ماقسات – قوزى ەتىن ەكسپورتتاۋ

مارقا قوزىنىڭ ەتى دەسە ءبىر تامسانىپ قالاتىن, اناتوميا تىلىمەن ايتقاندا, سول ءبىر ساتتە اسقازانىمىزدان شارتتى تۇردە رەفلەكس بولىنەتىن حالىقپىز. ادەتتە جىل باسىندا تۋعان قوزىلاردى مامىر-ماۋ­سىم ايلارىنا قاراي پىشاققا ىلىكتىرۋگە بولادى. قوي باققان اعايىندار مۇنداي كەزدە ەتى بال تاتىعان باعلاننىڭ «پىسەتىنىن» مالىمدەپ ءجۇر. قازىر بۇكىل الەمدە قوزى ەتى وتە ءزارۋ, جەڭسىك تە شيپالى تاعام, ەشقانداي بالاماسى جوق حالال ءونىم قاتارىنا قوسىلادى. ءتىپتى, اۆستراليا, جاڭا زەلانديا سەكىلدى ەلدەر قوزى ەتىن ەكسپورتقا شىعارۋدى كەشەندى تۇردە جولعا قويىپ, ونى ءوز جەرىنىڭ برەندى رەتىندە تانىتۋعا تالپىنۋدا. مىنە, وسىنداي باسەكەدە كەيىن قالىپ قويىپ جۇرسەك, بۇل ەجەلدەن مال باققان, سونىڭ ىشىندە قوي شارۋاشىلىعى ماسەلەسىنە كەلگەندە ەشكىمگە ەسەسىن ءجى­بە­رە قويمايتىن حالقىمىزعا اجەپ­تاۋىر سىن بولىپ جۇرمەگەي. ۇلت­تىق برەندتىڭ ءبىرى دە وسى ەمەس پە. «باتىس ماركا لامب» جشس قول­عا العان قازاقستاندا بالاماسى جوق ەت وڭدەۋ كەشەنى وسى ولقى­لىقتىڭ ورنىن تولتىرۋدى كوز­دەيدى. قۇرىلىسى اياقتالىپ كەلە جاتقان ەرەكشە كەشەن جوباسى «قازاگروقارجى» اق-تىڭ قارجى­لاي قولداۋى ارقاسىندا ىسكە اسۋدا. ونىڭ وزگەشەلىگى جوعا­رى­دا ايتىلعانداي قوزى ەتىن ءوندى­رىپ ەكسپورتقا شىعارۋ بولىپ وتىر. مۇنداعى ماقسات – وتە جو­عارى. ياعني, كەشەندە كۇنىنە 1400 باس مارقا قوزى نەمەسە باعلان سويىلىپ ۆاكۋمدىق ورامدار مەن قوراپتاردا ەۋروپالىق ستان­دارتتارعا ساي دەڭگەيدە تۇتى­نۋشىلارعا ۇسىنىلماق. العاشقى قازىعى وتكەن جىلى قاعىلعان قۇرىلىستى بيىلعى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن اياقتاۋ كوزدەلگەن. اتالعان جوبانىڭ جالپى قۇنى 2,7 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايدى. جوبا تولىقتاي ىسكە قوسىلعان كەزدە 283 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلماق. باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اقجايىق اۋماعىندا «قاز­اگرو­قارجى» اق-نىڭ قارجىلاندىرۋ جۇيەسى بويىنشا ىسكە كىرىسكەن كاسىپ­ورىن ءبىرىنشى كەزەكتە ەكس­پورتقا لايىقتى ءونىم شىعارۋدى مۇرات تۇتادى. ارينە بۇل نيەت وتە دۇرىس. ونى قولداۋعا دا, قۇپتاۋعا دا بولادى. ايتسە دە بۇعان قاجەتتى شيكىزات جەتىسپەسە بۇل جوبانىڭ ويداعىداي ىسكە اسۋى ەكىتالاي. سوندىقتان دا «باتىس مار­كا لامب» بۇگىنگى كۇنگە دەيىن ۇساق تۇياقتى مال وسىرەتىن بىرقا­تار اگروقۇرىلىمدارمەن ءتيىس­تى كەلىسىمشارتتار جاساپ ۇلگەر­گەن. بۇعان جەرگىلىكتى شارۋا قوجا­لىقتارى مەن يەلىگىندە قوي مالى بار اعايىندار دا تارتىلعان. قازىر­گى كۇنى بۇل ومىرشەڭ ءىس-ءونىم­دى, سونىڭ ىشىندە ەنەسىنەن ايى­رىلعان قوزىنى ەكى جاققا دا ءتيىمدى باعامەن وتكىزۋدىڭ تاپتىر­ماس ورتالىعىنا اينالادى دەپ كۇتىلۋدە. زاۋىت جاڭا­شىل­دارى ءوز مۇمكىندىكتەرىن تەك وتاندىق قوي ءوسىرۋ سالاسى ءون­دى­رىسشىلەرىمەن شەكتەمەي, شەتەل­دىك جابدىقتاۋشىلارمەن دە بايىتا ءتۇسۋدى ۇيعارعان. ونىڭ باسىم بولىگى رەسەيدىڭ قالماق رەسپۋبليكاسىنا قاراستى «كيەۆسكي» اسىل تۇقىمدى مال زاۋىتىنڭ ۇلەسىنە تيەدى. بۇگىنگى كۇنگە دەيىن جاسالعان ماركەتينگتىك زەرتتەۋلەر قازاقستاندىق ايرىقشا ءازىر ونىمگە, ياعني بەلگىلى ءبىر تەمپەراتۋرادا سالقىنداتىلعان ارنايى ورامداعى قوزى ەتىنە دەگەن سۇرانىس رەسەيدىڭ ماسكەۋ, سامارا, ساراتوۆ, ورىنبور قالالارى اراسىندا وتە جوعارى ەكەنىن كورسەتەدى. بۇعان قوسا قوزى ەتى رىنوگىنىڭ اۋقىمىن يتاليا مەن گەرمانياداعى جانە يران, بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى, ساۋد ارابياسى سەكىلدى تاياۋ شىعىس ەلدەرىمەن دە قوسىمشا كەلىسىمشارتتار جاساۋ ارقىلى ءوسىرۋ جولدارى قاراستىرىلعان. مۇنداعى باستى قاعيدات اتالعان ەلدەردە حالال ستاندارتتارىنا ساي ءونىمدى تۇتىنۋ بەرىك داستۇرگە اينالعانىنا نەگىزدەلگەن. – قازاقستاندىق جاڭا ءوندى­رىستىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى-قالدىقسىز وندەۋ تەحنولوگياسىنا لايىقتالعانى. حالقىمىز مالدىڭ سۇيەكتەرىن ومىرتقا, جىلىك, جامباس, قابىرعا دەپ بولمەي مە؟ وسىنداي حالىقتىق ءداستۇردىڭ جەلىسى ورال وڭىرىندە مارەگە تايالعان جوبادا دا قاراستىرىلعان. وسىنداي ءتۇرى مەن سورتىنا قاراي قوزى ەتى مەن سۇيەكتەرى بولشەكتەتىلىپ, سالقىنداتىلىپ 100-300 گرامدىق ارنايى پاكەتتە وتاندىق جانە شەتەلدىك تۇتىنۋشىلارعا ستەريلدىك تازالىقپەن ۇسىنىلادى. ساۋداعا تۇسكەنگە دەيىن سويىلعان مارقا ەتى 1,5 كۇن سالقىنداتىلادى. وعان گاز جىبەرىلەدى. مۇنداي الەمدىك تەحنولوگيا ءونىمنىڭ سويىلعان كۇنىندەگى قاسيەتى 40 كۇن بويى ساقتالۋىنا اسەر ەتەدى, – دەدى گازەت تىلشىسىنە «قازاگروقارجىاق» باسقارماسى توراعاسىنىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنى جونىندەگى كەڭەسشىسى سەرعازى ەسەمباەۆ. ماماننىڭ وي-پىكىرىنەن تاعى ءبىر تۇيگەنىمىز قالدىقسىز تەحنولوگياعا ساي جوبادا نەگىزگى ەت ونىمىنە قوسا ونىڭ قالدىقتارىنان ەت-سۇيەك ۇنتاعى مەن تەحنيكالىق سۇيەك مايىن ءارى ونىرىستە پايدالانۋ ءۇشىن قوزى تەرىسىن پايداعا اسىرۋ تاسىلدەرى دە ىسكە اسپاق. مىنە, «قازاگروقارجى» اق قولداۋ كورسەتكەن, ەلىمىزدە بالاماسى جوق ايرىقشا جوبانىڭ بۇگىنگى جاي-كۇيى وسىنداي. تەمىر قۇسايىن, «ەگەمەن قازاقستان». باتىس قازاقستان وبلىسى, اقجايىق اۋدانى.