىقتىق پەن ادىلەتتىلىكتى ساقتاۋدىڭ باستاپقى يدەياسىن بۇرمالاپ, «وزەنمۇنايگازدىڭ» جۇمىس بەرۋشى رەتىندەگى بەدەلىن تۇسىرگەندىگىن, قالاداعى جۇمىسسىزدار اراسىندا الەۋمەتتىك نارازىلىق تۋدىرۋعا سەبەپ بولعاندىعىن ايتتى. سونداي-اق ب.تولەگەن اتالعان كومپانيا جۇمىسىنداعى تاعى ءبىر ۇلكەن كەمشىلىك رەتىندە باسشىلار مەن جۇمىسشىلار اراسىندا ديالوگتىڭ جوقتىعىن جانە جۇمىسشىلار قويعان سۇراققا دەر كەزىندە جاۋاپ بەرۋ, ءبىرىنشى باسشى بلوگىن تۇراقتى جۇرگىزۋ ماسەلەلەرىنىڭ اقساپ تۇرعاندىعىن اتاپ ءوتتى.
«2022 جىلى ۇجىممەن ەسەپتىك كەزدەسۋلەر وتكىزىلگەن جوق, 2023 جىلى جوسپارلانعان 16 كەزدەسۋدىڭ تەك ەكەۋى عانا وتكىزىلگەن. ءبىرىنشى باسشىنىڭ بلوگى سوڭعى رەت 2018 جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا جاڭارتىلعان. كومپانياعا قاراستى وندىرىستىك قۇرىلىمدىق بولىمشەلەردىڭ باسشىلارى وزدەرى باسقارىپ وتىرعان ەڭبەك ۇجىمىمەن سوڭعى كەزدەسۋى 2016 جىلى بولعان, وسىنداي كەمشىلىكتەر سالدارىنان اقپارات كەڭىستىگىندەگى ۆاكۋم كومپانيا تۋرالى جالعان نەمەسە كومپانيانىڭ بەدەلىن تۇسىرەتىن دەرەكتەرمەن تولىقتىرىلىپ وتىردى», دەدى بايانداماشى.
بريفينگتە ساتىپ الۋ جانە ءوندىرىستى قامتۋ سالاسىنداعى ولقىلىقتار تۋرالى ايتىلدى. سپيكەرلەردىڭ ايتۋىنشا, تەكسەرۋ كەزىندە 2023 جىلعا ارنالعان ساتىپ الۋ جوسپارى 65%-عا ورىندالعان, سونىڭ ىشىندە تاۋار پوزيتسيالارى بويىنشا بار-جوعى 58% قامتىلدى, ياعني تاۋار ۇسىنىستارىنىڭ 42%-ى بويىنشا كەلىسىمشارتتار جاسالماعان. كەلىسىمشارت جاسالعان 61 پوزيتسيا بويىنشا ورىنداۋ مەرزىمى ساقتالماعان. تەندەر قۇجاتتاماسىنىڭ ناشار ازىرلەنۋىنە بايلانىستى قىزمەت كورسەتۋ مەن جۇمىستار بويىنشا 14 ساتىپ الۋ ۇسىنىسى توقتاتىلدى. دەر ۋاقىتىندا ورىنداماۋدىڭ باستى سەبەپتەرى – تاۋار باعالارىنىڭ ءالسىز ماركەتينگى, تەحنيكالىق قۇجاتتاردىڭ ساپاسىز ازىرلەنۋى, باقىلاۋدىڭ ناشار بولۋى جانە جابدىقتى جاساپ شىعارۋ ۇدەرىسىن سول جەرگە بارىپ باقىلاۋ تاجىريبەسىنىڭ جوقتىعى. سونداي-اق كەلىسىمشارت جاسالىپ قويعان پوزيتسيالار بويىنشا كەشىكتىرىپ ورىنداۋ فاكتىلەرى دە انىقتالعان. تەكسەرۋ كەزىندە جىلدىق كولەمنىڭ 36%-ى عانا ورىندالعان, كەشىكتىرۋدىڭ نەگىزگى سەبەبى – مىندەتتەردىڭ ورىندالۋىنا باقىلاۋدىڭ جوقتىعى, مىندەتتەرىن ورىنداماعانى ءۇشىن كەلىسىمشارتتى بۇزۋ جاعدايلارى تىركەلمەگەن.
جۋرناليستەرمەن جۇزدەسۋدە جۇمىس توبىنىڭ جەتەكشىسى د.حاسانوۆ ومگ-ءنىڭ وندىرىستىك ءۇردىسىن تەكسەرۋ قورىتىندىلارىنا, ونىڭ ىشىندە كولىكپەن قامتۋ جانە ۇڭعىمالاردى جەراستى جوندەۋ ماسەلەلەرىنە توقتالدى. اتاپ ايتقاندا, جۇمىس ورنىنان ۋاقىتىنان بۇرىن كەتۋ جانە كولىكتى گاراجعا ەرتە وتكىزۋ فاكتىلەرى انىقتالعان. بىرقاتار باسقارمادا 2023 جىلدىڭ 4 ايىندا شامامەن جۇمىس ۋاقىتىنىڭ 170 000 ساعاتى ورىندالماعان, وندىرىستەن تىس شىعىس مولشەرى شامامەن 1,2 ملرد تەڭگەنى قۇراعان. بۇرعىلاۋ جۇمىستارى باسقارماسىندا 205 اۆتوكولىكتىڭ 199-ىنا GPS-ترەكەر ورناتىلعان, الايدا ولاردىڭ تەك 70-ءى جۇمىس ىستەپ تۇر.
«سونىمەن قاتار, ۇڭعىمالاردى جەراستى جوندەۋ جۇمىستارى بارىسىندا تەحنولوگيالىق رەگلامەنتتىڭ ساقتالماۋى بايقالادى. ۇڭعىمالاردى جەراستى جوندەۋ بريگاداسى جوسپاردى ورىنداۋ ءۇشىن كەنجاردى جۋ/ تازارتۋ جانە ۇڭعىمالاردى ساپالى ءسوندىرۋ سەكىلدى نەگىزگى جۇمىستاردى سيرەك اتقارعان. ودان بولەك, ۇڭعىمالاردىڭ توقتاپ قالۋىنا جول بەرمەۋ ءۇشىن جوندەۋارالىق كەزەڭدە پروفيلاكتيكالىق جانە رەانيماتسيالىق جۇمىستار ورىندالمايدى. جوندەۋ بريگادالارى قابىلداۋ كوپىرلەرى, پرەۆەنتورلار, شارلى كراندار, گيدروكىلتتەر, سپايدەرلەرمەن دۇرىس قامتىلماعان. مۇنىڭ بارلىعى ۇڭعىمالاردىڭ بەرىكتىگى مەن قاۋىپسىزدىگىنە اسەر ەتەدى.
قورىتا كەلە ايتارىمىز, جۇمىس توبى اۋقىمدى, كەشەندى جۇمىس اتقاردى. انىقتالعان بىرقاتار بۇزۋشىلىق بويىنشا ماتەريالدار قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا جىبەرىلدى. قازىر ناقتى باعىتتار بويىنشا كەمشىلىكتەردى جويۋ ماقساتىندا جوسپار ازىرلەنىپ جاتىر. ولاردىڭ كەيبىرى تەرەڭ جۇيەلىك سيپاتتا بولادى. ولاردى شەشۋ ءۇشىن, بىرىنشىدەن, ۋاقىت, ەكىنشىدەن, قوسىمشا قارجى قاجەت. سوندىقتان بۇل جۇمىستى الداعى بىرنەشە جىلدا «وزەنمۇنايگازبەن» بىرلەسە وتىرىپ اتقارامىز», دەدى قمگ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى د.حاسانوۆ.
تەكسەرۋ ناتيجەسى تەك كىنالىلەردى جازالاۋمەن عانا شەكتەلمەي, كەلەشەكتە كيكىلجىڭدەردىڭ ورىن الماۋىنا نەگىز بولسا دەيمىز. قوردالانعان ماسەلە قاشاندا تۇسىنىسپەۋشىلىك پەن قاراما-قايشىلىق تۋىنداتادى, دەمەك كومپانياعا جۇرگىزىلگەن تەكسەرۋ ناتيجەسىندە قابىلداناتىن ءىس-شارالار وسى ولقىلىقتاردىڭ ورنىن تولتىرىپ, كەمشىلىكتەردى تۇزەتسە يگى.
ماڭعىستاۋ وبلىسى
