الدىمەن مينيستر «سەۆەرنىي» ساۋدا-لوگيستيكالىق ورتالىعىندا ۇيىمداستىرىلعان اۋىل شارۋاشىلىعى جارمەڭكەسىنە باردى. مۇندا وبلىس شارۋالارى وزدەرى وندىرگەن ونىمدەرىن نارىقتاعى باعادان 10-15%-عا تومەن ساۋدالادى. وسى جەردە ايتا كەتەيىك, اباي وبلىسى بويىنشا قاڭتار ايىنىڭ ورتاسىنان بەرى باعا تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن 140 اۋىل شارۋاشىلىعى جارمەڭكەسى وتكىزىلگەن. سەرىك جۇمانعارين سەمەيدەگى «ادال» دۇكەنىندەگى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ باعاسىن دا باعامدادى. مۇنداعى ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنە قوسىلاتىن ۇستەمە باعا 5-10% ماڭايىندا. بۇل جەردە الەۋمەتتىك سورە دە ۇيىمداستىرىلعان. ال قالا ىرگەسىندەگى «جولامان» كوتەرمە ساۋدا-تاراتۋ ورتالىعىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسۋ بارىسىندا سەرىك جۇمانعارين مۇنداعى جەمىس-جيدەك, كوكونىس قويمالارىنىڭ جاعدايىمەن تانىستى. ساۋدا ورتالىعىنىڭ 12 قويماسى بار. بارلىعى دا جەلدەتكىش جانە توڭازىتقىش قوندىرعىلارمەن جابدىقتالعان. جالپى سىيىمدىلىعى 5 370 توننا بولاتىن قويمادا كوكونىستەردى 10 ايعا دەيىن ساقتاۋعا مۇمكىندىك بار.
پريرەچنوە اۋىلىنداعى «اگروفيرما پريرەچنوە» جشس-نا بارعان مينيستر كوكونىستەر ساقتالاتىن قويمالاردى ارالادى. اگروفيرما كارتوپ پەن كوكونىس وسىرۋدە نەگىزىنەن گوللاند تەحنولوگياسىن قولدانادى. مۇندا جىل سايىن 7 000-9000 توننا كارتوپ, 1 800-2 000 توننا ءسابىز, 2 000 توننا قىرىققابات, 2 000 توننا پياز جانە 600 توننا قىزىلشا وسىرىلەدى. بۇدان بولەك 18 000 تونناعا دەيىن مال ازىعى داقىلىن بەرەدى.
جالپى, وبلىستا ازىق-ت ۇلىك باعاسى ءجىتى باقىلاۋعا الىنعان. اباي وبلىسى اكىمدىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ دەرەگىنشە, ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنا باعا بەلگىلەۋدىڭ بۇكىل تىزبەگى بويىنشا دەلدالدىق سحەمالاردى تەرگەۋ جونىندەگى كوميسسيا قۇرىلعان. جىل باسىنان بەرى وبلىستىق كوميسسيانىڭ 12 وتىرىسى ءوتتى. بۇگىنگى كۇنى وبلىس اكىمدىگى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك پەن تاۋار باعاسىن ۇستاپ تۇرۋ بويىنشا 25 ساۋدا جەلىسىمەن جانە 15 تاۋار وندىرۋشىمەن ساۋدا ۇستەمەسىن 15%-دان اسىرماۋ جونىندە مەموراندۋمدارعا قول قويعان. سونىمەن قوسا 1 245 ساۋدا نۇكتەسىمەن الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنا 10%-عا دەيىنگى ەڭ تومەنگى ساۋدا ۇستەمەلەرىن قولدانۋ تۋرالى قوسىمشا مەموراندۋمدار جاسالدى. وبلىس بويىنشا باعالاردى باقىلايتىن 152 مونيتورينگتىك توپ جۇمىس ىستەيدى.
سەرىك جۇمانعاريننىڭ جۇمىس ساپارى بورودۋليحا اۋدانىنداعى «كراسنىي پارتيزان» شارۋا قوجالىعىندا جالعاستى. مۇندا 2017 جىلى 300 توننا, 2021 جىلى 1 مىڭ توننا استىق كەپتىرۋ كەشەنى ىسكە قوسىلعان. شارۋاشىلىقتىڭ 12 مىڭ گەكتار جايىلىمدىق جەرى دە بار. پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى ۆالەري لوپاتينمەن اڭگىمەلەسۋ كەزىندە مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى ءتيىمدى پايدالانۋ جايىن ءسوز ەتتى. ال «لازارەۆ ي ك» جشس-دا شارۋاشىلىق باسشىسى پەتر لازارەۆ سەرىك جۇمانعارينگە كۇنباعىس تۇقىمىن وڭدەيتىن ەكستراكتسيا جەلىسىن ورناتۋ جوباسىن تانىستىردى. ايتپاقشى, مۇندا زەڭگى بابا تۇقىمىن اسىلداندىرۋ تاجىريبەسى ءساتتى جۇرگىزىلىپ جاتىر. قازاقتىڭ اقباس تۇقىمىن گەرەفوردپەن قوسقان. الىنعان تۇقىمدار ايازعا ءتوزىمدى بولىپ كەلەدى. كەزدەسۋدە پەتر لازارەۆ جايىلىمدىق جەر جەتپەي جاتقانىن ايتتى.
«جەردى قايتارعاندا ەڭ الدىمەن اۋىلدىق وكرۋگتەرگە بەرۋ كەرەك. بيىل 5 ميلليون گەكتار جەردى قايتارۋ جوسپاردا بار. جەردى ءبولۋدىڭ قاجەتى جوق. مال جايىلاتىن جەر بولۋى ءۇشىن ونى وسىنداي شارۋاشىلىقتارعا بەرۋ قاجەت», دەپ اتاپ ءوتتى بۇل ماسەلە توڭىرەگىندە سەرىك جۇمانعارين.
ودان ءارى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى «ە.زايتەنوۆ» شارۋا قوجالىعىندا بولىپ, ەگىن شارۋاشىلىعىمەن, ءسۇتتى مال شارۋاشىلىعىمەن جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وڭدەۋمەن اينالىساتىن شارۋا قوجالىعىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. شارۋاشىلىقتا كۇنباعىس, جازدىق بيداي, ارپا, سۇرلەمدىك جۇگەرى, كوپجىلدىق شوپتەر وسىرىلەدى. سونىمەن قاتار اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ جەلىسى دە جۇمىس ىستەيدى. كاسىپورىن سۇزبە ونىمدەرى مەن ىرىمشىكتەر دە وندىرەدى. مينيستر ىرىمشىك تسەحىنا ەرەكشە ءمان بەردى. «كاسىپورىندى, ىرىمشىك تسەحىن كەڭەيتۋ قاجەت. سۇزبە, ىرىمشىكتەردى, اسىرەسە, قاتتى سورتتاردى تەرەڭ وڭدەۋ كەرەك. قازاقستاندا ىرىمشىك وندىرەتىندەردى ساۋساقپەن ساناۋعا بولادى. سوندىقتان ءوندىرىستى كەڭەيتكەن ءجون», دەدى.
جۇمىس ساپارى اياسىندا س.جۇمانعارين اباي وبلىسىنىڭ كاسىپكەرلەرى مەن اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن وندىرۋشىلەرىمەن دە كەزدەستى. كەزدەسۋدە مال شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ ەكسپورتى, سۋبسيديا, اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن الۋ, بانكتەردەن نەسيە الۋدا شارۋالار مۇلكىنىڭ تومەن باعالانۋى, ونىمدەردى تاسىمالداۋ سياقتى ماسەلەلەر كوتەرىلدى.
