«اركىمگە تۋعان جەرى – مىسىر ءشارى», دەيدى حالقىمىز. قالام يەسى كىتابىن «تايسويعان» دەپ بەكەر اتاماعان. ءبىر اڭىزدا حالقىمىزعا جەرۇيىق بولار مەكەن ىزدەگەن اسان قايعى بابامىز وسى وڭىرگە اق ارۋاناسىن شوگەرىپ: «و, تايسويعانىم, قاقپاقتى قارا قازان ەكەنسىڭ عوي, سەنىڭ ىرىسىڭ مەن داۋلەتىڭ تاۋسىلماس, سەندە ءومىر سۇرگەن ادامدار باقىت پەن بايلىقتىڭ ايدىنىندا جۇزەر», دەپ ايتقان ەكەن.
تايسويعان – ەجەلدەن جاقسىلار مەن جايساڭدارعا قۇتتى قونىس بولعان ولكە. بۇل جەردە اۋزى دۋالى بي, ءارى وراق اۋىزدى اقىن ەسەت, توكپە اقىندار نۇرىم شىرشىعۇل ۇلى مەن مۇرات موڭكە ۇلى جانە الاش قايراتكەرى, ءتىلتانۋشى حالەل دوسمۇحامەدوۆ ومىرگە كەلىپتى. وسى قاتارعا «يساتاي - ماحامبەت» داستانىنىڭ اۆتورى, اتاقتى اقىن ىعىلمان شورەكوۆتى دە قوسامىز. سونداي-اق وسى تۇلعالاردىڭ ءىزىن باسا شىققان زاڭ عىلىمىنىڭ زاڭعارى, اكادەميك سالىق زيمانوۆ, جازۋشى عابدول سلانوۆ, اكادەميك زەينوللا قابدولوۆ سەكىلدى ارداقتىلارىمىزدىڭ دا كىندىك قانى تامعان. وسى قابىرعالى سۋرەتكەرلەر شىعارمالارىنىڭ اسەرى ءسوز ونەرىن ءپىر تۇتقان جاس ورەنگە مول ءتيدى. ول جايىندا اۆتور: «مەن وسى تۋما تالانتتاردىڭ شىعارمالارىن جاس كۇنىمنەن وقىپ, العا تالپىندىم. التىنشى, جەتىنشى سىنىپتان ويلارىمدى قاعازعا تۇسىرە باستادىم. بىراق سونى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ العاشقى كۋرسىندا جىرتىپ تاستاعانىما وكىنەمىن. الايدا ەسەيە كەلە ءومىردى تانىپ, قولىما قالامىمدى قايتا الدىم», دەيدى.
ايگۇل امىرجانقىزى – اتىراۋ وبلىسى قىزىلقوعا اۋدانىنىڭ ورتالىعى ميالىداعى قازىرگى بەرقايىر امانشين اتىنداعى ورتا مەكتەپتى ويداعىداي ءتامامداپ, ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيلولوگيا فاكۋلتەتىنە وقۋعا تۇسەدى. ايتۋلى جازۋشى بەرقايىر ءامانشيننىڭ ادەبي مۇراسىنان كانديداتتىق ديسسەرتاتسيا قورعايدى. سونىمەن قاتار «اۋعان سوعىسىنداعى اتىراۋلىق جاۋىنگەرلەردىڭ شەجىرەسى» اتتى 546 بەتتەن تۇراتىن انتولوگيالىق جيناعىن قۇراستىرىپ شىعارعان.
قالامگەردىڭ جاڭا جيناعىنا ەنگەن ولەڭدەرىنەن شىنايىلىق پەن سىرشىلدىقتىڭ لەبى ەسەدى. اسىرەسە ونىڭ تاريحقا بويلاپ جازعان «سەكەر سۇلۋ» پوەماسىن ەرەكشە ايتۋعا بولادى. بۇل پوەمادا ەل اۋزىندا اڭىزعا اينالعان سەكەر جارىلقاپقىزىنىڭ ءومىرى مەن ەرلىك جولى شەبەر باياندالعان. سەكەر سۇلۋ 1711 جىلعى قالماقتارمەن سوعىستا قازا بولعان ەكەن. سونداي-اق اۆتوردىڭ اتالعان كىتاپقا كىرگەن اڭگىمەلەرى جيناقى جازىلعان. مىسالى, «اق جەلەڭ», «اشۋتاس», «بالقاديشا», «قۇدا مەن قۇداعي» اتتى اڭگىمەلەرىندەگى كەيىپكەرلەرىنىڭ بولمىسى مەن شىم-شىتىرىق وقيعالاردى كوركەم ورە بىلگەن. باس-اياعى ءبۇتىن شاعىن اڭگىمەلەرىنىڭ ءتىلى جەڭىل, وقىرماندى جەتەلەپ وتىرادى.
ازامات قۇسايىن
