فۋتبول • 16 اقپان, 2023

قازاق فۋتبولىنا قارسى ارەكەت ەمەس پە؟

250 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستاندا جاڭا فۋتبول ماۋسىمىنىڭ باستالۋىنا ساناۋلى كۇندەر قالدى. ياعني 25 اقپانعا جوسپارلانعان «استانا» مەن «ورداباسى» اراسىنداعى قازاقستان سۋپەركۋبوگى ءۇشىن وتەتىن ويىنمەن ەلىمىزدە رەسمي تۇردە فۋتبول ماۋسىمىنىڭ شىمىلدىعى تۇرىلەدى. جۋىردا جاڭا ماۋسىمعا بايلانىستى قازاقستان فۋتبول فەدەراتسياسى اتقارۋشى كوميتەتىنىڭ وتىرىسى ءوتىپ, وندا بىرنەشە ماسەلە قارالدى.

قازاق فۋتبولىنا قارسى ارەكەت ەمەس پە؟

القالى جيىندا كوتەرىلگەن باستى ماسەلەنىڭ ءبىرى 2023 جىلعى ماۋسىمداعى Olimpbet-چەمپيونات, Olimpbet-كۋبوك, Olimpbet-سۋپەر­كۋبوگىنىڭ جارىس ەرەجەلەرى مەن كۇن­تىزبەلەرىن بەكىتۋ بولدى. سونىمەن قاتار وتىرىستا پرەمەر-ليگا كلۋبتارى اراسىندا فۋت­بولدان Olimpbet-قازاقستان چەم­پيوناتىنىڭ قاتىسۋشىلار قۇ­رامى ناقتىلانىپ, بالالار-جاس­وسپىرىمدەر, بۇقارالىق فۋتبولدان ۇيىمداستىرىلاتىن جارىستاردىڭ دا ەرەجەلەرى بە­كىتىلدى. سونداي-اق جيىندا قازاق فۋتبولىنىڭ دامۋىنا قارسى ارە­كەت دەۋگە ابدەن بولاتىن تاعى ءبىر ەرەجە قابىلداندى.

اتقارۋشى كوميتەتتىڭ وتىرىسىندا قابىلدانعان جاڭا ەرەجەگە سايكەس پرەمەر-ليگادا دوپ تەبەتىن كوماندالار بۇدان بىلاي الاڭعا بۇرىنعىداي ءبىر ۋا­قىتتا التى لەگيونەر ەمەس, جەتى لەگيونەردى شىعارا الادى. وعان تاعى لەگيونەرلەر ساناتىنا جاتپايتىن, قازاقستان فۋتبولشىلارىمەن تەڭەستىرىلگەن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ (بەلارۋس, رەسەي, قىرعىزستان, ارمەنيا) فۋتبولشىلارىن قوسىڭىز. ءوزى جاسىل الاڭدا ءبىر كوماندادان بار-جوعى 11 فۋتبولشى وينايدى. ونىڭ جەتەۋى لەگيونەر بولسا, قالعان ءتورت ورىنعا جەرگىلىكتى فۋتبولشىلار شىعا ما, الدە ەۋ­رازيالىق ەكو­نوميكالىق وداققا مۇشە ەل­دەر­دىڭ ويىنشىلارىنا مۇمكىن­دىك بەرىلە مە؟

قازاقستان فۋتبول فەدەراتسياسى مەن قازاقستان كاسىپقوي فۋتبول ليگاسى باسشىلارىنىڭ بىرلەسە قابىلداعان بۇل شەشىمى تۇرالاپ قالعان قازاق فۋتبولىن ودان ءارى تۇڭعيىققا باتىرۋى مۇمكىن. سەبەبى جەرگىلىكتى فۋتبولشىلاردى اياقتان شالاتىن جاڭا ەرەجە پرەمەر-ليگادا دوپ تەبەتىن قاراكوزدەرىمىزدىڭ قاتارىن ازايتىپ قانا قويماي, دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋىنە, ءتىپتى ويىن تاجىريبەسىنسىز قالۋىنا اكە­لىپ سوقتىرايىن دەپ تۇر. جەر­گى­لىكتى فۋتبولشىلاردا جەت­كى­لىك­تى دەڭگەيدە ويىن تاجىريبەسى بول­ماعان سوڭ, ونسىز دا ءبىر ويىندا جەڭىپ, قاتارىنان ءتورت ماتچ­تا جەڭىلەتىن ۇلتتىق قۇرامادا قاي­بىر جەتىسكەن ناتيجە بولسىن.

وقىرماندار مەن جانكۇيەر­لەر قازاقستان فۋتبولىنداعى باسشىلار بۇل ماسەلەنى جەرگى­لىكتى فۋتبولشىلار اراسىنداعى باسەكەلەستىكتى ارتتىرۋ ماقسا­تىندا ىستەپ جاتقان شىعار دەپ ويلاۋى مۇمكىن. بالكىم, سولاي دا شىعار, بىراق ءدال قازىرگى جاع­دايدا قازاق فۋتبولشىلارى ىشكى باسەكەلەستىككە دايى­ن ەمەس ەكەنىن ەسكەرگەن ءجون. ءبىزدىڭ فۋتبولشىلار قالتانىڭ قالىڭدىعىن ەمەس, تا­جىريبە جيناۋ­دى ءبىرىنشى ورىنعا قويعاندا عانا داميدى جانە باسەكەگە دايىن بولادى. ال ەلى­مىزدە ونداي تاۋە­كەلگە بارىپ جاتقان فۋتبول­شىلار ساۋساقپەن سانارلىق. ۇلتتىق قۇرامانىڭ دەنى ىشكى بى­رىنشىلىكتەگى كوماندالار­دان جا­ساقتالاتىنىن دا ۇمىتپاعان ابزال.

«ورداباسى» جانە بيىك فۋتبول كلۋبتارىنىڭ پرەزيدەنتى باۋىرجان ءابدۋبايىتوۆ شەتەلدىك لەگيونەرلەردىڭ قازاقستان فۋتبولىندا دوپ تەبۋىنە قارسى ەمەس, تەك ولاردىڭ سانىن شەكتەۋ كەرەك ەكەنىن ايتادى. «جۋىردا استانادا فۋتبول سالاسىنداعىلاردىڭ باسىن قوسقان ۇلكەن فورۋم ءوتتى. قىزىقتى ءارى تارتىمدى سۇ­­راق­تار قويىلدى. مەن ءۇشىن ما­ڭىز­دى سۇراقتاردىڭ ءبىرى كا­سىپقوي فۋتبولشىلاردىڭ اراسىندا شەت­ەلدىڭ ازاماتتارىن ازايتۋ بولدى. ياعني لەگيونەرلەردىڭ سانىن شەكتەپ, قازاقستان ازاماتتارىنا كوپ مۇمكىندىك بەرۋ كەرەك. دەگەنمەن بۇل ءبىر كۇندىك ماسەلە ەمەس. ويتكەنى ويىنشىلاردىڭ كەلىسىمشارتتارى بار. كەلەشەكتە بۇل ماسەلە وڭ شەشىمىن تابادى دەپ ويلايمىن», دەيدى فۋتبول فۋنك­تسيونەرى.

قازىر ەلىمىزدىڭ فۋتبول كلۋبتارى تۇركيادا جاڭا ماۋ­سىم الدىنداعى وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارىن وتكىزىپ, قاتارلارىن مەيلىنشە شەتەلدىك ويىنشىلارمەن تولىقتىرىپ جاتىر. سەبەبى اتقارۋشى كوميتەت كو­ماندالارعا رۇقسات ەتىلگەن 8 لە­گيونەردىڭ جەتەۋىنىڭ الاڭعا شى­عۋىنا رۇقسات بەرىپ وتىر. ما­سەلەن, ماۋسىمارالىق ۇزىلىستە بىل­تىرعى ەل چەمپيونى «استانا» ءوز قاتارىنا سەربيالىق جارتىلاي قورعاۋشى دۋشان ءيوۆانچيچتى, چەرنوگوريالىق قورعاۋشى جار­كو توماشەۆيچتى, گامبيالىق شابۋىلشى دەمبو داربوەنى, حور­ۆاتيالىق قاقپاشى يوسيپ ءچوندريچتى جانە فرانتسيالىق جار­تىلاي قورعاۋشى فابەن ۋرەگاندى قوسىپ الدى. ودان بو­لەك, قۇرامىندا ارميان كامو وگا­نەسيان, بەلورۋس ماكس ەبونگ, حورۆات مارين توماسوۆ بار.

كۇمىس جۇلدەگەر «اقتوبەنىڭ» دە ترانسفەر بازارىنداعى ساۋ­داسى قىزىپ تۇر. قاڭتاردان بەرى «اق-قىزىلدار» گرۋزيالىق ورتالىق قورعاۋشى لۋكا گادراني, رەسەيلىك قاقپاشى ميروسلاۆ لو­بانتسەۆ, چەرنوگوريالىق جارتىلاي قورعاۋشى ميلوش رايچكوۆيچ, رە­سەيلىك قورعاۋشىلار – دميتري ياشين مەن دانيل پەنچيكوۆ, حورۆات شابۋىلشىسى اندريا في­ليپوۆيچپەن كەلىسىمشارت جاساس­تى. قولا جۇلدەگەر قوستانايدىڭ «توبىلى» دا قۇرامىن بەس شەت­ەل­دىك ويىنشىمەن تولىقتىرىپ الدى. ولار: اسمير سۋليچ (جارتىلاي قورعاۋشى, ماجارستان), يوۆان يليچ (جارتىلاي قورعاۋشى, بوسنيا جانە گەرتسەگوۆينا), ال­بەرت گاباراەۆ (قورعاۋشى, رەسەي), يۆان كونوۆالو (قاق­پا­شى, رەسەي) جانە بويان ملا­دوۆيچ (قورعاۋشى, سەربيا). كومان­دا­لاردىڭ قازاقستان فۋتبولشىلا­رىن دا ءوز قاتارلارىنا قوسىپ جاتقانىن ايتا كەتۋ كەرەك.

جۋىردا فۋتبول ينسايدەرى ايدىن قوجاحمەت ءوزىنىڭ تەلەگرام ارناسىندا مىناداي قىزىق مالىمەت جاريالادى. ياعني بيىل پرەمەر-ليگادا ونەر كورسەتەتىن 14 كوماندانىڭ ىشىندەگى 13 كلۋبتا بەلارۋس چەمپيوناتىندا دوپ تەپكەن 35 فۋتبولشى بار ەكەن. بۇل ءتىزىم ءالى دە تولىعۋى مۇم­كىن. ماسەلەن, شىمكەنتتىڭ «ورداباسى» كومانداسىندا – بو­بۋر ابديحوليكوۆ, ۆسەۆولود سادوۆسكي, شاحبوز ۋماروۆ, دمي­تري بورودين, دومينيك دينگا; «اتىراۋدا» – الەكساندر نويوك, نيكيتا ستەپانوۆ, يگور ستاسەۆيچ, ەگور حاتكەۆيچ; «توبىلدا» – يگور يۆانوۆيچ (كەلىسسوز ءجۇرىپ جاتىر)*, يليا ۆاسيلەۆ*, يسلام چەسنوكوۆ, يۆان كونوۆالوۆ; «كاس­پيدە» – دميتري پودسترەلوۆ, گەورگي بۋگۋلوۆ, الەكسەي زا­لەس­كي, ماكسيم پلوتنيكوۆ; «ماق­تاارالدا» – جۋنيور كابانانگا, سەكۋ دۋمبيا, رۋسلان يۋدەنكوۆ; «استانادا» – دەمبو داربو, ماكس ەبونگ, كامو وگانەسيان; «جەتىسۋدا» – رۋسلان تەۆەروۆ, مۋرات بۋراەۆ, پاۆەل نازارەنكو; «قىزىلجاردا» – ەۆگەني بە­رەزكين, رومان ستەپانوۆ*; «شاح­تەردە» – رودجەر كانياس, ستە­فان بۋكوراتس; «وقجەتپەستە» – رۋسلان بولوۆ, دميتري رىجۋك; «اقتوبەدە» – دميتري ياشين; «قايراتتا» – گۇلجىگىت الىقۇلوۆ جانە «قايساردا» – سەرگەي بون­دارەنكو سەكىلدى فۋتبولشىلار وي­نايدى.

سپورت ءجۋرناليسى بەك تو­لەۋ بەلارۋس چەمپيوناتىندا ويناعان فۋتبولشىلاردىڭ قازاقستانعا ۇدەرە كوشۋى جالاقى ماسەلەسىنە بايلانىستى ەكەنىن ايتادى. «2021 جىلى بەلارۋس فۋتبول فەدەراتسياسىنىڭ اتقا­رۋشى كوميتەتى «جوعارى ليگا كلۋب­تارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن ەڭ جوعارى تىركەلگەن ايلىق جالا­قىنىڭ, سىياقىنىڭ جانە وزگە دە بونۋستاردىڭ ليميتتەرى تۋرالى» ەرەجەنى بەكىتتى. جاڭا ەرەجەگە سايكەس چەمپيوناتتا 15 مىڭ بەلارۋس رۋبلىنەن جوعارى جالاقى تولەنبەۋ كەرەكتىگى بە­كىتىلدى. بۇل سول كەزدەگى باعام­مەن 5,8 مىڭ اقش دوللارى ەدى. ونىڭ ءوزى با­رىنە ەمەس. مۇنداي اق­شانى تەك بەلارۋس ۇلتتىق قۇرا­ماسىنىڭ فۋتبولشىلارىنا (ول ءۇشىن سوڭعى ەكى جىلدا ۇلت­تىق قۇراماداعى ماتچتاردىڭ 50 پايى­زىندا ويناۋ كەرەك) جانە ءار كلۋب­تاعى ءۇش لەگيونەرگە تو­لەۋگە رۇقسات ەتىلدى. سونىمەن قا­تار ءار كلۋبتاعى اي سايىنعى جال­پىكوماندالىق جالاقى قورى 150 مىڭ رۋبلدەن اسپاۋعا ءتيىس دەگەن ەرەجە بەكىتىلدى. ال 2022 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا فۋت­بولشىلاردىڭ جالاقىسىن قىس­قارتۋ ءتىپتى كۇشەيتىلدى. تەك ۇلت­تىق قۇرامادا ويناپ جۇر­گەن­دەر­دىڭ جالاقىسىنا تيىسكەن جوق. ولاردىڭ ادەتتەگىدەي 6 مىڭ اقش دوللارىنا دەيىنگى جالاقى الۋى­نا بولادى. قالعاندارى ايىنا 1600-2000 دوللارمەن شەكتەلۋگە ءتيىس. سوندىقتان, رەتى كەلسە, بەلارۋس فۋتبولشى­لارى جالاقىسى الدەقايدا جوعارى باسقا چەمپيوناتتاردان ءوز باق­تارىن سىناۋدى ءجون كورىپ جاتىر. اسىرەسە قازاقستانعا كەلە­تىندەر كوبەيگەن», دەيدى.

بەيرەسمي دەرەك بويىنشا قا­زاق­ستان چەمپيوناتىندا وينايتىن لەگيونەرلەر ايىنا 20-30 مىڭ اقش دوللارى كولەمىندە جالاقى الادى ەكەن... ال سولاردىڭ ءبارى بىردەي ساپالى ويىنشىلار ما؟

سوڭعى جاڭالىقتار