جاستار ويى بۇكىل الەمدى شارلاپ كەتكەن, ولار جەر شارىنىڭ كوپتەگەن جەرىندە بولعان نەمەسە ينتەرنەت, تەلەديدار ارقىلى بۇكىل دۇنيە جۇزىندەگى جاعداي, تۇرمىستى ءبىلىپ وتىرادى. كاسىپكەرلىككە, قارجى تابۋعا بەيىم.
بىراق ءبىر اتتەگەن-ايى – بۇگىنگى جاس ۇرپاقتىڭ كوپشىلىگى كىتاپ وقىمايدى, ادەبيەتتەن اۋلاق ءوستى. نەگە؟ ويتكەنى بۇلار تۋعاندا, بالا كەزىندە 90-جىلدارى ەل قيىن جاعدايدا ەدى. اتا-انالارى قىتايدىڭ الا قابىن ارقالاپ, وتباسىن اسىراۋ ءۇشىن تەنتىرەپ كەتتى, ءتۇرلى بازارعا باردى, ساۋداعا كىرىستى. ۇيدە بالا-شاعا قاراۋسىز, تاربيەسىز قالدى. ولاردى تەك تەلەديدار مەن كوشە تاربيەلەدى.
ولار كىشكەنتايىنان كىتاپ وقىمايتىن بولىپ ءوستى, وي-ساناسى باسقاشا قالىپتاستى. بالانى نە شەشە تاربيەلەيدى, نە كوشە تاربيەلەيدى, نە دالا تاربيەلەيدى. ەندى سول توقسانىنشى جىلدارى تۋعاندار وزدەرى وتباسىن قۇرىپ, بالا تاربيەلەۋگە كوشتى.
جاستار – ءححى عاسىرداعى ەلىمىزدى العا اپاراتىن, ادىلەتتى مەملەكەت بولۋعا بەل شەشىپ كىرىسەتىن ءبىزدىڭ بولاشاعىمىز. سوندىقتان دا جاستار ماسەلەسى مەن تاربيەسى ەڭ باستى قۇندىلىعىمىز بولىپ قالا بەرمەك.
بىراق وتكەن جىلعى «قاسىرەتتى قاڭتار» كوپ كۇردەلى ماسەلەنى تەز ارادا شەشۋدى كۇن تارتىبىنە قويدى. بۇل وقيعا جاڭا بەتبۇرىس كەزەڭىنىڭ باستاۋى بولدى. وتكەن ەسكى سۇرلەۋمەن ەمەس, پرەزيدەنتىمىز ق.توقاەۆ بۇكىل قوعامعا جاڭا سارا جول ۇسىندى. ءبىر جىلدىڭ ىشىندە عاسىرعا بەرگىسىز ۇلان-عاسىر سانالى دا ساليقالى, قوردالانعان ءتۇيىندى شەشەتىن ناقتى جۇمىستار اتقارىلدى.
وسىدان ءبىر عاسىر بۇرىن الاش ارىستارى «ويان قازاق ەلىم, الاش جۇرتىم!» دەپ ۇران تاستادى. سول ارداقتىلار الاش تۋىن كوتەرگەندە جاپ-جاس بولا تۇرا, ەلدىك ۇلتتىق مۇددەنى جوعارى قويىپ, باستارىن بايگەگە تىكتى, كەۋدەلەرىن وققا توستى.
بويىندا ب ۇلىقسىعان كۇش-قۋاتى, ارمان-مۇددەسى بار مەملەكەتشىل كەمەل ءبىلىمدى جاستار بولاشاق جونىندەگى ۇلكەن جوسپارلاردى تىڭ سەرپىن, ەرەن قۇلشىنىسپەن اتقارىپ تاستايدى. جاس بولسا دا باس بولا بىلگەن عاني مۇراتباەۆ: «جاستاردىڭ بۇگىنگى مىندەتى – وقۋ, ءبىلىم, تاربيە جۇمىستارى. جاستار بۇگىن سوزدەن ىسكە كوشەتىن زامان», دەگەن ەدى.
الايدا اۋزىن ارانداي اشىپ جاھاندانۋ بىزگە دە كەلىپ جەتتى. ەلدىڭ ءبارى قالتا تەلەفونى, ينتەرنەت, الەۋمەتتىڭ جەلىگە بايلانىپ, مايمىلشا بۇكشيىپ, سولاردان شىقپايتىن بولدى. ۇلكەن-كىشىسىنىڭ بارلىعى ينتەرنەتكە شۇقشيىپ وتىرادى.
سول ينتەرنەت الەمىندەگى حابار, دۇنيەلەردە وزىعى دا, توزىعى دا, سوراقى سۇمدىعى دا تولىپ جاتىر. ءبىزدىڭ ەل وتە اۋەسقوي, تەز قابىلداعىش ەل. جاستار دا جاپاتارماعاي باس سالىپ, سولاردىڭ ىشىنە ءتۇسىپ, ءبارىن توعىتا كورىپ جاتىر, وي-ساناسىنا ءسىڭىرىپ الۋدا.
ينتەرنەتتە نە بالە جوق: جەزوكشەلىكتىڭ نەبىر سويقان تۇرلەرى, ادام شوشيتىن جات نارسەلەر ءورىپ ءجۇر. تالعاماي, تاڭداماي بۋىنى بەكىمەگەن بالالار مەن جاستار قازىر بار تاربيەنى سول ينتەرنەتتەن كورىپ, وقىپ بويىنا سىڭىرۋدە. باتىستىڭ, شەتەلدىڭ سىرتقا لاقتىرىپ تاستاعان بىلاپىت دۇنيەسىن قۇنىعا, قۇلشىنا كورىپ جاتقان بەسىكتەن بەلى شىقپاعان بالا وندا زىميان ساياسات بار ەكەنىن ءبىلىپ, ءتۇسىنىپ جاتقان جوق.
ال الەۋمەتتىك جەلىدەگى ءبىر-بىرىمەن جازىسىپ, وي-ۇسىنىس ايتىپ جاتقانداردىڭ حاتتارىن اشساڭىز, قاتەدەن اياق الىپ جۇرە المايسىڭ, ساۋاتسىز, ءتىپتى ۇياتسىز, وتە تۇرپايى. سوندىقتان ەلگە, ۇلتقا قارسى ءتۇرلى سوراقى قىلمىستىق جولعا يتەرمەلەيتىن, جامان ادەتتى دارىپتەيتىن سايتتارعا قارسى قاتاڭ توقتاۋ سالاتىن زاڭ قاجەت دەپ سانايمىز. جاستارىمىزدى جات ادەتتەرمەن ۋلاندىرىپ, جىنداندىرىپ جىبەرمەۋىمىز كەرەك.
بۇكىل ەلىمىزدەگى بار ناسيحات قازىر تەلەديداردا قالدى. بىراق تەلەديداردا ويلى, سالماقتى دۇنيەلەر از, ءبارى ىردۋ-دىردۋ, ويىن-ساۋىق, ارزان كۇلكى. جاستارعا ۇلگى-ونەگە بولاتىن باسقا دا سان ماماندىق يەلەرى قايدا, ولاردىڭ تۇرمىس, ءومىرى, ايتار ويى قايدا؟ زيالى قاۋىم وكىلدەرىنىڭ قۇنارلى, ماڭىزدى وي-پىكىرلەرى, جالپاق جۇرتقا ايتار وزەكتى ماسەلەلەرى نەگە كوتەرىلمەيدى؟
ەڭ اۋىر كەسەل – ماسكۇنەمدىك پەن ناشاقورلىق, بۇل ۇلتتى ازدىرىپ, توزدىراتىن ەڭ قاۋىپتى دەرت. ناشاقورلىق بۇرىن قالالاردا عانا بولۋشى ەدى, قازىر اۋىل جاستارىنا دا جەتتى. بۇل سۇمدىق ىندەتتەن قۇتىلۋ, ءبىرجولا تازارتۋ – ورتاق ءىسىمىز.
باياعىدا مەكتەپتەردە دەنەشىنىقتىرۋ ساباعىنا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ, ۇلكەن ۇزىلىستە گيمناستيكا جاساتاتىن. تازا اۋادا ساباق وتكىزۋ, تابيعاتقا شىعۋ ساباقتارى وتەتىن. اسىرەسە ەر بالالاردى اسكەرگە دايىنداۋ ەرتە باستالاتىن. اسكەرگە شىنىققان, شىمىر بولىپ بارۋ – ءاربىر بوزبالانىڭ ارمانى, بورىشى, پارىزى بولدى. ازاماتتىق بورىشىن وتەپ كەلگەندەرگە قۇرمەتپەن قارادى. اسكەر بوزبالانى شىڭدادى, تاربيەلەدى, شىنىقتىردى. سپورت جاپپاي بۇقارالىق بولاتىن. ال قازىر ءالجۋاز, قيت ەتسە اۋىرىپ قالاتىن, قانى از بالالار كوبەيدى. ەرتەدەن كەشكە دەيىن ينتەرنەتتەن شىقپايتىن, تەلەديداردى جاتىپ كورەتىن ۇرپاق ارتىق قوزعالعىسى دا كەلمەيدى.
ءار اۋدان, وبلىس ورتالىقتارىندا ءزاۋلىم-ءزاۋلىم سپورت سارايلارىن بيۋدجەت اقشاسىنا سالىپ قويدى. ول كوپشىلىككە جابىق, تەك ەليتا عانا دەمالىپ, سەرگيتىن ورىنعا عانا اينالىپ بارادى. ونى ايتاسىز, ستاديون, سپورت الاڭدارى دا ساتىلىپ كەتكەن, تارس جابىق. ال شىنداپ كەلگەندە, دەنەشىنىقتىرۋ, سپورت, بالا تاربيەسى – بۇل ءبىرىنشى ورىندا تۇراتىن ماسەلە.
قازىر اسكەرگە بارۋدان قاشاتىندار كوبەيدى. ءار ەر بالانىڭ كوكىرەگىندە نامىس وتىن تۇتاتىپ, وتاندى قورعاۋ – باستى بورىش ەكەندىگىنە وراي كەشەندى دايىندىق جۇيە باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋىمىز كەرەك. پاتريوتتىق سەزىم, ەلجاندىلىق وسىدان باستالادى. ۇزىن سونار تاريحقا كوز جۇگىرتسەك, قازاقتىڭ قايسارلىعى, بيىك رۋحى مەن نامىسى, ءورشىل باتىرلىعى ارقاسىندا عانا ەلىمىز بەن جەرىمىزدى ساقتاپ قالدىق ەمەس پە؟!
اۋىلدا جۇمىس تابا الماعان جاستار قالاعا اعىلۋدا. قالالاردا دا زاۋىت, فابريكا, كومبيناتتار جوق, نە ىستەرىن بىلمەگەن جاس بۋىن ۇرلىق-قارلىق, ناشاقورلىق سەكىلدى جامان جولعا ءتۇسىپ كەتەتىنىن كورىپ ءجۇرمىز.
قازىرگى جاستاردى يگى ىستەرگە جۇمىلدىرۋدا بۇگىنگى ابىز اقساقالداردىڭ ايتار دۋالى سوزدەرى اۋاداي قاجەت. ۇلت زيالىلارى پرەزيدەنتىمىزدىڭ ءار سوزىنە, ءار باستاماسىنا ەرەكشە قولداۋ ءبىلدىرىپ, جۇرەكجاردى پىكىر-ويلارىن باسپاسوزدە, الەۋمەتتىك جەلىدە جاريالاپ ءجۇر. ەندى ەل الدىنا شىعىپ, جاس ۇرپاققا بۇگىنگى كۇن جونىندە, بارشانى وتانسۇيگىشتىككە, ەلجاندىلىققا, ادامي قۇندىلىقتاردى يگەرۋگە شاقىرار ماعىنالى اڭگىمەلەر قاجەت.
ناعاشىبەك قاپالبەك ۇلى,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, جازۋشى
