الماتى • 17 ءساۋىر, 2023

قايتقان جەردىڭ قايىرى

360 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلىمىزدە زاڭسىز يەلىككە وتكەن جەر تەلىمدەرىن حالىق يگىلىگىنە قايتارۋ ءىسى جالعاسىپ جاتىر. جاقىندا الماتى وبلىسىنىڭ پروكۋرورى بەرىك اداموۆتىڭ توراعالىعىمەن جەر زاڭناماسىن ساقتاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا القا وتىرىسى ءوتىپ, باسقوسۋدا جەردى ءتيىمدى پايدالانۋ مەن زاڭسىز الىنعان جەرلەردى قايتارۋ تاقىرىپتارى تالقىلاندى. ناتيجەسىندە الماتى وبلىسىنىڭ اۋماعىنداعى زاڭسىز جەكەشەلەنگەن جانە پايدالانىلماي جاتقان بىرقاتار نىسان مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلدى.

قايتقان جەردىڭ قايىرى

كوللاجدى جاساعان قونىسباي شەجىمباي, «EQ»

زاڭ ازاماتتاردىڭ بارىنە بىردەي قىزمەت ەتۋگە ءتيىس. بۇعان دەيىن ورىن العان «بارماق باستى, كوز قىستى» ارەكەتتەر اشكەرەلەنىپ, جەر تەلىمدەرىن زاڭعا قايشى مەنشىكتەۋ فاكتىلەرىنە قاتىستى تەكسەرۋ جۇمىستارى قارقىن الا باستادى. بۇل جولى پروكۋراتۋرا بولات نازارباەۆ پەن ءاليا نازارباەۆاعا تيەسىلى بىرقاتار شۇرايلى جەردىڭ مەملەكەت مەنشىگىنە وتكەنىن مالىمدەدى.

قۇزىرلى ورگان وكىلدەرى حابار­لاعانداي, جالپى اۋدانى 2 مىڭ گەكتار بولاتىن جەر تەلىمدەرى الماتى وبلى­سىنىڭ جامبىل جانە قاراساي اۋدان­دارىنىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان. «جان­دانۋ» شارۋا قوجالىعى يەمدەنىپ كەلگەن قۇيقالى جەر جامبىل اۋدا­نىنىڭ جەر قورىنان ءبولىنىپتى. دەگەنمەن تەكسەرىس نا­تيجەسىندە كاداسترلىق قۇجاتتا ەكى قاۋلى بويىنشا دا جالداۋ شارتتارى تىركەلمەگەن. ال مجك ااج بازاسىندا بۇل تۋرالى مالىمەتتەر مۇلدە جوق. شارۋا قوجالىعىنىڭ جالعا الۋ شارتى دا بولماي شىققان. ءبىر قىزىعى ءا. نازارباەۆاعا تيەسىلى قوجالىققا جەر تەلىمىن بەرۋ كەزىندە زاڭناما تالاپتارى ورەسكەل بۇزىلىپ, ءتىپتى ساۋدا-ساتتىق تا وتكىزىلمەگەن.

«جەر تەلىمىن بەرۋ تۋرالى شەشىم شىعارار الدىندا جەرگىلىكتى اتقارۋ­شى ورگان ولاردى تەرريتوريالىق بەل­گىسىنە سايكەس مالىمدەلگەن نىسانالى ماقساتى بويىنشا يگەرىلۋ-يگەرىلمەۋ جاعدايىن ايقىنداۋعا, جەر تەلىمىن الدىن الا تاڭداۋدى جۇزەگە اسىرۋعا, جەر كوميسسياسىنىڭ قورىتىندىسىن دايىنداۋعا, جەرگە ورنالاستىرۋ جوباسىن ازىرلەۋى جانە بەكىتۋگە ءتيىس ەدى. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار بۇل جۇمىس­تاردى شەشىم قابىلداعانعا دەيىن جۇر­گىزبەگەن, ءسويتىپ جەر بەرۋ ءتار­تىبى بۇزىلعان», دەلىنگەن الماتى وبلى­سىنىڭ مامانداندىرىلعان اۋدان­ارالىق ەكونوميكالىق سوتىنىڭ مالىم­دەمەسىندە. وسىلايشا, 2014 جىلعى 15 قاڭ­تارداعى №4 جەر تەلىمىن ساتىپ الۋ-ساتۋ شارتى جارامسىز دەپ تانىلدى.

بۇل تۇرعىدا جەرگىلىكتى اكىمدىكتەر مەن ءتيىستى باسقارمالاردىڭ زاڭ تالابىنا كوز جۇما قاراعانىن ايتۋ كەرەك. ماسەلەن, قاراساي اۋدانىنىڭ ۇش­قوڭىر اۋىلدىق وكرۋگىندە ورنالاسقان كولەمدى جەر ب.نازارباەۆقا جەكە ورمان شارۋاشىلىعىن جۇرگىزۋ ءۇشىن ۇسى­نىلعان. الايدا پروكۋراتۋرا اتال­عان ۋچاسكەنى جەر زاڭناماسىنىڭ تالاپ­تارىن بۇزا وتىرىپ بەرىلگەنىن ناقتى­لادى. قاراساي اۋدانىنىڭ الماتى قالا­سىمەن شەكتەسەتىن تۇسىندا ورىن تەپ­كەن بۇل جەر تەلىمىن پايدالانۋ ءتار­تىبى مەن رەجىمىن ۇكىمەت انىقتاۋعا ءتيىس بولعان. مۇنداعى تاعى ءبىر شيكىلىك, جەرگە ورنالاستىرۋ جوباسى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاننىڭ قۇقىق بەرۋ تۋرالى شەشىمى قابىلداعاننان كەيىن ازىرلەنىپ, بەكىتىلگەن.

وسىعان دەيىن دە بەلگىلى تۇلعالارعا تيەسىلى جەر تەلىمدەرىنە قاتىستى داۋلى ماسەلەلەر قوعام­دا قىزۋ تالقىلانعان ەدى. ماسەلەن, وتكەن جىلى الماتى قالا­سىندا جەر زاڭناماسىن بۇ­زۋدىڭ 33 دەرەگى تىركەلگەن بولسا, بۇل شيكىلىكتىڭ 31 دەرەگى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ەنشىسىندە. «كوسەۋى ۇزىننىڭ قولى كۇيمەس» دەگەندەي, الماتى اكىمدىگى تاراپىنان – 11, قالالىق جەر قاتىناستارى باسقارماسى – 15, «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» كورپوراتسياسىنان 5 زاڭ بۇزۋ­شىلىق انىقتالعان. ءۇش تۇلعا اكىمشىلىك جاۋاپ­كەرشىلىككە تارتىلىپ, ايىپپۇل ارقالاعان.

ەلدەگى ەلەۋلى وزگەرىستەر جەكە تۇلعا­لاردىڭ مۇددەسىنە ەمەس, حالىق يگىلىگىنە قىزمەت ەتسە يگى. كەيدە ءبىر زاڭسىز شەشىم بىرنەشە كەلەڭسىز جاي­دىڭ تۋىنداۋىنا اكەلىپ جاتادى. كەيىنگى ۋاقىت­تارى مۇنداي كەلەڭسىزدىكتەردىڭ جولىن كەسۋگە ازا­مات­تىق قوعام وكىلدەرى ءۇن قوسىپ ءجۇر. قاراپايىم حالىقتىڭ ادىلەتتى قوعام ورناتۋعا بەلسەنە ارالاسۋى پرەزيدەنت ايتقان يگى ناتيجەلەردىڭ جۇيەلى جۇزەگە اسۋىن جاقىنداتا تۇسپەك. ال قۇزىرلى ورىندار بۇل باعىتتاعى جۇمىس ءارى قاراي جالعاسا بەرەتىنىن ايتادى.

 

الماتى 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە