وسىدان ءدال التى جىل بۇرىن تاشكەنتتە وتكەن بوكستان ازيا چەمپيوناتىنىڭ ناتيجەسىن جاقسى بىلەسىزدەر. سارى قۇرلىق دوداسىنا ۇكىلەپ قوسقان بوكسشىلارىمىز جانكۇيەرلەر كوڭىلىن جالعىز التىن جۇلدەمەن جۇباتقان-دى. ۆاسيلي لەۆيت بولماسا, ابىرويسىز قالاتىنىمىز انىق ەدى. سول دودادا ابىلايحان ءجۇسىپوۆ (69 كگ), ەرىك Əلجانوۆ (81 كگ), قامشىبەك قوڭقاباەۆ (+91 كگ) – كۇمىس, ال بەكدəۋلەت يبراگيموۆ (64 كگ), ءƏبىلحان امانقۇل (75 كگ), قايرات ەرəليەۆ (56 كگ) جəنە ازامات يساقۇلوۆ (52 كگ) قولا مەدال يەگەرلەرى اتانىپ, وزبەكستاننان جانارىمەن جەر شۇقىپ قايتقان-تىن.
سول كەزبەن سالىستىرعاندا قازىرگى قۇرام تولىق جاڭاردى. التى جىل ىشىندە ۇلتتىق قۇرامانىڭ قاتارى جالىندى, جىگەرلى جاستارمەن, تاجىريبەلى بوكسشىلارمەن تولىقتى. باپكەرلەر قۇرامى دا ازيا بىرىنشىلىگىندەگى «اتتەگەنايلاردىڭ» ءبارىن ەسكەرىپ, الا تاقيالى اعايىندارعا كەتكەن ەسەنى قايتارۋعا قايرات قىلار كەز ەندى كەلگەنىن تۇسىنەتىن سىڭايلى.
Əلەمدىك دودا الدىندا ۇلتتىق قۇرامانىڭ جاتتىقتىرۋشىلارى سوزگە ساراڭ, اشىلىپ سىر ايتا بەرمەيدى. تەك ۇجىمنىڭ الدىندا زور مىندەت, ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك تۇرعانىن ايتۋمەن عانا شەكتەلەدى. وسى ورايدا ءبىز بوكس ماڭايىندا جۇرگەن مامانداردان تاشكەنت تورىندەگى تارتىستان نە كۇتەتىنىن, ۇلتتىق قۇراما وكىلدەرىنەن كىمدەرگە سەنىم ارتۋعا بولاتىنىن, الەم چەمپيوناتىندا قانشا جۇلدە الۋىمىز مۇمكىن ەكەنىن سۇراپ, پىكىرلەرىن بىلگەن ەدىك.
2014 جىلعى ازيا ويىندارىنان حابار تاراتىپ, بىرنەشە الەم جانە ازيا چەمپيوناتتارىندا جۇمىس ىستەگەن سپورت ءجۋرناليسى بەك تولەۋوۆ جەرلەستەرىمىز بيىلعى چەمپيوناتتا كەم دەگەندە ءبىر التىن, ءبىر كۇمىس جəنە ءبىر قولا جۇلدەگە, ياعني تولىق مەدال جيىنتىعىنا قول جەتكىزەدى دەپ ەسەپتەيدى.
«تاريحقا كوز جۇگىرتەر بولساق, قازاقستان قۇراماسى الەم چەمپيوناتىنا 1993 جىلدان بەرى قاتىسىپ كەلەدى ەكەن. وسى ۋاقىت ارالىعىنداعى بىردە-ءبىر جاھاندىق دودادان جەرلەستەرىمىز جۇلدەسىز ورالماعان. سول ءداستۇر بيىل دا جالعاسىپ, وتانداستارىمىز تۇعىر بيىگىنەن كورىنەدى دەپ ويلايمىن. ونىڭ ۇستىنە, حالىقارالىق بوكس اسسوتسياتسياسى (IBA) رەسەي مەن بەلارۋس بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرىنىڭ دۇنيەجۇزىلىك دودادا ونەر كورسەتۋىنە رۇقسات بەرگەن سوڭ, الەمدە بوكس دەرجاۆاسى سانالاتىن اقش, ۇلىبريتانيا, يرلانديا جانە تاعى باسقا ەلدەر تاشكەنتكە كەلۋدەن باس تارتتى. مۇنىڭ الەم بىرىنشىلىگىنىڭ دەڭگەيىنە كەرى اسەرىن تيگىزەتىنى ءسوزسىز. ەكىنشى جاعىنان قازاقستان, وزبەكستان, كۋبا, ازەربايجان, جاپونيا سەكىلدى الدىڭعى قاتارلى ەلدەرگە كوبىرەك مەدال ولجالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
الەم چەمپيوناتىندا كىمدەر ەل قورجىنىنا جۇلدە سالۋى مۇمكىن دەگەن ساۋالعا كەلسەك, ارينە, ءبارىمىز توكيو وليمپياداسىنىڭ قولا جۇلدەگەرى, 2021 جىلعى الەم چەمپيوناتىنىڭ جەڭىمپازى – ساكەن بيبوسىنوۆتان ەرەكشە ءۇمىت كۇتەمىز. بيىلعى چەمپيوناتتا وعان ءوز اتاعىن قورعاۋ قيىنعا سوعاتىن شىعار, ويتكەنى ونىڭ سالماعىندا وزبەك بوكسىنىڭ ماقتانىشى, وليمپيادا چەمپيونى حاسانبوي دۋسماتوۆ بار. كۋبا, رەسەي, جاپونيا بوكسشىلارىن دا ۇمىتپاعان ابزال. دەيتۇرعانمەن, ساكەندى دە باس جۇلدەدەن ءۇمىتتى بوكسشىلاردىڭ قاتارىنان شىعارىپ تاستاۋعا بولمايدى. سونىمەن قاتار جەڭىل سالماقتاعى تالانتتى بوكسشى سانجار تاشكەنباي, سەربياداعى دودانىڭ جۇلدەگەرلەرى ماحمۇد سابىرحان مەن سەرىك تەمىرجانوۆ, اعايىندى ورالبايلاردىڭ ءبىرىن تۇعىر بيىگىنەن كورىپ قالۋىمىز مۇمكىن. جالپى, قازىرگى تاڭدا قازاق بوكسشىلارى اراسىندا جەڭىل سالماقتاعى جىگىتتەردىڭ ايى وڭىنان تۋىپ تۇر. اۋىر سالماقتاعىلار دا قاراپ قالمايتىن شىعار. سوفياداعى «ستراندجا» تۋرنيرىندە وزبەكتىڭ الىبى باحودير جالولوۆپەن جەكپە-جەك وتكىزۋدەن باس تارتقان قامشىبەك قوڭقابەۆ تاشكەنتكە ءبىر بارماعى بۇگۋلى باراتىنى بەلگىلى. سوندىقتان قوڭقابەۆ وسى جولى جانكۇيەرلەردىڭ ءۇمىتىن اقتاۋعا ۇمتىلاتىنى كادىك», دەيدى سپورت ساراپشىسى.
ال قازاقستان بوكس فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى كەڭەس راقىشەۆ بوكسشىلار تاشكەنتتەگى دودادا جانكۇيەرلەردى قۋانتۋ ءۇشىن بارىن سالاتىنىن ايتىپ, الەم چەمپيوناتىندا جەڭىمپاز بەن جۇلدەگەر اتانعان جىگىتتەردى ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن قوسىمشا سىياقى تاعايىنداعانىن مالىمدەدى.
«بوكس – ەلىمىزدەگى ەڭ تانىمال ءارى ەڭ ناتيجەلى سپورت ءتۇرى. سوندىقتان تاشكەنتتەگى الەم چەمپيوناتى جانكۇيەرلەردىڭ ەرەكشە نازارىندا بولارى انىق. قازاقستان بوكس فەدەراتسياسى, باپكەرلەر جانە سپورتشىلاردىڭ وزدەرى الداعى دوداعا تياناقتى دايىندالۋ ءۇشىن بار كۇش-جىگەرىن جۇمسادى. سوڭعى الەم بىرىنشىلىگىندە قازاقستان قۇراماسى 2 التىن, 2 كۇمىس, 1 قولا جۇلدە يەلەنىپ, جاقسى ناتيجە كورسەتكەنىن وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر. ەندى تاشكەنتتە ءبىزدىڭ بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرىمىز بۇدان دا بيىك بەلەستەردى باعىندىرادى دەپ ۇمىتتەنەمىز.
قۇرمەتتى جانكۇيەرلەر, سپورتشىلارىمىزعا سىزدەردىڭ قولداۋلارىڭىز قاجەت. دەمەۋ بولسا, ۇلتتىق قۇرامانىڭ بوكسشىلارى ايانىپ قالماسى انىق. كەزىندە اتا-بابالارىمىز «بىرلىك بار جەردە – تىرلىك بار» دەگەن ناقىل ءسوزدى تەگىن ايتپاعان عوي. بارلىعىمىز ءبىر جۇدىرىق بولىپ جۇمىلساق, الىنبايتىن قامال جوق. الەمدىك ارەنادا تاعى ءبىر مارتە ۇزدىك اتانۋعا قاۋقارىمىز جەتەدى. جىگىتتەرىمىزدى ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا, جەڭىمپازدار مەن جۇلدەگەرلەردى ءداستۇرلى تۇردە ءوز قاراجاتىمنىڭ ەسەبىنەن قوسىمشا سىياقىمەن ماراپاتتايمىن. چەمپيوندارعا 100 مىڭ اقش دوللارى قاراستىرىلعان», دەيدى قبف پرەزيدەنتى.
«باپكەرلىك قۇرام بوكسشىلاردى الەم چەمپيوناتىنا جاقسىلاپ دايىنداپ اپارا جاتىر. دۇرىس تاڭداۋ جاسادى دەپ ويلايمىن. ءوز كەزەگىندە مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى, كەڭەس راقىشەۆ باسقاراتىن قازاقستان بوكس فەدەراتسياسى تاراپىنان بارلىق جاعداي جاسالدى. بوكسشىلار مەن باپكەرلەر ولاردىڭ ونەرىن بۇكىل قازاقستان تاماشالايتىنىن بىلەدى, سوندىقتان جاۋاپكەرشىلىكتى تۇسىنەدى. قۇرامامىزعا ساتتىلىك تىلەيمىز», دەيدى قازاقستان بوكس فەدەراتسياسىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى ماراتبەك مىقتىبەكوۆ.
ەل جانكۇيەرلەرى ەرەكشە ءۇمىت ارتىپ وتىرعان الەم چەمپيونى ساكەن بيبوسىنوۆتان الداعى جاھاندىق دوداداعى ماقساتىن سۇراعانىمىزدا: «ماقساتىم – ەكى دۇركىن الەم چەمپيونى اتانۋ, دەپ سەنىمدى سويلەپ, اعىنان جارىلدى وليمپيا ويىندارىنىڭ قولا جۇلدەگەرى. – قازىر ۇلتتىق قۇراما بوكسشىلارى شىمكەنت قالاسىنداعى «الما-تاۋ» بازاسىندا سوڭعى وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىن وتكىزىپ جاتىر. تاشكەنتتەگى الەم چەمپيوناتىنا تياناقتى دايىندالۋعا جاقسى مۇمكىندىك جاساعانى ءۇشىن فەدەراتسيا باسشىلىعىنا العىس ايتامىن. قۇراماداعى جىگىتتەر ءبىر-ءبىرىن ارقاشان قولداپ جۇرەدى. بارلىعى جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنىپ, جۇلدەلى ورىنداردان كورىنۋ ءۇشىن بارىن سالادى دەگەن ۇمىتتەنەمىن. ال وزىمە كەلەر بولسام, الەم چەمپيونى دەگەن اتاعىمدى قورعاپ قالۋعا تىرىسامىن. ماقساتىم – سەرىك ساپيەۆ سياقتى ەكى دۇركىن الەم چەمپيونى اتانۋ».
حوش, سونىمەن وزبەكستانداعى الەم چەمپيوناتىنىڭ باستالۋىنا از-اق ۋاقىت قالدى. جارىس 1-14 مامىر ارالىعىندا تاشكەنتتەگى كوپسالالى «حۋمو» سپورت كەشەنىندە وتەدى. ۇيىمداستىرۋشىلار بىرىنشىلىككە 104 ەلدەن 600-دەن اسا بىلعارى قولعاپ شەبەرى قاتىسادى دەپ وتىر. جەڭىمپازدار مەن جۇلدەگەرلەر 13 سالماق دارەجەسى بويىنشا انىقتالادى.
سونىمەن قاتار حالىقارالىق بوكس قاۋىمداستىعى (IBA) بيىلعى چەمپيوناتتىڭ جۇلدە قورىن مولايتتى. ماسەلەن, بيىل التىن مەدال يەگەرىنە – 200 000, ەكىنشى ورىن العان بوكسشىعا – 100 000 جانە ەكى قولا جۇلدەگەردىڭ ارقايسىسىنا 50 000 اقش دوللارى كولەمىندە سىياقى بەرەدى. چەمپيوناتتىڭ جالپى جۇلدە قورى – 5,2 ملن اقش دوللارى. بوكسشىلاردىڭ الەمدىك دوداسىن قازاقستان جانكۇيەرلەرى «Qazaqstan» جانە «Qazsport» تەلەارنالارىنان تىكەلەي ەفيردە كورە الادى.
بەلگرادتا وتكەن كەيىنگى الەم چەمپيوناتىندا قازاقستان قۇراماسى 5 مەدال (2 التىن, 2 كۇمىس, 1 قولا) ولجالاپ, جالپىكوماندالىق ەسەپتە كۋبانىڭ قابىلاندارىنا (3 التىن, 2 قولا) عانا جول بەرگەن بولاتىن. سەربيا استاناسىنداعى جاھان بىرىنشىلىگىنىڭ 3 بىردەي ءفيناليسى (الەم چەمپيونى ساكەن بيبوسىنوۆ, كۇمىس جۇلدەگەرلەر – ماحمۇد سابىرحان مەن سەرىك تەمىرجانوۆ) تاشكەنت شارشى الاڭىندا ونەر كورسەتەدى.
ولاردان بولەك, ءساناتالى تولتاەۆ (63,5 كگ), اسلانبەك شىمبەرگەنوۆ (71 كگ), نۇرقانات رايىس (75 كگ), نۇربەك ورالباي (80 كگ), ايبەك ورالباي (92 كگ), قامشىبەك قونقاباەۆ (+92 كگ) كەزەكتى الەم چەمپيوناتىنا قاتىسادى. ال سانجار تاشكەنباي (48 كگ), تالعات سىرىمبەتوۆ (60 كگ), دۋلات بەكباۋوۆ (67 كگ) جانە ساعىندىق توعامباي (86 كگ) الەمدىك دودادا تۇڭعىش رەت باق سىناماق.
