چينگ ۆۋ, ايبا پرەزيدەنتى: “قازاقستان — بوكس دەرجاۆاسى”

جاقىندا استاناعا حالىقارالىق اۋەسقوي بوكس فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى چينگ ۆۋ كەلىپ, ەلىمىزدە سپورتتىڭ وسى ءتۇرىن دامىتۋدا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارمەن تانىسۋ ءۇشىن قازاقستان بوكس فەدەراتسياسىنىڭ باسشىسى تيمۋر ق ۇلىباەۆپەن, بىلعارى قولعاپ ونەرىنىڭ بەدەلدى ماماندارىمەن كەزدەسكەنى بەلگىلى. وسى جۇزدەسۋلەردە ايبا پرەزيدەنتى بوكستان ايەلدەر اراسىندا وتكەن ازيا چەمپيوناتىنىڭ ۇيىمداستىرىلۋىن, وعان قازاقستانمەن قاتار وزگە دە ەلدەردىڭ جاقسى دايىندىقپەن كەلگەندەرىن, ەلىمىزدە بوكستى دامىتۋدا ىستەلىنىپ جاتقان جۇمىستارعا بايلانىستى ءوز پىكىرىن بىلدىرگەن بولاتىن. سول كەزدەسۋلەردەن كەيىن چينگ ۆۋدى قازاق بوكسى مەن وتاندىق فەدەراتسيانىڭ ونى دامىتۋداعى جۇمىستارىنا بايلانىستى پىكىرىن ءبىلۋ ءۇشىن اڭگىمەگە تارتقان ەدىك. – بۇل ءسىزدىڭ ەلىمىزگە جاساپ وتىرعان العاشقى ساپارىڭىز ەمەس. قازاق بوكسىمەن ءسىز جاقسى تانىس­سىز. ونىڭ قازىرگى دامۋ دەڭگەيى جونىندە نە ايتا الاسىز؟ – بۇل مەنىڭ استاناعا جاساپ وتىرعان ءۇشىنشى ساپارىم. مەن وس­ىندا كەلگەن سايىن ۇلكەن وزگە­رىستەرگە كۋا بولۋدامىن. استانا وسىنداي قارقىنمەن دامي بەرسە, ول بولاشاقتا الەمنىڭ ەڭ ادەمى قالالارىنىڭ ءبىرى بولاتىنىنا سە­نىم­دىمىن. جاقىن ارادا استا­نا­نىڭ تۋعان كۇنى بولادى ەكەن. وسى مۇمكىندىكتى پايدالانا وتى­رىپ, بارلىق قازاقستاندىقتاردى, ونىڭ ىشىندە استانالىقتاردى كەلە جاتقان قالا كۇنىمەن قۇتتىق­تاي­مىن! بارلىق جاقسىلىقتى تىلەي­مىن! ال ەندى بوكسقا كەلەر بولسام, سىزدەردە ەڭ باستىسى, ءبارى دە بوكستى جاقسى كورەدى, ونى قىزىعا تاما­شالايدى. قازاق بوكسىنىڭ تاري­حى­مەن تانىسقانىمدا كوپ ادامد­ار­دىڭ ونى دامىتۋعا ەڭبەك سىڭىرگە­نىنە كوز جەتكىزدىم. سونىڭ ءناتي­جە­سىندە, قازىر وليمپيادا مەن الەم, ازيا چەمپيوناتتارىندا قازاق بوكسى­شىلارى ۇنەمى قۇرمەت تۇعى­رىنىڭ ەڭ بيىك ساتىسىنان كورىنىپ ءجۇر. – قازاق بوكسشىلارى ىشىندە كىمدى ايتا الاسىز؟ – ولاردىڭ ءبارىن ايتا الماي­مىن. سىزدەردەن شىققان وليم­پيادا, الەم, ازيا چەمپيوندا­رى­نىڭ ءبارى تالانتتى, دارىندى. جا­قىندا بوكستان ايەلدەر اراسىندا وتكەن قۇرلىقتىق چەمپيوناتتا بەي­جىڭ وليمپياداسىنىڭ چەم­پيو­نى اتانعان بوكسشىمەن كەز­دەس­تىم. وتە تالانتتى, ءوز ىسىنە بە­رىل­گەن بوكسشى. ونىڭ سۇيىكتى ىسىنە قايتىپ كەلگەنىنە قۋانىشتىمىن. قازىر ايبا اياسىندا دۇنيە­جۇ­زىلىك WSB ليگاسى قۇرىلعانى بەل­گىلى. ەندى قازاقستان بوكسشىلارى وسى كاسىپقوي ليگادا ونەر كورس­ە­تىپ, وليمپيادا جولداماسىن ساراپقا سالا الادى. – قازاقستان بوكس فەدەراتسيا­سى ەلىمىزدە سپورتتىڭ وسى ءتۇرىن دامىتۋدا بارلىق جاعداي جاساپ وتىر. وسى جولعى ساپارىڭىزدا قانداي وزگەرىستەردى بايقادىڭىز؟ – قازىر فەدەراتسياعا جاڭا پرەزيدەنت, ۆيتسە-پرەزيدەنتتەر, جاڭا اتقارۋشى كوميتەت, اپپارات جەتەكشىسى كەلىپ وتىر. بىزگە بوكس فەدەراتسياسىنىڭ جۇمىس ىستەۋ ءستيلى ۇنايدى. فەدەراتسياعا جاڭا باسشىلىق كەلگەلى بەرى ولار ءبىز­بەن تىعىز بايلانىس ورناتۋعا كوپ ءمان بەرۋدە. بىزگە وسى جاعى ۇنا­دى. بۇگىندە ايبا بارلىق ەل­دەردىڭ فەدەراتسيالارىمەن تىعىز قارىم-قاتىناستا جۇمىس ىستەۋدە. وسىندا وتكەن ازيا چەمپيوناتى كەزىندە قازاقستان بوكس فەدەرا­تسياسىنىڭ پرەزيدەنتى تيمۋر قۇ­لىباەۆپەن كەزدەسىپ, ەكى جاقتى ىن­تىماقتاستىق ماسەلەلەرىن تال­قىلادىق. وندا بيىل ايبا اتقا­رۋشى كوميتەتىندە وتكىزىلەتىن ساي­لاۋ جونىندە دە اڭگىمەلەستىك. ءبىز­دىڭ ويىمىزشا, قازاقستاننىڭ ات­قارۋشى كوميتەتىنە وكىلىن ساي­لاۋعا مۇمكىندىگى كوپ. – ەلىمىزدە تۇڭعىش رەت بوكس­تان وتكەن ايەلدەر اراسىنداعى ازيا چەمپيوناتىن ءوز كوزىڭىزبەن كوردىڭىز. پىكىرىڭىز قانداي؟ – بوكس فەدەراتسياسى چەمپيو­نات­تى جاقسى وتكىزدى. بارلىق ەل­دەر وعان جاقسى دايىندالىپ كە­لىپتى. ءتورت التىن, ءبىر كۇمىس, ءۇش قو­لا مەدال – ەل ءۇشىن ۇلكەن جە­تىستىك. جالپى, قازىر بۇكىل دۇنيە جۇزىندە ايەلدەر بوكسىنا كوزقاراس بۇرىنعىدان وزگەشە بولىپ وتىر. ويتكەنى, ايەلدەر بوكسى وليمپيا ويىندارىنىڭ باعدارلاماسىنا ەنگەن سپورتتىڭ ءتۇرى بولعاندىقتان بارلىق ەلدەر ءوز فەدەراتسيالارىن اشىپ, بوكستى دامىتۋعا باسا ءمان بەرىپ كەلەدى. وسى جەردە ايەلدەر بوكسىنىڭ وليمپياداعا ەنۋى وڭاي بولماعانىن اتاپ وتكىم كەلەدى. كەزىندە حوك بىزگە مىناداي تالاپ قويعان بولاتىن. ولار بىزگە وليم­پيا ويىندارىنا 286 سپورتشى عانا قاتىساتىنىن ايتىپ, بوكس باسەكەسىنە قاتىساتىن سپورتشى­لاردىڭ سانىن ازايتۋدى ۇسىندى. ءسويتىپ, ءبىز امال بولماعان سوڭ, ەرلەر اراسىندا وتەتىن جارىستار­داعى سالماق دارەجەلەرىن 10-عا قىسقارتىپ, ايەلدەر بوكسىنا 3 سالماق قوسۋ كەرەك دەگەن شەشىم قابىلدادىق. مۇنىڭ الدىندا ەرلەر جارىستارى 13 سالماقتا وتەتىن. ەندى ايەلدەر اراسىندا قاي ەلدىڭ قۇرامالارىنىڭ وليمپيا­داعا قاتىساتىنى 2012 جىلى وتە­تىن الەم چەمپيوناتىندا بەلگىلى بولادى. وسى باسەكەدە چەمپيون اتانعان بوكسشىلار وليمپيادادا 51, 60 جانە 75 كيلوعا دەيىنگى سالماق دارەجەسىندە كۇش سىنا­سادى. ءار سالماقتا 12 بوكسشىدان بولادى. الەم چەمپيوناتىنىڭ قايدا بولاتىنىن الداعى شىلدە ايىندا ماروككودا وتەتىن ايبا-نىڭ كەزەكتەن تىس وتىرىسىندا شەشەتىن بولامىز. – ايبا-نىڭ پرەزيدەنتى رە­تىندە بوكستىڭ قازىرگى دامۋ دەڭگەيىنە كوڭىلىڭىز تولا ما؟ – ەكى جەتى بۇرىن زامبيانىڭ استاناسى لۋساكادا ايبا-نىڭ بوكس جونىندەگى وقۋ ورتالىعى اش­ىل­دى. ول افريكادا سپورتتىڭ وسى ءتۇرىن دامىتۋمەن اينالى­ساتىن بو­لادى. مۇنداي ورتالىقتى ءبىز ال­عاش رەت كانادانىڭ كۆەبەك پرو­ۆين­تسياسىندا اشقان بولاتىن­بىز. ەندى قازىر بوكس وردالارىن بارلىق قۇرلىقتاردا اشۋدى جوس­پارلاپ وت­ىر­مىز. ال ازياعا كەلەر بول­سام, بۇگىندە قازاقستان, قى­تاي, وزبەك­ستان, ءۇندىستان, موڭ­عوليا ەل­دە­رىن­دە بوكستى دا­مى­تۋعا باسا ءمان بە­رىلۋدە. قا­زاق­ستاندى ءوز با­سىم بوكس دەرجاۆاسى دەپ ەسەپتەيمىن. اڭگىمەلەسكەن داستان كەنجالين.