جاسىراتىنى جوق, ناشاقورلىق قوعام دەرتىنە اينالىپ وتىر. قانشاما تاعدىردى تالقانداعان ناۋبەتكە جاستاردىڭ كوپتەپ شىرمالىپ جاتقانىنا كوڭىل جۇدەيدى. ەڭ وكىنىشتىسى, كۇن وتكەن سايىن ەسىرتكى تەكتەس زاتتاردىڭ فورماسى تۇرلەنىپ, مەكتەپ جاسىنداعى جەتكىنشەكتەرگە دە اۋىز سالا باستاعان. بۇل دەرتپەن قوعام بولىپ كۇرەسۋ قاجەت. وسىعان وراي قۇزىرلى ورىندار مەن ءبىلىم باسقارماسى مەكتەپتەر مەن كوللەدجدەردە تاقىرىپتىق دارىستەر, ترەنينگتەر, سەمينارلار وتكىزۋ ءىسىن قولعا الدى. جاستار مەن جاسوسپىرىمدەرگە «ەسىرتكىگە بىرگە قارسىمىز!», «نازار اۋدارىڭىز! بەيجاي قاراماڭىز» اتتى كىتاپشالار مەن جادىنامالار تاراتىلا باستاعان. ءار ازامات ەسىرتكىگە قاتىستى قانداي دا ءبىر حابارعا قانىق بولسا, كىتاپشادا كورسەتىلگەن جەدەل جەلىگە حابارلاسا الادى.
ناۋرىز ايىندا الماتىدا 60 كيلوعا جۋىق ەسىرتكى, ونىڭ ىشىندە 7,5 كيلو سينتەتيكالىق ەسىرتكى تاركىلەنگەن. وسىلايشا, جالپى سوماسى 187,5 ملن تەڭگەنى قۇرايتىن 30 مىڭ دوزا الەۋەتتى تۇتىنۋشىلارعا جەتپەي جولى كەسىلگەن. سونىمەن قاتار «سينتەتيكا» شىعاراتىن 3 ەسىرتكى زەرتحاناسى جويىلىپتى. ەسىرتكى قويماسىن ۇيىمداستىرۋدىڭ 2 دەرەگى جانە قۇرامىندا ەسىرتكىسى بار وسىمدىكتەردى ءوسىرۋدىڭ 1 دەرەگى انىقتالعان. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, سينتەتيكالىق ەسىرتكىنى ينتەرنەت كومەگىمەن نەمەسە ەلەكتروندى تولەمدەردى قولدانۋ ارقىلى تاراتۋ ءۇردىسى وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى بولىپ وتىر.
«بيىل قالادا 27 ەسىرتكى بەتبەلگىسىن قويۋشى ۇستالدى. سونداي-اق جىل باسىنان بەرى ەسىرتكى تاراتاتىن جانە جارنامالاناتىن 73 ينتەرنەت-رەسۋرس انىقتالدى. ولار تۋرالى اقپاراتتى ودان ءارى بۇعاتتاۋ ءۇشىن «كيبەرنادزورعا» جىبەرىلدى. «ناركوستوپ» قوزعالىسىنىڭ ەرىكتىلەرىنىڭ بەلسەندى قاتىسۋىمەن ەسىرتكىنىڭ تارالۋى تۋرالى اقپاراتتى قامتيتىن 1 مىڭ 500 گراففيتي جازۋى تابىلدى جانە بوياۋ ارقىلى جويىلدى. ەسىرتكى قۇرالدارىن, پسيحوتروپتىق زاتتاردى نەمەسە سول تەكتەستەردى, پرەكۋرسورلاردى زاڭسىز جارنامالاعانى ءۇشىن قىلمىستىق كودەكستىڭ 299-بابى 1-1-بولىگىمەن 1 ادام جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. جىل باسىنان بەرى 300-گە جۋىق پروفيلاكتيكالىق ءىس-شارا جۇرگىزىلدى. ناركولوگ-دارىگەرلەرمەن بىرلەسە, اقپاراتتىق جۇمىس جۇرگىزۋگە باستى نازار اۋدارىپ وتىرمىز», دەيدى الماتى قالالىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ رەسمي وكىلى سالتانات ازىربەك.
ساپ-ساۋ بالاسىنىڭ از ۋاقىتتا ەسىرتكىنىڭ قۇربانى بولعانىن ايتىپ نالىعان كەيبىر اتا-انالار قانشاما وتباسىن قان قاقساتقان تاجالمەن بىرلەسە كۇرەسۋگە بەل بايلاعان. ەسىرتكىمەن كۇرەستە جىگەر تانىتقان ەرىكتى جاستاردىڭ دا بەلسەندىلىگى باسىم. ايتالىق, «ناركوستوپ» جوباسىنىڭ ەرىكتىلەرى بيىل الماتىدا 1500-دەن استام ەسىرتكى جارنامالانعان بەلگىنى جويۋعا اتسالىسقان. جوبا وكىلى جانار نۇرسەيىتوۆانىڭ ايتۋىنشا, وتكەن جىلى ەرىكتىلەردىڭ بەلسەندى قاتىسۋىمەن ەسىرتكىنى جارنامالايتىن 300 مىڭ گراففيتي بويالعان.
«ەكى جىلدا جۇيەلى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزدىك. قاراپايىم مىسال كەلتىرەيىن, ەگەر العاشقى كۇندەرى 50-گە جۋىق ەرىكتى ءدارى-دارمەك جارناماسىن بوياۋعا شىقسا, ورتا ەسەپپەن ءبىر ەرىكتىگە 100 جازۋدان كەلەتىن. قازىر تۋرا سونداي الاڭدا 50 ەرىكتىگە 10-15 جازۋدان كەلەدى. بۇل سۋرەتتەردى ءوشىرىپ تاستاعان سوڭ قايتا پايدا بولعان گراففيتيلەر», دەيدى ج.نۇرسەيىتوۆا.
ناشاقورلاردى ەمدەۋ مەن وڭالتۋ دا ماڭىزدى ماسەلە. جەكە ورتالىقتاردا ەمدەلۋ قۇنى تىم قىمبات بولعاندىقتان, ازاماتتاردىڭ قالتاسى كوتەرە بەرمەيدى. بەلسەندىلەر جەكە وڭالتۋ ورتالىقتارىنىڭ بارلىعى بىردەي ستاندارتتالماعانىن, سوعان قاراماستان بىرنەشە جەكە ەمدەۋ مەكەمەسىمەن كەلىسىمگە قول جەتكىزىلگەنىن ايتادى. قارجىلاندىرۋ ماسەلەسىن جاستار ساياساتى جونىندەگى باسقارما قولعا العان. جوبا جۇزەگە اسقالى 13 ادام تەگىن وڭالتۋدان وتكەن. بيىل بەلسەندىلەر «جاڭا عاسىر» قاۋىمداستىعىمەن بىرلەسە وتىرىپ, وڭالتۋ ورتالىقتارىمەن بايلانىستى نىعايتۋدى كوزدەپ وتىر.
«جۇرگىزگەن ساۋالناما ناتيجەسى بويىنشا جاستاردىڭ 10%-ى ومىرىندە ءبىر رەت بولسا دا سينتەتيكالىق ەسىرتكى قابىلداعانىن انىقتادىق. سينتەتيكالىق ەسىرتكىنى پايدالانۋشىلار الەۋمەتتىك توپتارعا بولىنبەيدى. ال جالپى بۇل – الەمدىك دەڭگەيدەگى قاۋىپتى ءۇردىس. ءبىز قوعام بولىپ ەسىرتكى قىلمىسىمەن بىرگە كۇرەسۋىمىز كەرەك», دەيدى جاستار ساياساتى جونىندەگى باسقارما باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ءازيز قاجدەنبەك.
ال پسيحولوگ-ادديكتولوگ عاليا نازحانوۆا ەسىرتكىگە تاۋەلدىلەردىڭ ورتاشا جاسى تەز جاسارىپ بارا جاتقانىن ايتادى. «تاجىريبەمدە سينتەتيكالىق ەسىرتكى مەن پسيحوستيمۋلياتورلاردى قولدانعان 11 جانە 12 جاستاعى بالالار بولدى. ناشاقورلاردىڭ اراسىندا وتباسىلى, نەمەرە ءسۇيىپ وتىرعان 60-تان اسقان ەرەسەكتەر دە بار», دەيدى ول.
جوبا بەلسەندىلەرى دارىحاناداعى ناشاقورلىق ماسەلەسىن بىرنەشە رەت كوتەرىپ, بىرقاتار مينيسترلىككە ءتيىستى حاتتار جولداعان. ۇكىمەت بيىل «ترامادول» پرەپاراتىن ەسىرتكى زاتتارىنىڭ تىزىمىنە ەنگىزدى. سونداي-اق جاستارمەن جۇمىس ىستەۋگە, ولاردىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى وتكىزۋگە ەرەكشە كوڭىل بولىنەتىنىن ايتا كەتكەن ءجون. وسى ماقساتتا جوبا ەرىكتىلەرى قالادا جاسوسپىرىمدەردىڭ بوس ۋاقىتىن وتكىزۋ ورتالىقتارىن اشقان. دەمالىس ورتالىقتارىنان باسقا, اتا-انالار نەمەسە تۋىستارى ناشاقورلىققا كۇدىكپەن جۇگىنە الاتىن فرونت-كەڭسەلەر دە بار. ادديكتولوگتەر وقيعا ورىندارىندا العاشقى كەڭەس بەرىپ, جولداما بەرەدى. بۇل ماقساتتارعا 59 ملن تەڭگە بولىنگەن.
«ناركوستوپ» جوباسى العاش رەت الماتىدا 2021 جىلى ىسكە قوسىلدى. گراففيتيدەگى سۋرەتتەردى وشىرۋدەن باستالعان جوبا بۇگىندە باعىتىن كەڭەيتىپ, سينتەتيكالىق تاۋەلدىلىك ماسەلەسىنە كەشەندى تۇردە جاقىندادى. كەيىنگى ۋاقىتتا قالا تۇرعىندارى اۋلالارعا ورناتىلعان بەينەباقىلاۋ قۇرىلعىلارىنىڭ كومەگىمەن ەسىرتكى قىلمىسىمەن كۇرەس ماسەلەسىنە ايتارلىقتاي ۇلەس قوسا باستاعان.
الماتى
