جۋىردا فرانتسيانىڭ AFP اقپارات اگەنتتىگى وليمپيا ويىندارىنىڭ دايىندىق بارىسىنا تەكسەرىس جۇرگىزىپ, بىرنەشە ناقتى پروبلەمانى اتادى. ونىڭ ءبىرىنشىسى – قارجى ماسەلەسى. فرانتسيا جازعى وليمپيادانى وتكىزۋ قۇقىعىن جەڭىپ العاننان (2017 جىل) كەيىن ويىنداردىڭ شىعىنىن 3,8 ميلليارد ەۋروعا باعالاعان بولاتىن. بىراق ءۇش جىل بۇرىنعى COVID-19 پاندەمياسىنان كەيىن ۇيىمداستىرۋشىلار جارىس بيۋدجەتىن 400 ميلليون ەۋروعا دەيىن قىسقارتقان ەدى.
ەندى ول از بولعانداي, الەمدەگى ساياسي جاعداي سالدارىنان فرانتسيادا ينفلياتسيا ءوسىپ بارادى. سوندىقتان وليمپيا ويىندارى وتەتىن سپورت كەشەندەرىن قۇرۋ مىندەتى جۇكتەلگەن Solideo كومپانياسى قوسىمشا شىعىنعا ۇشىرايتىن ءتۇرى بار. قۇرىلىس كومپانياسى قوسىمشا قارجىنى ءوز قالتاسىنان شىعارمايتىنى انىق. بۇل اقشا ەڭ ءبىرىنشى مەملەكەت قازىناسىنان وتەلۋگە ءتيىس. الايدا قازىرگىدەي داعدارىس زامانىندا فرانتسيا حالقى وليمپيادانى وتكىزۋ ءۇشىن مەملەكەت بيۋدجەتىنەن كوپ كولەمدە قارجى ءبولۋدى قولداي قويار ما ەكەن؟
ازىرگە مەملەكەت قازىناسىنا وليمپياداعا بايلانىستى قوسىمشا تابىس ءتۇسىپ جاتقان جوق. ويتكەنى بيلەتتەر ەندى عانا ساتىلىمعا شىعارىلسا, ءىرى كومپانيالار دا بۇدان بىلاي كەلىسىمشارتقا وتىرا باستايدى. ەگەر فرانتسيا بيلىگى مەن حالقى مەملەكەت بيۋدجەتىنەن وليمپيادانىڭ قۇرىلىسىنا قارجى بولۋگە قارسى بولىپ, ولار جاڭاعى قوسىمشا تابىستى كۇتەتىن بولسا, نىسانداردىڭ قۇرىلىسى كەشەۋىلدەيتىنى كادىك. ءتىپتى سپورتتىق نىساندار وليمپيادا باستالعانعا دەيىن سالىنىپ ۇلگەرمەۋى دە مۇمكىن.
ەكىنشىسى – قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى. مامانداردىڭ بولجاۋىنشا, پاريجدەگى وليمپيا ويىندارىن تاماشالاۋ ءۇشىن فرانتسياعا 10 ميلليونعا جۋىق جانكۇيەر كەلۋى مۇمكىن. ءپاريجدىڭ ورتالىعىن وليمپيادا عيماراتتارىمەن بايلانىستىرۋعا ءتيىس بولعان ەكى مەترو جولىنىڭ قۇرىلىسى دا ءدال ۋاقىتىندا اياقتالاتىنىنا كۇمانمەن قارايتىندار دا بار. بىراق AFP باسىلىمىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, ۇيىمداستىرۋشىلار بۇل ماسەلەنى باقىلاۋعا العانىن ايتقان ەكەن.
سونداي-اق وليمپيادا كەزىندە جەر ۇستىندەگى ترانسپورت ارقىلى مەجەلى جەرگە قاتىناۋدىڭ ءوزى دە جانكۇيەرلەرگە قيىندىق تۋدىراتىنى ايتىلىپ جاتىر. سەبەبى فرانتسيادا اۆتوبۋس جۇرگىزۋشىلەرى جەتىسپەيدى.
كوپشىلىكتى ۋايىمعا سالىپ جاتقان ەڭ نەگىزگى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – وليمپيا ويىندارىنا كەلەتىن سپورتشىلار مەن ارنايى قوناقتاردىڭ قاۋىپسىزدىگى. ەستەرىڭىزدە بولسا, بىلتىر پاريجدەگى «ستاد دە فرانس» ستاديونىندا وتكەن چەمپيوندار ليگاسىنىڭ فينالىندا بيلەتسىز جانكۇيەرلەر الاڭعا كىرىپ كەتىپ, ماتچ شامامەن جارتى ساعاتقا كەش باستالعان ەدى. وسى جاعدايدان كەيىن سپورت ماماندارى فرانتسۋزداردىڭ قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىنە دە كۇمانمەن قاراي باستادى. وليمپيا ويىندارىنىڭ اشىلۋ جانە جابىلۋ سالتاناتى ءدال وسى «ستاد دە فرانس» ستاديونىندا وتەدى دەپ جوسپارلانعان.
وليمپيا ويىندارىنىڭ ستسەناريى بويىنشا, جارىستىڭ اشىلۋ راسىمىندە 180 مەملەكەتتىڭ دەلەگاتسياسى قايىقتاردىڭ كومەگىمەن سەنا وزەنىنىڭ بويىمەن ءجۇزىپ وتۋگە ءتيىس. ال ونى وزەن جاعاسىنان 600 مىڭعا جۋىق جانكۇيەر تاماشالاي الادى. دەگەنمەن, ازىرشە بۇل قاعاز جۇزىندەگى جوسپارلار.
جالپى, ءار وليمپيادانىڭ الدىندا باق بەتتەرىندە وليمپيا ويىندارىن قابىلدايتىن مەملەكەت تورتجىلدىقتىڭ باستى باسەكەسىن وتكىزۋگە دايىن ەمەس, سپورتتىق عيماراتتار جارىس وتكەنگە دەيىن تولىق قۇرىلىپ ۇلگەرمەيدى دەپ ۇنەمى جازىلىپ جاتادى. بىراق بىردە-ءبىر وليمپيا ويىندارى ەشقاشان بەلگىلەنگەن مەرزىمنەن كەشىگىپ باستالماعان. ياعني بارلىق دودا قانداي قيىندىققا تاپ بولسا دا, دەر كەزىندە وتكىزىلىپ وتىرعان.
وسىدان ءبىراز ۋاقىت بۇرىن پاريج وليمپياداسىنىڭ ۇيىمداستىرۋشىلارى رەسمي تۇردە جارىستاردىڭ كۇنتىزبەسىن جاريالادى. ياعني XXIII جازعى وليمپيا ويىندارىنىڭ الاۋى 2024 جىلدىڭ 26 شىلدەسىندە تۇتانىپ, 11 تامىزدا ءوز مارەسىنە جەتەدى. وليمپيادانىڭ العاشقى كۇنىندە ۆەلوسپورت, دزيۋدو, سەمسەرلەسۋ, سۋعا سەكىرۋ, رەگبي, ءجۇزۋ, نىسانا كوزدەۋ جانە 2021 جىلى توكيو وليمپياداسىنان باستاپ وليمپيا ويىندارىنىڭ باعدارلاماسىنا ەنگەن سكەيتبوردينگتەن جۇلدەلەر ساراپقا سالىنادى. ال وليمپيادانىڭ سوڭعى كۇنىندە مارافون (جەڭىل اتلەتيكا), كۇرەس, اۋىر اتلەتيكا, سۋ سپورتى, بەسسايىس, گاندبول جانە باسكەتبول سپورتىنان ۇزدىكتەر انىقتالادى.
پاريج وليمپياداسىنىڭ بيلەتتەرى رەسمي تۇردە 2022 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنان باستاپ ساتىلىمعا شىعارىلدى. رەسمي مالىمەت بويىنشا, حالىقارالىق وليمپيادا كوميتەتى باس-اياعى 10 ميلليون بيلەتتى ساتىلىمعا شىعارادى. ونىڭ
1 ميلليونى 24 ەۋرودان, جارتىسى 50 ەۋرو جانە ودان ارزان باعادا قولجەتىمدى بولادى. تاعى 3 ميلليون بيلەتتىڭ باعاسى 100 ەۋرودان باستالادى. تەك 15% بيلەت قىمباتقا ساتىلماق. ياعني 950 ەۋرو دەپ بەلگىلەنگەن. وليمپيادانىڭ اشىلۋ جانە جابىلۋ سالتاناتىنا بولەك بيلەتتەر ساتىلادى.
2023 جىلدىڭ اقپان ايىنان باستاپ جانكۇيەرلەرگە ارزان باعاداعى ءۇش سپورت تۇرىنە ارنالعان بيلەتتەر پاكەتى ۇسىنىلادى. ونىڭ باعاسى 75 ەۋرودان قىمبات بولمايدى. جانكۇيەرلەر ساتىلىمنىڭ العاشقى كەزەڭىندە ء«وز ويىندارىڭدى جيناقتا» اتتى بيلەت پاكەتى ارقىلى باسەكەنىڭ باعدارلاماسىن ىڭعايلى ەتىپ جاساقتاي الادى. ول ءۇشىن 2023 جىلعى 31 قاڭتارعا دەيىن https://tickets.paris2024.org سايتىندا تىركەۋدەن ءوتۋ قاجەت. 31 قاڭتاردان كەيىن تولىق ءتىزىم جاساقتالادى. ەگەر ءسىزدىڭ ءوتىنىشىڭىز لوتەرەيادا تاڭدالسا, Make Your Games بيلەت پاكەتىن ساتىپ الاسىز. ال 2023 جىلعى 13 اقپاندا تىركەلگەن جانكۇيەرلەر اراسىندا جەرەبە وتەدى. بۇل جايلى حابارلاما ءار ادامنىڭ تىركەۋ كەزىندە كورسەتىلگەن ەلەكتروندى پوشتاسىنا كەلەدى. ەسكەرەر جايت: حابارلاما العان ازاماتتار 48 ساعاتتىڭ ىشىندە ەلەكتروندى پوشتاعا كەلگەن سىلتەمەنى اشىپ, حاتتى العانىن راستاۋى كەرەك. سوسىن بيلەت تاڭداپ, 15 اقپاننان 15 ناۋرىزعا دەيىن ساتىپ الۋىڭىزعا بولادى.
ال بيلەتتى جەكە-جەكە ساتىپ العىسى كەلەتىن جانكۇيەرلەر ءۇشىن مۇنداي مۇمكىندىك بىلاي جۇرەدى. 2023 جىلعى 1 ناۋرىز بەن ءساۋىردىڭ اياعىنا دەيىن https://tickets.paris2024.org/ سايتى ارقىلى تىركەۋدەن ءوتىپ, مامىردىڭ باسىنان باستاپ بيلەت الا الاسىز.
پاريج وليمپياداسى مەن پاراليمپياداسىن ۇيىمداستىرۋشىلار ويىنداردىڭ ۇرانىن بەكىتتى. الداعى تورتجىلدىقتىڭ باستى دوداسى – Games Wide Open («بارىنشا اشىق ويىندار») ۇرانىمەن وتەدى. ۇيىمداستىرۋشىلار وسى ارقىلى عالامات اسەردى بىرگە ءبولىسۋ ءۇشىن جانكۇيەرلەردى كوپتەپ جيناۋدى كوزدەپ وتىر. سول سەبەپتى دە ء«وز ويىندارىڭدى جيناقتا» سىندى پاكەت وليمپيا ويىندارى تاريحىندا العاش رەت ۇسىنىلعان.
«جاڭا ۇراندا 2020 جىلعى وليمپيادا تارتىبىنە سايكەس ويىنداردىڭ ۇلگىسىن جاڭارتۋعا دەگەن ۇمتىلىس بايقالادى. پاريجدەگى دودادا وليمپيادا ەسىگى مۇمكىندىگىنشە كوپ ادامعا اشىلعانىن قالايمىز. سەنا جاعالاۋىندا بولاتىن اشىلۋ سالتاناتى, قالانىڭ كورنەكتى جەرلەرىندە وتەتىن جارىستار مەن پاريجدەگى ءىس-شارالار ادامداردى الاڭدا عانا ەمەس, ونىڭ سىرتىندا دا بىرىكتىرۋدى كوزدەيدى», دەدى حوك باسشىسى توماس باح.
