ادام وزىنە بەرگەن جاستىق شاق, دەنساۋلىق پەن ۋاقىتتىڭ قادىرىن تۇككە تۇرعىسىز دۇنيەلەرگە ايىرباستاي سالاتىنى وكىنىشتى. ماسەلەن, جۋىردا 19 جاستاعى ستۋدەنت الماتىنىڭ ەڭ قىمبات مەيرامحاناسىنان تاماق ىشەم دەپ قىرشىنىنان قيىلا جازدادى.
– بۇل دا سول بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەر مەن ونلاين ويىنداردىڭ كەسىرى. قۇمار ويىندارىنا بارىن سالىپ, بانكتەردىڭ الدىندا قارىزعا بەلشەدەن باتىپ, باتپاقتاپ جۇرگەندەردىڭ جاسى بولسىن, كارىسى بولسىن تىعىرىققا ابدەن تىرەلگەندە, سۋيتسيد جاساۋ ارەكەتى جيىلەدى. جاقىندا دارىگەرلەر 19 جاستاعى ستۋدەنتتى اجالدان امان الىپ قالدى. كادىمگى اۋىلدا وسكەن بالا. الماتىعا كەلىپ, ءوزى تاڭداعان وقۋ ورنىندا وقىپ جۇرگەن. قاراپايىم وتباسىندا تاربيەلەنگەن جىگىت قالتالى قۇرداستارىنا ەلىكتەپ, قىمبات كيىنىپ, قىمبات مەيرامحانادان اس ءىشۋ ءۇشىن مول قارجى تابۋدىڭ جولىن ىزدەيدى. «ىزدەگەنگە – سۇراعان» دەگەندەي, ينتەرنەت ارقىلى ادامنىڭ تابىس كوزىن تەكسەرمەيتىن ميكروكرەديتتىك ۇيىمدار, بانكتەردەن نەسيە الىپ, ونلاين كازينودا ويناپ, تاۋلىكتەر بويى عالامتورعا بايلانادى. قانشا رەت ۇتىلعانى وزىنە عانا ءمالىم. سەبەبى ويىنقۇمارلار ادەتتە ۇتىلىسىن جاسىرىپ, ولجالى بولسا اسىرىپ ايتادى, – دەيدى الماتى قالالىق پسيحيكالىق دەنساۋلىق ورتالىعىنىڭ باس دارىگەرى ساپار راحمەنشەەۆ.
ال جوعارىداعى ستۋدەنت ءوستىپ ءجۇرىپ, مەيرامحانادا قارنىن ءبىر كۇن تويعىزىپ, دۋمانداتادى. ەرتەسىنە ەسىن جيعاندا وراسان قارىزى ەسىنە ءتۇسىپ, تولەيتىن ءبىر تيىن تاپپاي قالتاسىن سيپاپ قالادى. ورتالىق ديرەكتورى مۇنداي ادامدار بەرەشەگىنەن قۇتىلۋ ءۇشىن جاقىندارىن ولەمىن دەپ قورقىتىپ, بوپسالاۋ ماقساتىندا ءوز ومىرىنە قول جۇمسايتىندىعىن ايتادى.
قالا باس پسيحياترىنىڭ ايتۋىنشا, جىلدام ءارى وڭاي جولمەن بايۋدى كوزدەپ, ينتەرنەتتەگى قۇمار ويىندارىنىڭ شىرماۋىنان شىعا الماي, بانكتىڭ قارىزىنا بەلشەدەن باتقان قۇمارپازداردىڭ اراسىندا ستۋدەنت قىزدار دا بار ەكەن. ويىنپازدىققا شىرماتىلعاندار وزىنە قاساقانا زاقىم كەلتىرىپ, جاقىندارىن قورقىتىپ, اياۋشىلىقتارىن وياتىپ ءتىرى قالامىن دەپ ويلايدى. وكىنىشكە قاراي, كومپيۋتەردەگى ويىن مەن شىنايى تىرشىلىكتى شاتاستىرىپ جۇرگەندەر كەيدە شىندىعىندا دا جارىق دۇنيەدەن ءوتىپ كەتەدى.
– ويىنقۇمارلىقپەن مەملەكەتتىك دەڭگەيدە كۇرەسۋ كەرەك. بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى, سايتتاردا ونلاين كازينولار, بۋكمەكەرلىك كومپانيالاردىڭ جارناماسى قاپتاپ كەتكەن. راديونى قوسساڭىز دا جارناماسى ايقايلاپ تۇرادى. قالانى ارالاپ كورىڭىزشى, ونلاين كازينوعا شاقىرعان جارنامالار وتە كوپ, – دەپ باسىن شايقايدى وسىنداي كەلەڭسىزدىكتەردى كۇندە كورىپ وتىرعان ورتالىق ديرەكتورى.
ال ەندى اقىل-ەسىن توقتاتقان كەزدە «ورمەكشىنىڭ تورىنا» ءتۇسىپ جاتقانداردى قالاي اقتاۋعا بولادى؟
– جاسىم 60-تا. ەكى جىل بۇرىن ونلاين كازينونىڭ تۇراقتى كليەنتىنە اينالدىم. ويىن ويىمنان ءبىر ءسات كەتپەيدى. جۇمىستا, ۇيدە, قوناقتا جۇرگەندە دە تاعى ءبىر باعىمدى سىناپ كورسەم دەگەن دامەلى ءۇمىت مازا بەرمەدى. ۇتامىن دەگەن وي سانامدى قامشىلاعان سايىن, كومپيۋتەرگە قالاي كىرىپ, باسقا الەمگە قالاي سۇڭگىپ كەتكەنىمدى بايقاماي قالامىن. باستاپقىدا ايەلىم, بالالارىما بۇل قىلىعىمدى بىلدىرمەۋگە تىرىستىم. وكىنىشكە قاراي, قۇمار ويىننىڭ قىزىعىن كورۋ ءۇشىن مول قارجى كەرەك. ايەلىمنىڭ التىن اشەكەيلەرىن لومباردقا وتكىزدىم, كارتوچكاسىنداعى اقشاعا قول سالدىم. بالالارىم ۇرسىپ, ەمدەتۋگە تىرىسىپ ەدى, تۇك شىقپادى. اقىرى جۇبايىممەن اجىراسىپ تىندىق. بالالارىم دا مەنەن تەرىس اينالدى. قازىر مەندە بانكتىڭ ميلليونداعان قارىزىنان باسقا تۇك جوق. ءسويتىپ, وسى ومىرمەن قوشتاسۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادىم, – دەيدى ەسەن دەگەن كىسى كۇمىلجىپ.
وسىعان ۇقساس ۇيرەنشىكتى وقيعالاردىڭ تالايىن مىسالعا كەلتىرە الاتىن سۋيتسيدولوگ ماريا توكارەۆا: «انە ۇتامىن, مىنە ۇتامىن, بۇگىن ولجالى بولامىن دەگەن وي ولاردىڭ قىر ىزىنەن قالمايدى. ولاردىڭ ساناسىندا ەسىرتكىگە ەلىتكەندەي تاۋەلدىلىك, قۇمارلىق باستالادى. ويىنپاز ەسىرتكى تاتىپ كورمەسە دە, ونىڭ اعزاسىندا ەندورفيندەردىڭ كوپ مولشەردە بولىنەتىنى بايقالادى. ونلاين ويىننان ولجالى بولعاندا كوڭىل-كۇيى شاتتانىپ, راقاتتانادى. بۇل – تاۋەلدىلىكتىڭ ايقىن بەلگىسى. بىرنەشە مارتە اقشا تىگىپ, ۇتقان كەزىندەگى سەزىمدى اڭسايدى. ادام ءوزىنىڭ ابدەن جەڭىلگەنىن, وتباسى الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگى مەن قارىزدارىن ەسىنە العان كەزدە ءجانتاسىلىم ەتۋدى ويلاي باستايدى. بۇل – وتە كۇردەلى ماسەلە», دەيدى.
ماماندار ونلاين ويىنداردىڭ جارناماسىنا تىيىم سالىپ, ونى توقتاتپاسا, ءتۇبى جاقسىلىققا اپارمايتىنىن قايتا-قايتا ايتۋعا ءماجبۇر.
