قيانداعى دەرجاۆينسكتە كىندىك قانى تامعان تەمىر ماناربەك ۇلى بالا كۇنىنەن تەحنيكا اتاۋلىعا ءۇيىر بولىپ ءوستى. اۋەلى كىشكەنتاي ويىنشىقتاردى بۇزىپ كورەتىن. قۇرىلىسىن بايقايدى, ەرەكشەلىگىن اڭعارادى. ءسابي سانادا ابدەن ورنىعىپ العان وسى قىزىعۋشىلىعى كۇن وتكەن سايىن دامىپ, ارمانداي الىس كەلەشەكتىڭ كوكجيەگىنە قولىن بۇلعاپ شاقىرىپ تۇراتىن. ۋاقىت وتە كەلە, ون ساۋساعىنان ونەر تاماتىن, الدەكىمدەر كۇرەسىنگە ەندى قاجەتى جوق دەپ لاقتىرىپ تاستايتىن قارا تەمىرگە جان بىتىرەتىن حاس شەبەرگە قالاي اينالعانىن ءوزى دە سەزبەي قالعان. تاجىريبەسى تولىسا كەلە, وتكەن عاسىردىڭ الپىسىنشى جىلدارى اتاققا شىققان امەريكالىق جانە اعىلشىندىق رەترو كولىكتەردى قۇراستىرا باستادى. قانشا قيىن بولسا دا العان بەتىنەن تايمادى. شالعايدا قاجەتتى بولشەكتەر قاسقالداقتىڭ قانىنداي تاپتىرمايدى. تابانىنان تاۋسىلىپ ىزدەپ, كوز مايىن سارقىپ, شۇقىلاپ اۋرەگە تۇسسە دە, قىزىعۋشىلىقتىڭ تۇلا بويىن ورىكپىتىپ, قولامتانىڭ شوعىنداي قىزدىراتىن قىزۋلى دەمى تىنىشتىق بەرمەگەن. كەيىن ءۇي شارۋاشىلىعىن ۇرشىقتاي ۇيىرۋگە ابدەن جارايتىن شاعىن تراكتوردى جاساپ شىقتى. كورشى-قولاڭ تاڭ قالىپ, جاعاسىن ۇستاعان. كىشكەنتاي تراكتور ءۇيدىڭ جانىنداعى بار شارۋاعا جارامدى ءارى اۋلانىڭ ىشىندە بۇرىلىپ ءجۇرىپ تۇرۋعا يكەمدى بولىپ شىقتى. كادىمگىدەي قولى ۇزارىپ قالعان. موتو تەحنيكانىڭ موتورىن سالىپتى. كىشكەنتاي بولسا دا كۇشتى كورىنەدى. ءوزىنىڭ توپشىلاۋىنا قاراعاندا 9 اتتىڭ كۇشى بار. قار تازالاۋعا, كومىر, ءشوپ, وتىن تاسۋعا ابدەن جاراپ تۇر. كىشكەنتاي تراكتوردى قۇراستىرۋعا ەكى جىل ۋاقىتىن سارپ ەتكەن. جوعارىدا ءبىز تەمىردەي ءتوزىم كەرەك دەگەن ءۋاجدى ايتۋىمىز دا وسىدان. قاجەتتى بولشەكتەردى قىتايدان الدىرعان. كىشكەنتاي تراكتورعا لايىقتاپ ءشومىش, ءشوپ جينايتىن قۇرىلعى جاساعان. بار شىعىنىن قوسقاندا 500 مىڭ تەڭگە قاراجاتىن جۇمساعان.
ەندى ءبىر ءسات جەلمەن جارىساتىن ۇشقىر سپورتتىق كولىكتەردى جاساۋعا اڭسارى اۋماسى بار ما؟ وندا دا كونەنىڭ كوزىندەي ەرتەرەكتە جاسالعان دۇنيەلەردى. ءبىر قيىنى ولارعا كەلەتىن بولشەكتەردى تابۋ وڭاي ەمەس ەكەن.
شەبەرلىككە ماشىق سەرىك. كوز قانىعىپ, قول ۇيرەنگەن سايىن العا باسا بەرمەك. باياعىدا 6-سىنىپتا وقىپ جۇرگەن كەزىندە بالالارعا ارنالعان شاعىن اۆتوكولىگىن كادىمگى ۆەلوسيپەدتىڭ بولشەكتەرىنەن قۇراستىرىپتى. ماڭايداعى بالا بىتكەن وزگەشە اۆتوكولىكتى تاڭسىق كورىپ, تاڭ اتقاننان كەشكە دەيىن ۇستىنەن تۇسپەيدى ەكەن. ال مۇنىڭ ويىن بالالىق ماقتانىشتىڭ لەبى ءسال عانا شارپىپ وتكەن. «مىنە, كورىڭدەر مە, قۇربىلارىڭ تەمىردىڭ جاساعان دۇنيەسىن؟!» دەپ ىشكى تۇيسىكتە وسىنداي وي بايلانعانىمەن, ءتىس جارىپ ماقتانعان ەمەس. ماقتانىش ءۇشىن جاساپ جاتقان جوق قوي, ءوز قولىنان تىڭ دۇنيەنىڭ كەلەتىندىگىن دالەلدەۋ ءۇشىن ءارى وسىنداي جاڭالىققا تۋمىسىنان ىنتىزار.
ورتا مەكتەپتى اياقتار كەزدە اعايى ەكى «موسكۆيچ» كولىگىن سىيعا تارتىپتى. ەكەۋى دە ىسكە العىسىز كولىكتەر. ابدەن توزىپ, سىلىكپەسى شىققان. الدەكىمدەر ءار بولشەگىن بۇراپ الىپ توناعان. انىعىن ايتقاندا, قاڭقاسى عانا قالعان كولىكتەر. توت باسىپ, ءشىرىپ كەتكەن اۆتوكولىك شاناعىن بولشەكتەپ, مەتالل قابىلدايتىن ورىنعا وتكىزگەن. ىسكە جارايتىن ءبىردى-ەكىلى سايماندارىن عانا پايدالانسا كەرەك.
– ايتەۋىر, قازىر عالامتور قولدى ۇزارتىپ تۇر, – دەيدى تەمىر ماناربەك ۇلى. قاجەتتى بولشەكتەرگە تاپسىرىس بەرىپ الدىردىم دا, كولىكتى قۇراستىرۋعا كىرىستىم. تاعى دا ازاپتانۋعا تۋرا كەلدى. ايتسە دە ناتيجەسى بارلىق شارشاعان, جۇيكەنى جۇقارتقان ازاپتىڭ اۋىر بۇلتىن سەرپىپ جىبەرگەنىندە كوڭىلىم شايداي اشىلادى.
نەمىستىڭ «رودستەر» رەترو كولىگىنەن اينىماي قالعان مەرسەدەستى قۇراستىرىپ شىعىپتى. قالا ىشىندە ءمىنىپ تە جۇرگەن. ودان كەيىن «باگگي ف» كولىگىن قۇراستىرعان. بۇل كولىكتى ىستىق-سۋىعى باسىلعان سوڭ ساتىپ جىبەرگەن. كەيىن الدەنەشە كولىك قۇراستىرعان. بىردە شەبەر امەريكالىق قوس ورىندى «كابريولەت» كولىگىن جاساپ كورسەم دەپ نيەتتەنگەن. تالپىنعان تالاپ تاس جارىپ, تاۋ قوپارادى ەمەس پە؟ از ۋاقىتتىڭ ىشىندە زاۋىتتان جاڭا شىققانداي جۇتىنىپ تۇرعان «كابريولەت» كولىگى جارقايىڭنىڭ جالپاق دالاسىندا جەر تانابىن قۋىرعان جۇيرىكتەي جۇيتكۋگە دايىن تۇر دەيدى. بۇل جولى دا قولىنا ىلىككەن تەمىر-تەرسەكتى قيىننان قيىستىرىپ جاساپ شىعىپتى. ويعا العاننىڭ وڭىنان ورالۋى وڭايعا تۇسپەسە كەرەك. ايتسە دە وسى تاراپتاعى ىنتا مەن ىقىلاس جەڭگەن.
تەمىرگە قازىر تەمىردەن ءتۇيىن ءتۇيۋ, كوڭىلى قالاپ, اڭسارى اۋعان كولىكتى قۇراستىرىپ شىعۋ قيىن ەمەس. ەڭ قيىنى – جاساعان كولىكتەرىن تىركەتۋ. تاۋى شاعىلا بەرگەن سوڭ ءتيىستى ورىندارعا ءوتىنىش جولداعان. سويتسە, مۇنداي كولىكتەردى تىركەۋ ءتارتىبى جوق ەكەن. ەندىگى ارمانى – وسى.
تەمىر ماناربەك ۇلى قازىر اۋداندىق اكىمدىكتىڭ شارۋاشىلىق بولىمىندە ىستەيدى. ءاردايىم ىلكىمدى ىزدەنىسكە بەيىم تۇراتىن ول ەل ىشىندە تالانتتى جاستاردىڭ از ەمەستىگىنە سەنىمدى. مەملەكەت تاراپىنان قارجىلاي كومەك كورسەتىلسە, تالاي دۇنيەنى جاساۋعا بولادى دەيدى ول. بولاشاقتا وتاندىق برەندكە اينالاتىن اۆتوكولىكتەر جاساپ شىعارسام دەپ ارماندايدى. نەسى بار, وردا بۇزار وتىزعا جاڭا ىلىكەن ىزدەنىمپاز جاستىڭ كوكىرەگىندەگى ارمانى ورىندالىپ قالۋى ابدەن ىقتيمال.
اقمولا وبلىسى,
جارقايىڭ اۋدانى
