سالالىق فيليال نەگە جويىلدى؟
جەرگىلىكتى كاسىپوداق 2019 جىلدىڭ 29 قازانىندا وڭىرلىك ادىلەت دەپارتامەنتىندە تىركەۋدەن ءوتىپ, ونى سول ۋاقىتتا «قازاقستاندىق سالالىق مادەنيەت, سپورت, تۋريزم جانە اقپارات قىزمەتكەرلەرىنىڭ كاسىپتىك وداعى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ پاۆلودار وبلىسىنداعى توراعاسى الماگۇل قوزباەۆا ءوز باسقارۋىنا العان. مەملەكەتتىك تىركەۋ تۋرالى انىقتامادا ا.قوزباەۆادان بولەك, ا.بۋكاەۆا, م.بەلگيباەۆ, ب.جۋماتاەۆا, ش.كاريموۆا, ك.يساحانوۆا, ە.سوروكينا, ج.ساگيمباەۆا, ك.بەيسەمباەۆا, ە.ابەتجانوۆا قۇرىلتايشىلار دەپ كورسەتىلگەن. بىلاي قاراساڭ, زاڭدى تىركەۋدەن وتكەن, جارعىمەن جۇمىس ىستەيتىن قالىپتى ۇيىم. دەي تۇرعانمەن, بىرلەستىك ءوزىنىڭ العاشقى قادامدارىندا ءبىراز زاڭسىزدىققا باردى دەپ سانايدى ارىپتەستەرى.
قوعامدىق بىرلەستىكتىڭ وبلىستىق فيليالىنىڭ قازىرگى توراعاسى ەركەعالي جانعازىنىڭ ايتۋىنشا, ۇيىم قۇرىلعاندا ء«ۇي ىشىنەن ءۇي تىگۋ» قاعيداسىن ۇستانعان.
ماسەلە بىلاي, ا.قوزباەۆا 2016 جىلدان 2019 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن كاسىپتىك وداعىنىڭ وڭىردەگى بولىمشەسىنىڭ تىزگىنىن ۇستاپ كەلگەن. ونىڭ كانديداتۋراسىن سول كەزدە وبلىس باسشىلىعى مەن مادەنيەت باسقارماسىنىڭ جەتەكشىلەرى ۇسىنىپ, سايلاتىپ جىبەرگەن كورىنەدى. بۇل مانساپقا دەيىن ول وبلىستىق ىشكى ساياسات باسقارماسىندا جاۋاپتى قىزمەت اتقارعان. 2019 جىلدىڭ قازان ايىندا ول ەكىنشى كاسىپوداق ۇيىمى – «پاۆلودار وبلىسىنىڭ مادەنيەت, سپورت, تۋريزم, اقپارات, بيۋدجەتتىك جانە مەملەكەتتىك سالا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جەرگىلىكتى كاسىپوداعى» قوعامدىق بىرلەستىگىن قۇرىپ, سالالىق كاسىپوداققا مۇشە بولىپ وتىرعان 5 مىڭ ادامدى ءبىر دەمدە ءوز ۇيىمىنا اۋدارىپ الادى. «ال سالالىق كاسىپوداقتى ءوز قولىمەن ىدىراتىپ, تۇگەلدەي جويادى», دەيدى ە.جانعازى.
ءسويتىپ, بارلىق ۇدەرىستى ىسكە اسىرىپ بولعان سوڭ, 2020 جىلدىڭ قاڭتار ايىندا سالالىق كاسىپتىك وداقتىڭ ورتالىق كەڭسەسىنە ايماقتاعى بولىمشە جۇمىسىن توقتاتقانى, ونىڭ قۇرامىندا بىردە-ءبىر مۇشە قالماعانى تۋرالى حابارلاما تۇسىرەدى.
– سالالىق كاسىپوداقتىڭ فيليالىن جويۋ تۋرالى شەشىمدى سول فيليالداعى اتقارۋشى كوميتەت مۇشەلەرى قابىلدايدى. بۇل شەشىم سول ۋاقىتتا سالالىق كاسىپوداقتىڭ ورتالىق كەڭسەسىندەگىلەرگە توبەدەن جاي تۇسكەندەي اسەر ەتكەنى داۋسىز. سەبەبى قوعامدىق بىرلەستىكتىڭ جارعىسىنداعى 5.2-تارماعىندا قۇرىلىمدىق بولىمشەلەردى جويۋ تۋرالى شەشىم كاسىپوداقتىڭ سەزىندە عانا قابىلدانادى دەلىنگەن. ا.قوزباەۆا ول تالاپتى بەلشەسىنەن باسىپ قانا قويماي, ءبىر دەمدە بارلىق 5 مىڭ مۇشەنى ءوزىنىڭ جەرگىلىكتى كاسىپوداق ۇيىمىنا كوشىرە سالعان. مادەنيەت جانە سپورت مەكەمەلەرىنىڭ كوبى اۋىلدىق جەرلەردە ورنالاسقان عوي. كوڭىلدەرىندە ەش كۇدىك جوق, بۇرىنعى كاسىپوداق توراعاسىنىڭ اتى-ءجونى تۇرعان سوڭ ماسەلەنىڭ بايىبىنا بارماي جاڭا ۇيىمعا ءوتىپ كەتە بەرگەن. بىلۋىمىزشە, جەرگىلىكتى كاسىپوداققا وبلىس اكىمىنىڭ الەۋمەتتىك ماسەلەلەر جونىندەگى ورىنباسارى, سول كەزدەگى مادەنيەت جانە سپورت باسقارمالارىنىڭ باسشىلارى قولداۋ جاساعان. كەيىن بۇل ماسەلە بويىنشا داۋ تۋىنداپ, سالالىق كاسىپوداقتىڭ رەسپۋبليكالىق ۇيىمىنان جاۋاپتى ادامدار كەلگەندە الماگۇل قوزباەۆا ولاردى كەڭسەسىنىڭ تابالدىرىعىنان اتتاتپاي قۋىپ شىعادى, – دەيدى ە.جانعازى.
ءبىر قىزىعى, سالالىق كاسىپوداق 5 مىڭ مۇشەسىن جەرگىلىكتى ۇيىم تارتىپ اكەتكەنىنە قاراماستان قايتادان اياققا تۇرماققا ارەكەتتەنىپ, رەسپۋبليكادان ءبىراز ادام كەلىپ فيليالدى سول جىلى قايتادان قۇرا باستايدى. توراعالىققا ىشكى ىستەر ورگانىنىڭ ارداگەرى نۇرگۇل قايىردەنوۆانى شاقىرىپ, سالاداعى شارۋانى رەتتەپ بەرۋدى وتىنەدى.
– 2020 جىلى اقپاندا فيليال قايتا اشىلىپ, توراعالىققا شاقىرعاندا مەن مۇنداعى جاعدايعا قايران قالدىم. اۋەلى بايقاعانىم, سالالىق كاسىپوداق بولىمشەسىنىڭ سوڭعى ءۇش جىلداعى قارجى-شارۋاشىلىق قۇجاتتارى ءتۇپ-تۇگەل جويىپ جىبەرىلگەن, تۇك تاپپادىق. ەسەپشوتتا ءبىر تەڭگە دە قاراجات قالماعان. بىرلەستىكتىڭ رەسپۋبليكالىق وكىلدەرى الماتىدان تاۋەلسىز اۋديتورلىق كومپانيانى شاقىرتىپ, 2017 جىلدىڭ ءساۋىر ايىنان 2020 جىلدىڭ قاڭتارىنا دەيىنگى ارالىققا قارجى-شارۋاشىلىق ماسەلەلەرى بويىنشا تەكسەرىس جاساتتى. مەنىڭ ماقساتىم – فيليالدى قايتادان اياققا تۇرعىزۋ ەدى. اۋىل-اۋدانداردىڭ بارلىعىن اسىقپاي ارالاپ, سالا قىزمەتكەرلەرىمەن كەزدەسۋ ۇيىمداستىردىم. بارلىعىن اسىقپاي ءتۇسىندىرىپ, كەزىندە بىلمەستىكپەن وزگە ۇيىمعا ءوتىپ كەتكەندەرىن ايتتىم. قانشاما ەڭبەك جاسالىپ, تەر توگىلدى. سول تەردىڭ وتەۋى بولار, مەنىڭ سوزىمە توقتاعان 17 ەڭبەك ۇيىمى ءبىزدىڭ كاسىپوداققا قايتىپ ورالدى. ماسەلەن, باياناۋىلداعى اۋداندىق مادەنيەت ءۇيىنىڭ ۇجىمى تۇگەلدەي مۇشە بولدى. ءسويتىپ, مىڭعا جۋىق ادامدى ءوز قاناتىمىزعا جيناپ, فيليالدى ساقتاپ قالدىق. ودان سوڭ كاسىپورىندار مەن مەكەمەلەردەگى قىزمەتكەرلەردىڭ جىلدار بويى قوردالانىپ قالعان ماسەلەلەرىنە زەر سالدىم. ولاردىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن ەشكىم تىڭداماعان, ماسەلەلەرىن جوعارى جاققا جەتكىزبەگەن. جۇرت كاسىپوداققا سەنۋدەن قالعان عوي. اۋقىمدى شارۋالار ارقىلى ءبىز سالالىق كاسىپوداقتىڭ ەڭبەك ۇيىمدارى ءۇشىن اسا قاجەت ەكەنىن ءىس جۇزىندە دالەلدەدىك, – دەيدى فيليالدى جىلعا جۋىق باسقارعان نۇرگۇل امەنتايقىزى.
اۋديتورىق تەكسەرىس نەنى كورسەتتى؟
قولىمىزعا «Abzal Audit» تاۋەلسىز اۋديتورلىق كومپانياسىنىڭ پاۆلودارلىق سالالىق كاسىپوداقتىڭ 2017-2020 جىلدارداعى قارجى-شارۋاشىلىق قۇجاتتارىنا جۇرگىزگەن اۋديتتىك تەكسەرىسىنىڭ اكتى ءتۇستى. وعان ۇڭىلگەنىمىزدە كوپتەگەن كەمشىلىكتى كوزىمىز شالدى. 3 جىل ىشىندە كاسىپوداق باسشىسى مەن زاڭگەرى ۇيىم كاسساسىنان كولەمدى مولشەردە اقشا الىپ وتىرعان. الايدا ولاردى راستايتىن قۇجاتتارى بولماي شىققان.
2020 جىلدىڭ 28 شىلدەسىندە جاسالعان تەكسەرۋ قورىتىندىسىندا: «01.04.2017 جىلدان 20.01.2020 جىلعا دەيىنگى كەزەڭدە توراعا ا.قوزباەۆانىڭ سالالىق كاسىپوداقتىڭ پاۆلودار وبلىستىق فيليالى الدىنداعى بورىشى 6 373 774, 34 تەڭگەنى قۇرايدى. وسى كەزەڭدە زاڭگەر م.بەلگيباەۆتىڭ كاسىپوداق الدىنداعى قارىزى 101 855 تەڭگە بولعان. 2020 جىلدىڭ 20 قاڭتارىنا دەيىن پاۆلودارلىق فيليالدىڭ وڭىردەگى باستاۋىش كاسىپوداق ۇيىمدارى الدىنداعى قارىزى 2 165 436 تەڭگەنى قۇرادى», دەپ جازىلادى.
وبلىستىق فيليالدىڭ قىزمەتكەرلەرى 2017 جىلى ەڭبەك دەمالىسىنا شىققاندا ءبىر ايلىق جالاقىسىنىڭ ەكى ەسەلەنگەن مولشەرىندە ماتەريالدىق كومەك كورسەتىلگەن. ماسەلەن, فيليال توراعاسىنا – 521 947, بۋحگالتەر ا.بۋكاەۆاعا – 282 253, قىزمەتكەر ك.ريبەرگكە 349 999 تەڭگە تولەنگەن. الايدا ولار بويىنشا كاسىپوداقتاعى اتقارۋ كوميتەتىنىڭ نەمەسە كەڭەستىڭ شەشىمدەرى جوق بولىپ شىعادى.
2018 جىلى كاسىپوداق فيليالى اتقارۋ كوميتەتى مەن كەڭەستىڭ شەشىمىنسىز كاسىپوداقتىڭ بىرقاتار مۇشەسىنە ساناتوريگە جولداما بەرۋ ءۇشىن جالپى سوماسى 719 000 تەڭگە بولگەن. بۇل تىزىمدە 5 ادامنىڭ اتى-ءجونى كورسەتىلگەنىمەن, سول كەزدەگى گ.پوتانين اتىنداعى تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ باسشىسى گ.نۇراحمەتوۆانىڭ ەنشىسىنە باقانداي 572 000 تەڭگە قاراجات تيگەنىن كورەمىز. مۋزەي ديرەكتورى بۇل اقشاعا «مويىلدى» جانە «كوكتەم» ساناتوريلەرىنە بارىپ, دەمالىپ قايتقان. كاسىپوداق توراعاسىنىڭ گ.نۇراحمەتوۆاعا ىقىلاسى نە سەبەپتى ەرەكشە اۋعانى بەيمالىم. الايدا مۋزەي باسشىسىنىڭ اتالعان ساناتوريلەردە بولعان-بولماعانى قۇجات جۇزىندە دالەلدەنبەگەن, سوندىقتان ول قاراجات كاسىپوداق كاسساسىنا قايتارىلۋى كەرەك دەلىنەدى اكتىدە.
ال 2019 جىلى فيليال تاعى سول ءتيىستى شەشىمسىز 10 ادامعا 269 652 تەڭگە بولگەنى ايتىلادى. مۇندا دا ءار قىزمەتكەرگە ءتۇرلى سومادا كومەك كورسەتىلگەن.
اتاپ وتەرلىگى, كاسىپوداقتىڭ جارعىسىنا كەرەعار كەلەتىن بۇل قارجىلىق شىعىندار, ياعني قۇجات نەمەسە شەشىم تۇرعىسىنان راستالماعان تولەمدەر تەك بانكتەردەن الىنعان انىقتامالار مەن كوشىرمەلەر نەگىزىندە تەكسەرىلىپتى. فيليالداعى سوڭعى ءۇش جىلدىڭ بۋحگالتەرلىك قاعازدارى جويىلىپ كەتۋى سەبەپتى تەكسەرىستى تولىققاندى جۇرگىزۋ مۇمكىن بولماعان.
كاسىپوداق باسشىسىنىڭ ايتارى بار
ماسەلەنىڭ ىزىمەن ەكىنشى تاراپتى دا سويلەتۋگە تىرىستىق. ا.قوزباەۆامەن تەلەفون ارقىلى تىلدەسىپ, داۋلى جايتقا قاتىستى ايتار ۋاجىنە قۇلاق تۇردىك.
– مەنى كوبى جەرگىلىكتى كاسىپوداقتى زاڭسىز قۇردى دەپ ايىپتايدى. زاڭدا مۇنداي ۇيىم قۇرۋعا رۇقسات بەرەتىنىن ايتقىم كەلەدى. جەرگىلىكتى ۇيىم تەك بىزدە ەمەس, الماتىدا, شىعىس قازاقستاندا, باتىس جانە وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا بار. بىلە بىلسەڭىز, «قازاقستاندىق سالالىق مادەنيەت, سپورت, تۋريزم جانە اقپارات قىزمەتكەرلەرىنىڭ كاسىپتىك وداعى» قب توراعاسى س.يمانقۇلوۆا بۇل سالاعا مونوپوليا جاساپ العان. ءارى جەرگىلىكتى ەڭبەك ۇيىمدارىنان جينالاتىن جارنانىڭ 10 پايىزى بۇعان دەيىن رەسپۋبليكالىق كەڭسەگە تولەنىپ كەلدى. ءوزىڭىز ويلاپ قاراڭىزشى, سالالىق كاسىپوداققا مۇشە مەكەمەلەر مەن كاسىپورىندارعا جارنانىڭ 60 پايىزى عانا قايتادى. قالعان 40 پايىزدىڭ 30 پايىزىن جەرگىلىكتى فيليال يەلەنەدى. ال نەگىزگى جۇمىستى جۇرگىزەتىن وڭىرلەردەگى فيليالدار ەمەس پە؟ بۇرىن س.يمانقۇلوۆاعا ءبىر ءبىزدىڭ فيليال جىل سايىن 4 ملن تەڭگەدەي اۋداراتىن. فيليالعا ادامدار كومەك سۇراپ ءجيى كەلەتىن, ال ءبىزدىڭ قولىمىزدا اقشا جوق. ويلانا كەلە, رەسپۋبليكاعا كەتەتىن قاراجات ءوزىمىزدىڭ وڭىردە قالىپ, قاراپايىم ەڭبەككەرلەردىڭ يگىلىگىنە جۇمسالۋى كەرەك دەگەن شەشىمگە كەلدىك. ءسويتىپ, وسى ۇيىمدى قۇردىق. ءبىزدىڭ جەرگىلىكتى ۇيىمعا مۇشە ەڭبەك ۇجىمدارىنا جارنانىڭ 64 پايىزى قايتارىپ بەرىلەدى. ونىڭ ۇستىنە ءبىز كاسىپوداق مۇشەلەرى تاربيەلەپ وتىرعان مۇگەدەك بالالارعا 18 جاسقا تولعانشا اي سايىن 20 مىڭ تەڭگەدەن جاردەماقى تولەيمىز. بۇگىندە مۇنداي كومەكتى شامامەن 22-24 بالا الىپ وتىر. پاندەميا كەزىندە وكپەسى زاقىمدانعان ازاماتتارعا 20-50 مىڭ تەڭگەدەن ماتەريالدىق كومەك كورسەتىلدى. 2020 جىلى – 48, 2021 جىلى 54 ازامات ءبىزدىڭ كومەگىمىزگە يە بولدى, – دەيدى ول.
الماگۇل زەينوللاقىزى, بۇعان قوسا, كاسىپتىك وداعى «ەڭبەك داڭقى» ءتوس بەلگىسىن جاساتۋ ءۇشىن 10 مىڭ تەڭگەدەن اقشا الىپ كەلگەنىن, شىن مانىندە, شىعىس قازاقستانداعى «مونەتنىي دۆور» كومپانياسىندا ونى جاساتۋ نەبارى 6 مىڭ تەڭگە تۇراتىنىن ايتادى. وسىنداي نەگىزسىز شىعىندار پاۆلودارلىق فيليالدى ابدەن زارەزاپ قىلعان سىڭايلى. ءتىپتى قوعامدىق بىرلەستىكتىڭ توراعاسى پاۆلودارعا كەلگەندە ونىڭ جولساپار شىعىنىن دا فيليال كوتەرىپ وتىرعانىن ايتادى.
2016 جىلعا دەيىن پاۆلودارلىق سالالىق كاسىپوداق توراعاسى بولىپ تۇرعان ۆ.يستومينا دا فيليالعا از شىعىن الىپ كەلمەگەن ءتارىزدى. ا.قوزباەۆا العاش جەتەكشى بولىپ تاعايىندالعاندا ءوزى جاساتقان اۋديتورلىق ەسەپتە 1,7 ملن تەڭگەنىڭ جەتىسپەيتىنى انىقتالدى دەيدى. بۇعان قوسا, ول 5 مىڭ ادامدى سالالىق كاسىپوداقتان تارتىپ الدى دەگەن قاۋەسەت شىندىققا جاناسپايدى, ءار ۇجىممەن جەكە سويلەسىپ, كوندىردىك دەيدى. قازىرگى كۇنى جەرگىلىكتى كاسىپوداق وڭىردەگى ەڭبەك ۇيىمدارىمەن ۇجىمدىق شارت نەگىزىندە جۇمىس ىستەيتىنىن دە اتاپ ءوتتى. بۇعان دەيىن بىرلەستىك «قازاقستاندىق سالالىق مادەنيەت, سپورت, تۋريزم جانە اقپارات قىزمەتكەرلەرىنىڭ كاسىپتىك وداعى» قب-عا حابارلاسىپ: «ايماقتاردىڭ سىزدەرگە بەرەتىن جارنا پايىزىن تومەندەتىڭىزدەر, ءبىز سىزدەرگە فيليال بولىپ تىركەلەيىك» دەگەن ۇسىنىس ايتىپتى. بىراق ورتالىق كەڭسە بۇل ۇسىنىستان باس تارتتى», دەيدى الماگۇل زەينوللاقىزى.
زاڭ نە دەيدى؟
«قازاقستاندىق سالالىق مادەنيەت, سپورت, تۋريزم جانە اقپارات قىزمەتكەرلەرىنىڭ كاسىپوداعى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى س.يمانقۇلوۆا ءاۋ باستان-اق ا.قوزباەۆانىڭ ارەكەتى زاڭ شەڭبەرىنە سىيماعانىن ايتادى.
– پاۆلودارلىق فيليال سوناۋ 90-جىلداردان بەرگى جۇمىس ىستەپ تۇرعان, مىقتى كاسىپوداقتاردىڭ ءبىرى ەدى. الماگۇل قوزباەۆا ونى ءۇش جىل ىشىندە توز-توزىن شىعارىپ, جويىپ جىبەردى. ۇيىمنىڭ جارعىسىندا كەز كەلگەن فيليالدىڭ قايتا قۇرىلۋى نەمەسە جابىلۋى تۋرالى شەشىمدى كەڭەس قانا قابىلدايدى دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي كورسەتىلگەن. بۇل تالاپتى ول ورەسكەل بۇزدى. 2020 جىلى استانادان ءوز ۇيىمىمىز كوميسسيا قۇرىپ, پاۆلودارعا بارعاندا الماگۇل زەينوللاقىزى ءبىزدى فيليالدىڭ كەڭسەسىنە كىرگىزبەدى. بولمەنى ءوزىنىڭ بىرلەستىگىنە تىركەپ العانىن ايتىپ, دولدانىپ, ەسىك كوزىنەن ءارى وتكىزبەدى. بۇل جاعداي ارقامىزعا ايازداي باتىپ, جەرگىلىكتى باسشىلارعا كىرىپ, ماسەلەمەن شۇعىلدانۋدى ءوتىنىپ ەدىك. سول تۇستا وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى بولعان, قازىرگى مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى اسحات ورالوۆ جەرگىلىكتى كاسىپوداقتىڭ ارەكەتىن قولداپ, قورعاشتادى. وبلىستىق اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى باۋىرجان قاپەنوۆكە قانشا مارتە حابارلاسساق تا, بارلىق ءوتىنىشىمىزدى اياقاستى ەتتى. وسىنىڭ بارلىعى سايىپ كەلگەندە ولاردىڭ زاڭسىزدىقپەن ارەكەت ەتكەن الماگۇل حانىمدى قولدايتىنىن بايقاتسا كەرەك. كەيىن اۋديتتىك تەكسەرىس بارلىق بىلىقتى اشكەرەلەدى, – دەيدى سۆەتلانا كەڭەسقىزى.
ال ەركەعالي جانعازىنىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, كەز كەلگەن كاسىپوداق بەلگىلى ءبىر سالاعا ارنالعاندىقتان جەرگىلىكتى فيليالداردىڭ سول ۇيىمدار باعىناتىن مينيسترلىكتەرمەن الەۋمەتتىك سەرىكتەستىك تۋرالى شارتتارى بولۋى كەرەك. ەڭبەك داۋلارى بولا قالعان جاعدايدا ەڭبەككەرلەردىڭ مۇددەسى مەن قۇقىعى سوعان سۇيەنىپ شەشىلەدى. ال پاۆلودار وبلىسىنىڭ جەرگىلىكتى كاسىپوداعىندا مۇنداي قۇجات مۇلدە جوق كورىنەدى. ەكىنشىدەن, «كاسىپتىك وداقتار تۋرالى» زاڭىندا جەرگىلىكتى كاسىپوداقتار رەسپۋبليكالىق ۇيىمدارعا مۇشە بولا الادى دەپ كورسەتىلگەن. بىرلەستىك بۇل تالاپ ۇدەسىنەن دە شىعا المايدى دەيدى ول.
«كاسىپوداقتار تۋرالى» زاڭنىڭ 14-بابىندا: «جەرگىلىكتى كاسىپوداقتىڭ سالالىق كاسىپوداقتىڭ جانە (نەمەسە) اۋماقتىق كاسىپوداقتار بىرلەستىگىنىڭ جارعىسىن ساقتاۋ شارتتارىمەن مۇشەلىك ۇيىم رەتىندە ولاردىڭ قۇرامىنا كىرۋگە قۇقىعى بار» دەپ جازىلعان. پاۆلودار وبلىسىنىڭ اۋماقتىق كاسىپوداقتار بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى د.ايتجانوۆانىڭ سوزىنشە, زاڭنىڭ بۇل تارماعى جەرگىلىكتى كاسىپوداقتىڭ وزگە بىرلەستىكتەرگە كىرۋ-كىرمەۋ قۇقىعىن ءوز تاڭداۋىنا قالدىرادى. ال جەرگىلىكتى كاسىپوداقتاردىڭ جۇمىسىن باعالاۋ ەشبىر بىرلەستىكتىڭ قۇزىرەتىنە كىرمەيدى.
زاڭدا جازىلعانداي, كاسىپوداق بىرلەستىكتەرىن قۇزىرلى ورگاندار تەكسەرە المايدى. ولاردى تەك ۇيىمنىڭ سەزىندە سايلانعان تەكسەرۋ كوميسسيالارى تەكسەرۋى مۇمكىن. مۇنداي كوميسسياعا كاسىپوداق مۇشەلەرى جانە تاۋەلسىز اۋديتورلىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى مۇشە بولا الادى. سوعان قاراعاندا, ءبىر پاۆلوداردا عانا ەمەس, وزگە دە ايماقتارداعى كاسىپوداق ۇيىمدارىندا جوعارىداعىداي ورەسكەل ارەكەتتەر, قارجىلىق كەمشىلىكتەر ورىن الىپ جاتۋى عاجاپ ەمەس. ەسەپتىلىك بولماعان سوڭ ولاردىڭ اق-قاراسىن اجىراتۋ مۇمكىن ەمەس. بۇگىندە ەلدەگى بارلىق كاسىپوداق ۇيىمىنىڭ قارجىسى باقىلاۋسىز كۇي كەشۋدە.
پاۆلودار وبلىسى
