سۇحبات • 20 ناۋرىز, 2023

باس ءمۇفتي: ورازاعا جەتەر قۇلشىلىق جوق

400 رەت
كورسەتىلدى
17 مين
وقۋ ءۇشىن
باس ءمۇفتي: ورازاعا جەتەر قۇلشىلىق جوق

– ناۋرىزباي قاجى تاعان ۇلى, را­ما­­­زان ايى جاقىنداعان ساتتە ورازانىڭ باس­­­تالاتىن ناقتى ۋاقىتىنا قاتىستى سۇ­­راقتار كوبەيەدى. قا­­زاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باس­قار­ما­سى بۇل ماسەلەگە قاتىستى ءباسپاسوز ءماس­ليحاتىندا رەسمي تۇردە مالىمدەمە جا­سايدى. دەسە دە ءبىزدىڭ بىلگىمىز كەلگەن نار­سە: رامازان ايى قالاي انىقتالادى؟

– اسا قامقور ەرەكشە مەيىرىمدى اللا­نىڭ­ اتىمەن باستايمىن! قاسيەتتى رامازان ايى­نىڭ كەلگەنىن بىلدىرەتىن شاراپاتى مول شاع­بان ايىنىڭ سوڭىندا مۇسىلماندار كۇن­ باتقاننان كەيىن جاڭا اي تۋعانىن باي­قاۋعا ءتيىس. بۇل – وتە ماڭىزدى ماسەلە. سە­بەبى ورازا – يسلام نەگىزدەرىنىڭ ءبىرى. سون­دىقتان رامازان ايىنىڭ باستالۋىن انىق­تاۋ – وتە ماڭىزدى ءىس. ەگەر كەلەسى كۇنى جا­ڭا اي تۋسا, وندا ءيسى مۇسىلمان بالا­سى­ ورازا­ ۇستاۋعا نيەت ەتەدى.

رامازان ايىن انىقتاۋعا بايلانىستى­ ار­داقتى پايعامبارىمىز مۇحاممەد (وعان­ اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن) بىلاي دەپ ەسكەرتكەن: «(جاڭا) اي تۋ­عان كەزدە ورازا ۇستاڭدار جانە (جاڭا اي)­ تۋعاندا اۋىزدارىڭدى اشىڭدار. ەگەر اس­پان­ بۇلتتى بولىپ, ايدىڭ تۋعانىن اڭعارا ال­ماساڭدار, وندا شاعبان ايىن 30 كۇن تو­لىق­ ەتىپ ساناڭدار». اللا ەلشىسىنىڭ وسى ءحا­ديسىن ابدۋللا يبن ومار (اللا وعان را­زى بولسىن) دا راستاعان.

ەگەر سەنىمدى ادام, ياعني وتىرىك ايتپاي­تىن­ كىسى ايدىڭ تۋعانىن كورسە, وندا را­مازان ايى سول ادامنىڭ كۋالىگىمەن بە­كى­تىلەدى. ەگەر جاماعات ايدى كورە الماي كال­سا, وندا ەكى ادىلەتتى ادامنىڭ ايتۋى بو­يىنشا بەكىتىلەدى. ال ەگەر ەكى ادام اي­دىڭ تۋعانىن بايقاماسا, وندا ايدى كورگەن ءبىر­ ادىلەتتى ادامعا سەنىم ارتىلادى. بۇل – اۋا رايى اشىق بولعان جاعدايدا جۇزەگە اسا­تىن ءىس. ەگەر اۋا رايى اشىق بولماسا, جو­عارىدا كەلتىرىلگەن حاديسكە سۇيەنە وتى­رىپ, شاعبان ايىن وتىز كۇنگە تولتىرۋ­ كەرەك.

– عىلىم مەن ءبىلىم, اقپاراتتىق تەحنولوگيا قارىشتاپ دامىپ جاتقان قازىرگى ءححى عاسىردا رامازان ايىن انىق­تاۋ ماسەلەسىندە عىلىمي زەرتتەۋلەرگە سۇيەنۋگە بولا ما؟

– ارينە, بولادى. قازاقستان مۇسىل­مان­­دارى ءدىني باسقارماسى ەلىمىزدەگى ىرگەلى زەرت­­تەۋ ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى – ۇلتتىق عا­­ر­ىش­تىق زەرتتەۋلەر مەن تەحنولوگيالار­ ورتالىعىنىڭ عىلىمي مالىمەتىنە سۇ­يەنىپ, سونداي-اق كورشى وزبەكستان جانە قىرعىزستان مۇسىلماندارى ءدىني باس­قار­ما­لارىنىڭ عۇلامالارىمەن كەڭەسىپ, جان-جاق­تى تالقىلاۋدان وتكىزىپ, رامازان ايى باس­تالاتىن كۇندى بەلگىلەيدى. وسىلايشا, شا­ريعات ۇكىمى مەن عىلىمي زەرتتەۋ جۇ­مىس­تا­رىنىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس شەشىم قا­بىلدانادى. ياعني استرونومدار مەن عى­لى­مي زەرتتەۋ ورتالىقتارىنىڭ مالىمەتى مەن­ يسلام عۇلامالارىنىڭ پىكىرىنە سۇيەنە وتى­رىپ ايدىڭ تۋىن انىقتاۋعا بولادى. عى­لىمي نەگىزدەر مەن عالىمداردىڭ پىكىرى كەز­ كەلگەن ماسەلەنىڭ ءتۇيىنىن تارقاتادى. انىعىن اللا جاقسىراق ءبىلۋشى.

– قانداي ادامدار اۋىز بەكىتۋدەن بو­سا­تىلعان؟ بۇل ەڭ كوپ قويىلاتىن سۇراق بو­ل­سا دا, جاۋابىن وزىڭىزدەن ەستىسەك.

– قۇراندا مىناداي ايات بار: «اللا سەندەرگە ء(ار نارسەنىڭ) جەڭىلدىگىن قالايدى, قيىن­دىقپەن قينامايدى» («باقارا» سۇرە­سى, 185-ايات). راسىندا يسلام ءدىنى اۋىز­ بەكىتۋگە شاماسى كەلمەيتىن ادامدار­دى­ اۋىرتپالىقتان بوساتقان. مۇنداي ادام­دار ورازاسىن رامازان ايىنان كەيىن ۇس­تا­سا بولادى. ال مۇلدە ورازا ۇستاۋعا شاما­سى كەلمەيتىندەر ءپىديا ساداقاسىن ء(بىر ادامنىڭ تاڭعى جانە كەشكى اسىن) بە­رىپ, ءوزىن اۋىز بەكىتۋدەن بوساتادى. ءپىديا ساداقاسى دەگەنىمىز – ءبىر ادامنىڭ كۇن­دە­لىكتى (تاڭعى جانە كەشكى) تويىپ ىشەتىن اسى.

سۇراعىڭىزعا ورالسام, بىرىنشىدەن, ناۋقاس ادام ورازا ۇستاۋدان بوساتىلادى. بۇل جەردە دەرتتىڭ ءتۇرى مەن دەڭگەيىن ەسكەرۋ كەرەك. ەگەر ناۋقاس ادام ورازا ۇستاعان جاعدايدا دەنساۋلىعىنا كەرى اسەر ەتسە, دەرتى اسقىنىپ كەتسە, مۇنداي جاعدايدا ساقتانعان دۇرىس. ياعني مۇنداي كەزدە بىلىكتى, جاناشىر دارىگەردىڭ نۇسقاۋىمەن ورازادان بوساتىلادى. ال دەرتى دەنساۋلىعىنا زيان كەلتىرمەيتىنىنە كوزى انىق جەتكەن ادامنىڭ اۋىز بەكىتكەنى ابزال. ويتكەنى ورازا – جاننىڭ عانا ەمەس, ءتاننىڭ دە شيپاسى. ورازا ۇستاپ, دەرتىنەن ايىققان جاندار قانشاما؟!

اللا تاعالا قۇراندا: «سىرقاتقا شالدىققان جاندار جانە ساپاردا جۇرگەن جولاۋشىلار باسقا كۇندەرى ورازا ۇستاپ ورنىن تولتىرسىن» («باقارا» سۇرەسى, 185-ايات), دەگەن. جولاۋشى دا ورازادان بوساتىلادى. دەگەنمەن ەگەر ساپار قيىندىق تۋدىرماسا, ورازاسىن بۇزباعانى ابزال. جۇكتى نەمەسە ەمىزۋلى بالاسى بار ايەلدەر وزىنە نەمەسە جاتىرىنداعى بالاسىنىڭ دەنساۋلىعىنا قاۋىپتى بولاتىنىن بىلسە, ورازادان بوساتىلادى. قارتتىق جەتكەن ەگدە كىسىلەر دە اۋىز بەكىتپەسە بولادى. ولار كۇنىنە ءبىر مىسكىندى تاماقتاندىرادى. ەتەككىرى كەلگەن, سونىمەن قاتار جاڭا بوسانعان ايەلدەر ورازاسىن ۋاقىتشا توقتاتىپ, كەيىن قازاسىن وتەيدى.

باليعاتقا تولماعان نەمەسە اقىل-ەسى دۇرىس ەمەس ادام ورازا ۇستامايدى. بۇل تۋرالى پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن): «(جاقسى جانە جامان ىستەردى جازاتىن پەرىشتەنىڭ) قالامى ۇشەۋدەن كوتەرىلگەن (جازبايدى): بالادان, ول كامەلەتكە تولعانشا; ۇيقىداعى ادامنان, ول ۇيقىسىنان ويانعانشا جانە اقىلدان الجاسقان, ول اقىل-ەسىن جيعانشا», دەگەن. اللا تاعالا ءسىز بەن بىزگە ۇلى قۇلشىلىقتى كەمشىلىكسىز اتقارۋعا شىنايى ىقىلاس پەن كۇش-قۋات بەرسىن!

– ورازانىڭ وزگە قۇلشىلىقتاردان ەرەكشەلىگى نەدە؟

– جەردى مەكەن ەتكەن اڭ مەن قۇستىڭ, بارلىق تىرشىلىك يەسىنىڭ جىل مەزگىلدەرىندە جاڭارۋ, تۇلەۋ, وزگەرۋ ۇدەرىسىنەن وتەتىنى بەلگىلى. ال اللانىڭ ادام بالاسىنا بەرگەن شەكسىز نىعمەتى, تەڭدەسسىز سىيى سانالعان ورازا – كۇناعا بەتپە-بەت كەلۋدەن ساقتايتىن, جان-دۇنيەمىزدى, مىنەز-قۇلقىمىزدى جاقسىلىققا تاربيەلەيتىن, رۋحاني تۇلەپ شىعاتىن قۇلشىلىق. ورازانىڭ ەرەكشەلىگىنىڭ ءبىرى – اللا مەن ادام اراسىنداعى قۇپيا قۇلشىلىق ەكەندىگىندە. سول ءۇشىن اللا ونىڭ سىيى مەن ساۋابىن ءوزىم بەرەم دەگەن. قۇدسي حاديستە اللا تاعالا: «اۋزى بەرىك ادام ءىشىپ-جەۋىن مەن ءۇشىن دوعاردى. ورازا – مەنى مەن ق ۇلىمنىڭ اراسىنداعى عيبادات. وعان بەرىلەتىن سىيدى مەن عانا ولشەپ, مەن عانا بەرەمىن. اۋزى بەرىك ق ۇلىمنىڭ اشتىق پەن شولدەگەندە شىعاتىن اۋزىنىڭ ءيسى مەن ءۇشىن ميسك اتىرىنەن دە ارتىق», دەگەن.

ورازانىڭ وزگە قۇلشىلىقتاردان ەرەكشەلىگى – مۇسىلماننىڭ بۇل پارىز امالدى بار بولمىسىمەن, شىنايى ىقىلاسىمەن, جان-تانىمەن ورىنداۋىن­دا. رامازان ايىندا ادام بالاسى تەك ءىشىپ-جەۋدەن, جىنىستىق قاتىناستان عانا ءوزىن تىيمايدى. ورازا كوزدى جامان نارسە كورۋدەن, قۇلاقتى جامان ءسوز ەستۋدەن, ءتىلدى وسەك سوزدەن, عايباتتان ساقتايدى. اللا ەلشىسى (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن) ءبىر حاديسىندە بىلاي دەيدى: «راسىندا اللا وتىرىك ايتۋىن دوعارماعان جاننىڭ ءىشىپ-جەمىن توقتاتقانىنا مۇقتاج ەمەس». ەندەشە تىلمەن دە ورازا تۇتۋىمىز قاجەت.­ تاعى ءبىر حاديستە: «قانشاما ورازا تۇتۋ­شىلار بار, ولاردىڭ بار تاپقان پايداسى – شولدەۋ عانا» دەلىنگەن.

پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ سالاۋا­تى مەن سالەمى بولسىن) ورازا ەرەجەلەرىن دۇرىس ساقتاماعان, اللا تىيعان ىستەردەن ءوزىن تىيماعان كەيبىر ادامداردىڭ ورازاسىنىڭ قابىل بولماۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرتكەن. سوندىقتان ورازا ۇستاۋشى مۇسىلمان ءوزىن وسەك-اياڭنان, وتىرىك, بالاعات سوزدەردەن, ۇرىس-كەرىستەن اۋلاق ۇستاۋعا ءتيىس. ونداي ورتادا ۇندەمەۋدىڭ ءوزى – ۇلكەن ساۋاپ. ويتكەنى پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن) ءبىر سوزىندە: «ورازا تۇتۋشىنىڭ ۇندەمەۋى – اللاعا ءتاسبيح ايتقانمەن تەڭ», دەگەن.

ورازا ادام بالاسىن قاناعاتشىل بولۋعا تاربيەلەيدى. قاناعات – ادام بالاسىنىڭ اسىل قاسيەتىنىڭ ءبىرى. قاناعاتشىل ادام – ناعىز باي ادام. پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن): «قۇدايدىڭ بەرگەنىنە ريزا بولساڭ, ەڭ باي ادامنىڭ ءبىرى اتاناسىڭ», دەگەن. ءبىز ورازا ۇستاۋ ارقىلى قولىمىزدا بار نارسەنىڭ قادىرىن سەزىنەمىز جانە بىزگە وتە كوپ نىعمەت بەرىلگەنىن تۇسىنەمىز. بۇل تۇسىنىك ءبىزدى قاناعاتشىل بولۋعا تاربيەلەيدى.

قۇراندا قاناعات تۋرالى مىناداي استارلى ايات بار: «مەيلى ەر بولسىن, ايەل بولسىن, كىمدە-كىم ءمۇمين رەتىندە (اللانىڭ رازىلىعىنا بولەيتىن) ساۋاپتى دا يگىلىكتى ىستەر اتقارسا, ءبىز وعان مىندەتتى تۇردە پاك ءارى جاقسى ءومىر سىيلايمىز» («ناحىل» سۇرەسى, 96-ايات). حازرەتى ءالي (اللا وعان رازى بولسىن) وسى اياتتاعى «جاقسى ءومىر» دەگەن ءسوزدى «قاناعات» دەپ تۇسىندىرگەن ەكەن. ال ساحابالاردىڭ كوزىن كورگەن حاسان ءال-باسري (اللا ونى راقىمىنا السىن) وسى ايات جايلى ويىن بىلاي ساباقتايدى: «پاك ءارى جاقسى ءومىر دەپ قاناعات ەتۋدى ايتامىز». دەمەك جاقسى ءومىر قاناعاتپەن تەڭ دەگەن ماعىنا شىعادى. ياعني ىزگىلىككە تولى, ساليقالى ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن قاناعاتشىل بولۋ كەرەك. ال ورازا قاناعاتتى دوس تۇتۋدى, ونى ومىرلىك سەرىك ەتۋدى ۇيرەتەدى. تۇيىندەپ ايتقاندا, ورازا جاقسى ءومىر ءسۇرۋدى ۇيرەتەدى.

– ال رامازان ايىنىڭ وزگە ايلاردان ەرەكشەلىگى قانداي؟

– اللا تاعالا ءوزىنىڭ قالاۋىمەن ورازا­ قۇلشىلىعى ءۇشىن ون ەكى ايدىڭ ىشىنەن رامازان ايىن تاڭداعان. ولاي بولسا اللانىڭ تاڭداۋى تۇسكەن ايدىڭ وزىنە ءتان ارتىقشىلىقتارى دا بار. حاق تاعالا ەرەكشە ايداعى عيباداتتى بۇلجىتپاي ورىن­داعان قۇلدارىنىڭ مارتەبەسىن دە ەرەكشە بيىكتەتىپ, مەرەيىن ۇستەم ەتۋگە ۋادە ەتكەن.

رامازان – ون ەكى ايدىڭ سۇلتانى, بەرە­كەلى دە كەشىرىمى مول اي. ءبىزدىڭ حالقىمىز ەجەلدەن رامازاندى ەرەكشە قاستەرلەپ, «ون ەكى ايدىڭ سۇلتانى» دەپ قادىرلەگەن. بۇل ايدىڭ وزگە ايلاردان ەرەكشەلىگى وتە كوپ. بىرىنشىدەن, رامازاندا اللا رازىلىعى ءۇشىن جاسالعان جاقسى ءىس باسقا ايلاردا پارىز امال ورىنداعانمەن تەڭ. سول سەكىلدى رامازاندا پارىز امالىن ورىنداعان ادام باسقا ايلاردا جەتپىس پارىز ورىنداعانداي ساۋاپ الادى. بۇعان قاتىستى مىناداي حاديس بار: «وسى ايدا اللاعا ءبىر ىزگى قاسيەتپەن جاقىنداعان جان باسقا ۋاقىتتا پارىز ورىنداعانداي. ال وسى ايدا پارىز امالىن ورىنداعان ادام باسقا ۋاقىتتا جەتپىس پارىز ورىنداعانداي».

يسلام عالىمدارىنىڭ ايتۋىنشا,­ ىزگى­ امالدىڭ ساۋابىنىڭ ەرەكشە ەسە­لە­نۋىنىڭ سەبەپتەرى بار. ءبىرىنشىسى, ىزگىلىك جا­سالعان جەرگە قاتىستى. ياعني ورىننىڭ قۇر­مەتتىلىگىنە قاراي وندا ورىندالعان ءىس-امال­دىڭ ساۋابى دا ەسەلەنەدى. مىسالى, ۇيدە­ وقىلعان نامازدان مەشىتتەردە وقىل­عان نامازدىڭ ساۋابى ايرىقشا كوپ. ىزگى امالدىڭ ساۋابىنىڭ ەسەلەنۋىنىڭ تاعى ءبىر سىرى ونىڭ ورىندالعان ۋاقىتىنا بايلانىستى. مىسالى, زۋل-حيججا ايىنىڭ العاشقى ونكۇندىگىندە جانە رامازان ايىندا جاسالعان قايىرلى ىستەردىڭ مارتەبەسى بيىك بولادى. بىردە ءبىر كىسى پايعامبارىمىزدان (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن): «قاي ساداقا قايىرلى؟» دەپ سۇراعاندا: «رامازان ايىن­دا­ بەرىلگەن ساداقا», دەپ جاۋاپ بەرگەن­ ەكەن. سوندىقتان ەرەكشە رامازان ايىندا پايعامبارىمىز (وعان اللانىڭ سالا­ۋاتى مەن سالەمى بولسىن) ەرەكشە­ جومارتتىق تانىتاتىن. بۇل تۋرالى ايشا انامىز (اللا وعان رازى بولسىن) بىلاي­ دەپ اڭگىمەلەيدى: «اللا ەلشىسى وتە جو­مارت بولاتىن. ال رامازان ايىندا ودان­ دا ەرەكشە جومارتتىق كورسەتەتىن». ياعني پايعامبارىمىز رامازان ايىندا قۇل­شىلىق جاساۋ بارىسىندا دا, ساداقا بەرۋ كەزىندە دە ەرەكشە جومارتتىق جاسايتىن.

رامازان ايىنىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى – بۇل ايدا قاسيەتتى قۇران اياتتارى تۇسە باس­تا­دى. اللا تاعالا بۇل جايىندا «باقارا» سۇرەسىندە: «رامازان ايى سونداي ءبىر اي, ول ايدا ادام بالاسىنا تۋرا جول جانە (اق پەن قارانى) ايىراتىن دالەل تۇرىندە قۇران ءتۇسىرىلدى», دەپ بايانداعان. رامازان ايىندا قۇران كارىمگە ەرەكشە دەن قويۋىمىز كەرەك. بۇل ايدا جەبىرەيىل (وعان اللانىڭ سالەمى بولسىن) پەرىشتە پايعامبارىمىزعا كەلىپ, قۇران كارىمدى قايتالاپ ۇيرەتەتىن. حاق تاعالانىڭ كىتابىن ۇيرەنۋ, ونىڭ ەلشى­سىن ءسۇيۋ تاربيەنىڭ نەگىزگى قاينار كوزى بولىپ سانالادى.

و دۇنيەدە ءاربىر مۇسىلمانعا تۇتقان ورا­زاسى مەن وقىعان قۇرانى شاپاعاتشى بو­لا­دى. بۇل جايىندا پايعامبارىمىز (وعان­ اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن): «قيامەت كۇنى ورازا مەن قۇران راب­بى­­نىڭ الدىندا پەندەگە اراشا بولادى. ورازا: «راببىم! مەن ونى كۇندىز ءىشىپ-جەۋ­دەن تىيعان ەدىم. ەندى مەن وعان اراشا بو­لايىن», – دەيدى. قۇران بولسا: «مەن ونى­­ تۇندە ۇيقىسىنان ايىرىپ ەدىم, سول ءۇشىن­ وعان اراشا بولايىن», دەيدى. ءسويتىپ, ەكە­ۋىنىڭ دە شاپاعاتى قابىل ەتىلەدى», دەگەن.

ادامزاتتىڭ اسىلى مۇحاممەد (وعان اللانىڭ سالاۋاتى مەن سالەمى بولسىن) حيرا ۇڭگىرىندە جاراتقانعا وڭاشا عيبادات ەتىپ جاتقان تۇندەردىڭ بىرىندە جەبىرەيىل پەرىشتە (وعان اللانىڭ سالەمى بولسىن) كەلىپ, قۇراننىڭ العاشقى اياتتارىن ۋاحي ەتتى. سول ءتۇن مىڭ ايدان قايىرلى قادىر ءتۇنى ەدى. بۇل وقيعانىڭ مانىنە ۇڭىلسەك, رامازان ايىنىڭ تۋعانىن كورگەن, سول كەزدە­ ءتىرى بولعان ءاربىر مۇسىلمانعا ورازا تۇتۋ پارىز ەكەنىن اڭعارامىز.

رامازان مەيىرىم, مولشىلىق ايى بولسا, سول قاسيەتتى ايدىڭ ماڭىزىن قادىر ءتۇ­نى­­ ءتىپتى ءماندى ەتە تۇسەدى. اللا تاعالا اي­­­لار­دان – رامازاندى, كۇندەردەن – جۇ­ما­­­نى, تۇندەردەن قادىر ءتۇنىن ارتىق ەت­كەن.­­ قاسيەتتى قۇران كارىمنىڭ «قادىر» سۇرە­سىندە: «قادىر ءتۇنى – مىڭ ايدان قايىرلى», دە­لىنگەن. بۇل تۇندە پەرىشتەلەر جەرگە تۇ­سە­دى. قادىر ءتۇنى – بويعا رۋح, ساناعا نۇر­ قۇياتىن ەرەكشە ءتۇن. سوندىقتان وسى ءتۇن­دى­ بارلىق مۇسىلماندار قۇلشىلىقپەن وت­كىزىپ, وتباسىنىڭ اماندىعىن, ەلدىڭ تى­نىش­تىعىن تىلەپ دۇعا جاسايدى. قادىر كە­شىن قۇلشىلىقپەن وتكىزگەن ادام ۇلكەن سا­ۋاپقا كەنەلىپ, ەكى دۇنيەنىڭ قۋانىشىنا بولەنەدى.

– ورازا ۇستايتىن جاندارعا قانداي كەڭەس بەرەر ەدىڭىز؟

– ەڭ اۋەلى ىقىلاس پەن نيەتتى دۇرىستاۋ كەرەك. ويتكەنى ىقىلاس جۇرەكتىڭ كىرشىكسىز ادالدىعى مەن نيەتتىڭ تازالىعىن ايقىندايدى. اللا تاعالا ءسىز بەن ءبىزدىڭ شىنايى ىقىلاسىمىزعا, نيەتىمىزگە قاراي ساۋاپ جازادى. دارەت الماي, ناماز قابىل بولمايتىنى سەكىلدى, نيەت دۇرىس بولماي, قۇلشىلىق قابىل بولماۋى مۇمكىن. ءجالالۋددين رۋمي ءبىر سوزىندە بىلاي دەگەن ەكەن: «سەنىڭ بارلىق ءىس-ارەكەتىڭە ىقىلاس قاجەت. سوندا عانا اللا تاعالا جاساعان ساۋاپتى ىستەرىڭدى قابىل ەتەدى. ويتكەنى ىقىلاس – قۇلشىلىق قۇسىنىڭ قاناتى. سەن قاناتسىز باقىت مەكەنىنە قالاي ۇشپاقسىڭ؟».

وسى رەتتە مىنا ءحاديستى ەرەكشە ايتىپ وتەر ەدىم: «شىن مانىندە اللا سەندەردىڭ تۇرلەرىڭ مەن سىرت كورىنىستەرىڭە قارامايدى, الايدا جۇرەكتەرىڭ مەن ءىس-امالدارىڭا قارايدى». سوندىقتان عالىمدارىمىز ايتقانداي, از امالدى نيەت كوبەيتەدى, كوپ امالدى نيەت ازايتادى. ساۋابى مول رامازان ايىندا از امال جاساساق تا, شىنايى نيەتپەن ورىنداساق ءسوزسىز ونىڭ ناتيجەسى مەن جەمىسىن كورەمىز.

اللا تاعالا رامازان ايىنداعى ورازامىزدى, قادىر تۇنىندەگى دۇعا-تىلەكتەرىمىزدى قابىل ەتكەي! ەلىمىز امان, جۇرتىمىز تىنىش بولعاي! كەلەسى رامازان ايىنا امان-ەسەن جەتۋىمىزدى اللا ءناسىپ ەتسىن! ءامين!

 

اڭگىمەلەسكەن

ازامات ەسەنجول,

«Egemen Qazaqstan»

سوڭعى جاڭالىقتار