سونداي-اق جيىن بارىسىندا ءبىلىم بەرۋ, مادەني-گۋمانيتارلىق سالالارداعى ءوزارا ءىس-ارەكەت ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
«قازاقستاندا تاجىك حالقىنا ەرەكشە قۇرمەتپەن قارايدى, سونداي-اق دوستىق, باۋىرلاستىق جانە ءوزارا قولداۋ رۋحىنداعى ىنتىماقتاستىعىمىزدى نىعايتۋعا ايرىقشا ءمان بەرەدى. سوندىقتان بۇل ساپار وتە ماڭىزدى. جاڭا عانا ءسىزدىڭ ساپارىڭىزدى تاريحي ساپار دەپ اتاپ وتتىك. ويتكەنى ول ەلدەرىمىز اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى جاڭا دەڭگەيگە شىعارادى. ەكى ەل اراسىندا وداقتاستىق ءوزارا ءىس-قيمىل تۋرالى دەكلاراتسياعا قول قويىلادى. ءبىزدى الدا ۇلكەن جۇمىس كۇتىپ تۇر. سەبەبى وداقتاستىق قارىم-قاتىناس اياسىندا جاڭا ستراتەگيالىق جوبالار جۇزەگە اسىرىلادى. ءبىز جاڭا عانا ەكى نەمەسە ءۇش ءىرى ستراتەگيالىق جوبا ازىرلەۋ قاجەت ەكەنىن ايتتىق. ەكى ەل ۇكىمەتتەرىنە وسى مىندەتتى جۇزەگە اسىرۋ جونىندە تاپسىرما بەردىك. جاقىن ارادا ەكىجاقتى قارىم-قاتىناس جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلەدى دەپ ويلايمىن», دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوز سوزىندە ەكى ەل اراسىندا ءتۇرلى سالا بويىنشا 100-دەن اسا كەلىسىمشارتتان تۇراتىن ماڭىزدى كەلىسىمشارتتىق-قۇقىقتىق بازا بار ەكەنىن ەسكە سالدى. ەندى بۇگىن بۇل ءتىزىم جاڭا كەلىسىمدەرمەن تولىعادى.
«مەملەكەتتەرىمىز اراسىندا بارلىق دەڭگەيدە سەنىمدى ساياسي ديالوگ جولعا قويىلعان. ءبىز ورتالىق ازيانىڭ تۇراقتى دامۋى مەن قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, بىرنەشە حالىقارالىق قۇرىلىم اياسىندا ءوزارا ءىس-ارەكەت جۇرگىزەمىز. ەكى ەل اراسىندا ءتۇرلى سالا بويىنشا 100-دەن اسا كەلىسىمشارتتان تۇراتىن ماڭىزدى كەلىسىمشارتتىق-قۇقىقتىق بازا بار. بۇگىن بۇل ءتىزىم جاڭا كەلىسىمدەرمەن تولىعادى. ۇزاق جىلداردان بەرى قازاقستان – تاجىكستاننىڭ ەكىنشى ءىرى ساۋدا سەرىكتەسى. بىزدەگى دەرەك بويىنشا تەك بىلتىردىڭ وزىندە ءوزارا ساۋدا كولەمى 1,4 ميلليارد دوللارعا جەتتى», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ايتۋىنشا, الداعى ۋاقىتتا ورتا عاسىرداعى ايگىلى عۇلاما, فيلوسوف ءارى شيپاگەر ءابۋ ءالي يبن سينانىڭ ەسكەرتكىشىن اشۋ جوسپارلانىپ وتىر.
«ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى ۇكىمەتارالىق كوميسسيا, سونداي-اق تاۋار اينالىمىن ارتتىرۋ جونىندەگى جۇمىس توبى ەكىجاقتى قاتىناستاردى ىلگەرىلەتۋگە ەلەۋلى ۇلەس قوسىپ كەلەدى. ولاردىڭ جۇمىسىنا قازاق-تاجىك ىسكەرلىك كەڭەسى دە اتسالىسادى. تاۋار اينالىمىن ارتتىرۋ جونىندەگى 2023-2024 جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بەلسەندى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر. ءبىز مادەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستاردى دامىتۋ ماسەلەسىنە دە تالقىلادىق. بۇل – ىنتىماقتاستىعىمىزدىڭ ماڭىزدى باعىتى. ورتا عاسىرداعى ايگىلى عۇلاما, فيلوسوف ءارى شيپاگەر ءابۋ ءالي يبن سينانىڭ ەسكەرتكىشىن اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. وسى جەتىستىكتەردىڭ ءبارى ەكى ەل حالىقتارىنىڭ ەرەكشە ىقىلاسىنا يە بولادى جانە ءوزارا تىعىز قارىم-قاتىناسىمىزدىڭ جارقىن ۇلگىسى سانالادى. ءبىز ەلىمىزدە تاجىكستاننىڭ مادەنيەت كۇندەرىن وتكىزۋ جونىندە ۋاعدالاستىق. مادەنيەت كۇندەرى اياسىندا تاجىكستاننىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى جەتىستىكتەرى دە تانىستىرىلادى. مۇنى اسا ماڭىزدى ءىس-شارا دەپ سانايمىن», دەپ اتاپ ءوتتى پرەزيدەنت.
تاجىكستان پرەزيدەنتى ەمومالي راحمون استاناعا مەملەكەتتىك ساپارمەن كەلۋگە شاقىرعانى جانە قازاق حالقىنىڭ ءداستۇرلى قوناقجايلىعى ءۇشىن قاسىم-جومارت توقاەۆقا العىس ايتتى. سونداي-اق ول شاعىن قۇرامداعى كەلىسسوزدىڭ ناتيجەلى بولعانىن جانە بىرلەسكەن جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ء«بىز قازاقستانمەن اراداعى ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىققا باسا ءمان بەرەمىز. ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك قاعيداتتارىنا نەگىزدەلگەن تاجىك-قازاق قاتىناستارىنىڭ بارلىق باعىتىن دايەكتى تۇردە دامىتۋعا نيەتتىمىز. بۇگىن ءبىز تاريحي قۇجاتتى – وداقتاستىق ءوزارا ءىس-قيمىل تۋرالى دەكلاراتسيانى قابىلدايمىز. بۇل قۇجات ەكىجاقتى بايلانىستاردىڭ ىرگەتاسىن ايتارلىقتاي نىعايتا تۇسەدى. ديپلوماتيالىق قاتىناستار ورناعان وتىز جىلدا ءبىز ىنتىماقتاستىقتىڭ بارلىق سالاسىندا ەلەۋلى تابىسقا قول جەتكىزدىك. جوعارى دەڭگەيدەگى تۇراقتى ساياسي ديالوگ بۇل ۇدەرىسكە ىقپال ەتەتىنى ءسوزسىز. وسى ۋاقىت ارالىعىندا مەملەكەتارالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ قاجەتتى تەتىكتەرى جاسالدى جانە اۋقىمدى قۇقىقتىق بازا قالىپتاستى. ءبىز ونى بۇگىن جاڭا قۇجاتتار توپتاماسىمەن تولىقتىرامىز. ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستار ءبىزدىڭ قارىم-قاتىناسىمىزدىڭ ماڭىزدى بولىگى سانالادى. قازاقستان بىرنەشە جىلدان بەرى تاجىكستاننىڭ سىرتقى ساۋدا قۇرىلىمىندا جەتەكشى ورىنعا يە», دەدى تاجىكستان پرەزيدەنتى.
ەمومالي راحموننىڭ ايتۋىنشا, وتكەن جىلى ەكى ەل اراسىنداعى تاۋار اينالىمى شامامەن 1,5 ميلليارد دوللارعا جەتىپ, 20 پايىزعا ارتتى. ال بۇگىن قازاقستان تاجىكستاننىڭ ساۋدا سەرىكتەستەرىنىڭ اراسىندا ەكىنشى ورىندا تۇر.
«قۇرمەتتى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى, ءسىزدىڭ تاجىكستانعا رەسمي ساپارىڭىز بارىسىندا جىل سايىنعى تاۋار اينالىمىن الداعى ۋاقىتتا 2 ميلليارد دوللارعا جەتكىزۋ جونىندە ۋاعدالاستىق. بۇل مىندەتتىڭ جوسپارلى تۇردە جۇزەگە اسىرىلىپ كەلە جاتقانى قۋانتادى. بىلتىر ەكى ەل اراسىنداعى تاۋار اينالىمى شامامەن 1,5 ميلليارد دوللارعا جەتىپ, 20 پايىزعا ارتتى. بۇگىندە قازاقستان تاجىكستاننىڭ ساۋدا سەرىكتەستەرىنىڭ اراسىندا ەكىنشى ورىندا تۇر. استاناعا ساپارىمنىڭ قارساڭىندا ءبىز ەكونوميكالىق سيپاتتاعى بىرقاتار ءىس-شارا وتكىزدىك. ۇكىمەتارالىق كوميسسيا وتىرىسىنىڭ, ىسكەرلىك كەڭەستىڭ جانە تاجىك-قازاق بيزنەس-فورۋمىنىڭ ناتيجەلەرى ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستارىمىزدى قارقىندى تۇردە ىلگەرىلەتۋگە ىقپال ەتەدى دەپ سەنەمىن», دەدى تاجىكستان پرەزيدەنتى.
