مەكتەپ فورماسى جەڭىل ونەركاسىپتىڭ ءورىسىن كەڭەيتە مە؟

جولداۋداعى وزەكتى ماسەلەنىڭ جاي-جاپسارىنا تەرەڭىرەك ۇڭىلمەس بۇرىن جىل باسىندا سالاعا ەنگەن جاڭاشىلدىقتاردى شولىپ ءوتۋدى ءجون كوردىك. سەبەبى كەيىنگى كەزدەرى قوعامدا مەكتەپ فورماسىنا قاتىستى تالاپ, سونىڭ ىشىندە الەۋمەتتىك جاعدايى تومەن وتباسىندا تاربيەلەنەتىن بالا­لار جايىندا ءبىراز وي-پىكىر ايتى­لىپ ءجۇر. ەلدەگى ءاربىر ازاماتتىڭ قۇقىعى تەڭ بولعانىمەن, ماتە­ريال­دىق جاعدايى ءارتۇرلى ەكەنى بەلگىلى. ءومىردىڭ قالتارىس-بۇل­تارىستارىنان ءوتىپ, قيىن­دىقتى ويداعىداي ەڭسەرىپ جۇرگەن اتا-انالار باۋىر ەتى بالاسىنىڭ ومىردە تارشىلىق كورمەي جە­تىلىپ, قالىپتاسۋىنا قاجەتىنشە جاعداي جاسايدى. ال تاعدىردىڭ جازۋىمەن تولىق ەمەس, از قامتىل­عان نەمەسە كوپبالالى وتباسىندا تار­بيەلەنگەن بالالارعا قولداۋ كورسەتۋ قاجەت.

وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ساپالى ءبىلىم الۋى باسەكەگە قابىلەتتى ورتا قالىپتاستىرۋعا نەگىز بولادى. ەندەشە ەلدەگى ءاربىر وقۋ­شى­نىڭ الاڭسىز ءبىلىم الۋىنا مۇمكىن­دىك جاساۋ ماڭىزدى.

وقۋ جىلىنىڭ باسىندا از قامتىلعان وتباسىنداعى وقۋشىلاردىڭ مەكتەپكە دايىندىعىنا جالپىعا بىردەي وقىتۋ قورى ارقىلى ماتەريالدىق قولداۋ كور­سەتىلدى. بۇل ءتىزىمدى جالعاساق, تاعى بىر­نە­شە توپتاعى وتباسىنىڭ كومەكتەن قۇر قالماعانىن اڭعارامىز. ناقتىراق اي­تار بولساق, اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الۋعا قۇقىعى بار وتباسىنا, جان باسىنا شاق­قانداعى ورتاشا تابىسى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنەن تومەن ءارى ااك المايتىن وتباسىنا, توتەنشە جاعدايدان كەيىن شۇعىل كومەكتى تالاپ ەتەتىن وتباسىلارمەن قوسا جەتىم بالالارعا جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قال­عان بالالارعا ماتەريالدىق قولداۋ كور­سەتىلەدى. وسى قاتاردا ءبىلىم بەرۋ ۇيى­مىنىڭ القالى ورگانى ايقىندايتىن وقۋشىلار دا بار. ماتەريالدىق كومەككە قارالعان قاراجات وقۋشى اتا-اناسىنىڭ نەمەسە جاقىندارىنىڭ ءوتىنىشى نەگىزىندە بولىنەدى. بيىل ۇكىمەت الەۋمەتتىك تۇر­عىدا ءالسىز وتباسىلاردىڭ پىكىرىن ەس­كە­رە وتىرىپ, كومەك كورسەتۋ تەتىگىن قايتا قاراعان. ۇكىمەتتىڭ 2022 جىلعى 8 تامىزداعى №544 قاۋلىسىمەن 2008 جىلعى 25 قاڭتارداعى №64 قاۋلىسىنا اتا-انالاردىڭ نەمەسە ولاردى الماس­تىراتىن ادامداردىڭ نە كامەلەتكە تولعان ءبىلىم الۋشىنىڭ كارتشوتىنا مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا ءبىلىم الۋشىلاردىڭ جەكەلەگەن سانات­تا­رىنىڭ وتباسىلارىنان شىققان ءبىلىم الۋشىلار مەن تاربيەلەنۋشىلەرگە ار­نال­عان كەڭسە كەرەك-جاراعىن, كيىم, اياق­كيىم ساتىپ الۋعا ماتەريالدىق كومەك كورسەتۋدىڭ قاراجات اۋدارۋ بولىگىنە وزگە­رىستەر ەنگىزدى. بۇل جاڭاشىلدىق اتا-انالاردىڭ سۇرانىسىنان كەيىن وڭ دي­ناميكا كورسەتتى. الەۋمەتتىك شيەلەنىس تومەندەدى, اتا-انالار كيىم-كەشەك, وقۋ­عا كەرەك-جاراقتارىن جەتكىزۋشىلەردى تاڭداۋعا قۇقىلى بولدى. بۇل وزگەرىستىڭ تاعى ءبىر اتاپ ايتارلىق تۇسى, بۇرىن ماتەريالدىق كومەك الاتىن بالالار قاتارلاستارىنان ىشتەي قىمسىنسا, قازىر ماتەريالدىق كومەكتى تاڭداۋ ءوزىنىڭ ەركىندە.

بىرىڭعاي ۇلگى بەكىتىلسە, ءبىراز شارۋا ۇيلەسەدى

يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ بەرگەن مالىمەتىنە سۇيەنسەك, جەڭىل ونەر­كاسىپ سالاسىندا 1 396 كاسىپورىن جۇ­مىس ىستەيدى ەكەن. ونىڭ 97%-ى – شا­عىن كاسىپورىن. سالادا 27 مىڭ ازامات جۇمىسپەن قامتىلعان بولسا, ونىڭ ىشىندە جۇمىسشىلاردىڭ 60%-دان استامى ايەلدەر. ونىڭ ىشىندە كوپبالالى, تولىق ەمەس, از قامتىلعان وتباسىلار, زەينەت جاسىنداعى جانە ەرەكشە قابىلەتتى جاندار دا بار.

ۇكىمەت مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن, وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەرمەن بىرنەشە رەت كەڭەس وتكىزگەن. بۇعان قوسا استانا قالا­سىندا مەكتەپ فورماسىن ساتىپ الۋ كەزىندە ەلەكتروندىق پلاتفورمالار ارقىلى تسيفرلىق ۆاۋچەرلەردىڭ كومەگىمەن قاناتقاقتى جوبانى ىسكە اسىرۋ جونىندە شەشىم قابىلدانعان. ەندى استانا اكىمدىگىمەن بىرلەسىپ, ءار اۋداندا مەكتەپ فورماسىن ساتۋعا قولايلى ورىن ۇسىنۋ ماسەلەسى پىسىقتالىپ جاتىر ەكەن. سونداي-اق ۇكىمەت مەكتەپ فورماسىنىڭ ۇلتتىق ستاندارتتارىنا باسىمدىق بەرۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىپ جاتقانىن اتاپ وتكەن ءجون. ۇلتتىق ستاندارتتار ورتا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا وقي­تىن ۇل-قىزدارعا ارنالعان مەكتەپ فورماسىنىڭ تەحنيكالىق شارتتارىن قامتيدى. ستاندارتتى جاڭارتۋدا ىڭعايلى جانە ساپالى مەكتەپ فورماسىن ۇسىنعان سوڭ وندىرىسكە ەنگىزۋ ءۇشىن ونىڭ ۇلگىسى بالالاردىڭ تالاپتارىنا دا سايكەس كەلۋى كەرەك. ويتكەنى مەكتەپ فورماسىنىڭ ستاندارتتارىن قابىلداۋ ءبىرىنشى كەزەكتە يمپورتتان كەلەتىن ساپاسىز نەمەسە بالالارعا قاۋىپتى ءونىم اعىنىن ازايتۋعا باعىتتالعان. ەندەشە, ساپالى وتاندىق ءونىمدى ەلدەگى بارلىق وقۋشىعا ۇسىنۋعا مۇمكىندىك بار. ەگەر جەڭىل ونەركاسىپ دامىسا, 2027 جىلعا قاراي 3 مىڭ ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ, ءوندىرىس كولەمىن 10%-عا ۇلعايتۋعا بولادى. وسىنىڭ ەسەبىنەن كاسىپكەرلەردەن تۇسەتىن سالىق كولەمى دە ارتاتىنى تۇسىنىكتى.

مەكتەپ فورماسىنىڭ ۇلگىلەرىن ۇسى­نۋدا «Qaz Textile Industry» جەڭىل ونەركاسىپ كاسىپورىندارىنىڭ ۇلتتىق بىرلەستىگى تىگىنشىلەر مەن ديزاينەرلەردىڭ باسىن قوسىپ, شارۋاعا كىرىسىپ كەتكەن. بىرلەستىكتىڭ باسقارما توراعاسى گۇلميرا ۋاحيتوۆا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جەڭىل ونەركاسىپكە كوڭىل اۋدارعانى الەۋمەتتىك-ەكو­نوميكالىق تۇرعىدا وڭ وزگەرىس اكە­لەتىنىن العا تارتتى.

– ءبىز تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ەكونوميست, زاڭگەر مامانداردى كوبىرەك دايىندادىق. قازىر IT-سالاعا ەرەكشە كوڭىل بولىنۋدە. بىراق جاھاندىق ەكونوميكادا ءوندىرىسى وركەندەگەن ەل باسەكەگە قابىلەتتى بولاتىنىن بىلەمىز. كەيىنىرەك شەگىنسەك, كەڭەس ۇكىمەتى تۇسىندا بىزدە ءوندىرىستىڭ الەۋەتى جوعارى ەدى. 1990 جىلدارى وتپەلى كەزەڭدە جۇننەن كيىم توقيتىن, بىلعارىدان اياقكيىم تىگەتىن ءتۇرلى فابريكا تەگىس جەكەنىڭ مەنشىگىنە وتكەن تۇستا مەملەكەت جەڭىل ونەركاسىپتى ساقتاپ قالۋ تۋرالى تالاپ قويمادى. كەيىنگىسى بەلگىلى, كاسىپكەرلەر قوندىرعىلاردى ساتىپ, جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى ارتتى. وسىلايشا, ءبىز كەڭەس ۇكىمەتى تۇسىندا دامىعان جەڭىل ونەركاسىپ يندۋسترياسىنان اجىراپ قالدىق. قازىر سولاردىڭ بارلىعى قايتا قۇرىلىپ جاتىر. مەكتەپ فورماسىنا قاتىستى تالاپتار جەڭىل ونەركاسىپتى جاڭعىرتۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. سەبەبى ەلىمىزدە ورتا ەسەپپەن 3,6 ميلليون وقۋشى بار بولسا, ءبىر بالانىڭ مەكتەپ فورماسى شامامەن 30-40 مىڭ تەڭگە دەپ الايىق. وقۋشىلاردىڭ بارلىعى وتاندىق ءونىم تۇتىنۋدى دۇرىس كورسە, ميللياردتاعان قارجى ءوز قالتامىزعا تۇسەدى. بىزدە جە­ڭىل ونەركاسىپتى يمپورت جاۋلاپ العان. وتاندىق ونىمدەردىڭ ۇلەسى تىم از. بۇل ءبىزدىڭ قولىمىزدان كيىم تىگۋ كەلمەيدى دەگەن ءسوز ەمەس. نارىقتىق ەكونوميكادا وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ دامۋى قيىنداۋ. جەڭىل ونەركاسىپكە مەملەكەتتەن كول-كوسىر كومەك كورسەتىلىپ جاتىر دەپ ايتا المايمىز. سوندىقتان ۇكىمەت وتاندىق جەڭىل ونەركاسىپ يەلەرىنە مەم­لەكەتتىك تاپسىرىس شەڭبەرىندە جار­دەمدەسكەنى دۇرىس, – دەيدى گۇلميرا بەكەنقىزى.

باسقارما توراعاسىنىڭ ايتۋىنشا, ەڭبەگى بىلقىلداعان بالاداي ەندى جەتىلىپ كەلە جاتقان جەڭىل ونەركاسىپ يە­لەرىنىڭ نارىق زامانىندا اشىق باسە­كەگە ءتۇسۋى وڭاي ەمەس. ال ەگەر بىرنە­شە جىلدا مەكتەپ فورماسىن تەگىس وتاندىق وندىرۋشىلەر تىگەتىن بولسا, ەلدىڭ جەڭىل ونەركاسىبىنە سونى سەرپىلىس اكەلەتىن ءتارىزدى. كەيىن ساۋدا نارىعىندا قاناتى قاتايعان كاسىپكەرلەر ءتۇرلى ۇلگىدەگى كيىمدەردى تىگىپ, ءتىپتى تاۋارىن الىس-جاقىن شەتەلگە شىعارىپ جاتسا قانەكي؟ پرەزيدەنت تاپسىرماسى بويىنشا ءبىرىنشى كەزەكتە بىرىڭعاي مەكتەپ فورماسىنىڭ ۇلگىسىن ناقتىلاپ الۋ قاجەت. نەگە دەسەك, تىگىنشىلەردىڭ ءوزى ءبىر عانا قارا كوك ءتۇستى بوياۋدىڭ دا ونداعان ءتۇرى بولۋى مۇمكىن ەكەنىن العا تارتادى.

شيكىزات قۇنى ءونىمنىڭ باعاسىنا اسەر ەتەدى

– بىرىڭعاي ۇلگىدەگى مەكتەپ فورما­سىنىڭ ءتۇر-ءتۇسى, ماتانىڭ قۇرامى, ساپاسى – بارلىعى بىردەي بولۋى كەرەك دەپ ويلايمىن. بۇل دا بولسا وقۋشىلار ارا­سىنداعى الەۋمەتتىك تەڭسىزدىكتى جويۋعا اسەر ەتەدى. سونداي-اق مەكتەپ فورماسىنا قاتىستى تالاپتار ناقتىلانسا, شيكىزات ءوندىرىسىن ورىستەتۋگە بولادى. شيكىزات وڭدەۋدى قولعا العان كاسىپكەرلەر ماتانىڭ قۇرامى ناقتىلانسا, سوعان ساي ءونىم شىعارار ەدى. مىسالى, قازىر جەيدە تىگۋگە ارنالعان ماتانىڭ قۇرامىن, تىعىزدىعىن انىقتاپ الساق, ءبىر جەيدەگە نەشە مەتر ماتا كەتەتىنىن دە بىلەر ەدىك. سول سەكىلدى مەكتەپ فورماسىنىڭ مودەلى بەكىتىلسە, وعان نەشە تۇيمە كەرەك ەكەنى بەلگىلى بولادى. بىزدە تۇيمە شىعاراتىن جانە ماقتا وڭدەيتىن ءوندىرىس وشاعى بار. نەگىزى كەز كەلگەن ءونىمنىڭ شامامەن 60% ۇلەسىن شيكىزاتتىڭ قۇنى قۇرايدى. ياعني ءبىز شيكىزاتتى يمپورتتاساق, مەكتەپ فورماسىنىڭ دا قۇنى ءار جىلى قۇ­بىلۋى مۇمكىن. ويتكەنى شەتەلدەگى شيكى­زاتتىڭ قۇنى ۆاليۋتاعا تاۋەلدى, باي­لامعا كەلمەيدى. مەكتەپ فورماسىنىڭ باعاسىن ۇستاپ تۇرۋ وڭاي ەمەس, بارلىعىن نارىق ەكشەيدى. بىراق بىرىڭعاي ۇلگىدەگى مەكتەپ فورماسى باعانى ۇستاپ تۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. اڭعارساق, اتا-انالار مەكتەپ فورماسىن بازارداعى باعامەن سالىستىرادى. كوپشىلىك وتاندىق ءونىم مەن يمپورت تاۋاردىڭ تۇسىنە, پىشىمىنە قاراپ بىردەي دەپ ويلاۋى مۇمكىن. بىراق كورشى ەلدەردەن كەلگەن تاۋاردىڭ ساپاسىن زەرتحانادا قاراپ جاتقان كىم بار؟ جوعارىدا اتاپ وتكەندەي, مەكتەپ فورماسىنىڭ ۇلگىسى مەن ماتەريالىنىڭ قۇرامىنا قاتىستى ناقتى تالاپ ەنگىزىلسە, وتاندىق ءونىمنىڭ قۇنىن يمپورتپەن تەڭەستىرۋگە ابدەن بولادى, – دەيدى گ.ۋاحيتوۆا.

جەڭىل ونەركاسىپكە كورسەتىلەتىن قول­داۋدىڭ ەكونوميكالىق جاعىنان تيىم­دىلىگى وراسان. ءىستىڭ كوزىن تاپقاندار شي­كىزات وڭدەۋگە كىرىسسە, بوس جۇمىس ورىن­دارى اشىلادى دەگەن ءسوز. كەيىن ماتادان مەكتەپ فورماسىن تىگىپ, ساۋدا نۇكتەلەرىن اشۋ ودان ءارى دايىن ءونىمدى تاسىمالداۋ سىندى شارۋالاردىڭ بارلىعى تابىس تابۋدىڭ ءتيىمدى كوزى بولماق. قاراپ وتىرساق, پرەزيدەنت تاپسىرماسى ۇيلەسىمدى ىسكە اسسا, ءبىر عانا مەكتەپ فورماسىنىڭ وزىنەن كەلەر پايدا كول-كوسىر.

ارينە, پرەزيدەنت تاپسىرماسىنان كەيىن جەڭىل ونەركاسىپتى لەزدە دامىتىپ, ءوندىرىس كولەمىن ۇلعايتامىز دەگەنمەن, وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ نارىقتى تولىقتاي قامتۋعا ازىرگە ءال-اۋقاتى جەتە قويمايدى. وسى رەتتە كوپ جىلدىق جوسپاردىڭ جوباسى كەلىسىپ-پىشىلسە, مەكتەپ فورماسىن تىگۋدە وتان­دىق ونەركاسىپكە باسىمدىق بەرەتىن قاناتقاقتى جوبا بىرەر جىلدا استانا قالاسىندا باستالۋى مۇمكىن.

مەكتەپ فورماسىنىڭ ءتىزىمى تولىعا ما؟

جۋىردا وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى مەكتەپ فورماسىنىڭ نۇسقالارىن كەڭەيتۋ جوسپارلانىپ جاتقانىن حابارلادى. قازىرگى مەكتەپ فورماسىنىڭ ۇلگىسى پيدجاك, جيلەت, شالبار, بەلدەمشە جانە جەيدەدەن تۇرسا, كەلەر جىلدان باس­تاپ ءداستۇرلى مەكتەپ فورماسىن پيدجاك, جاكەتتى تۇيمەلەرى بار نەمەسە سىدىرمالى توقىلعان كۇرتە, كارديگانعا اۋىستىرۋعا جانە كۇندەلىكتى جەيدەلەرىن پولوجەيدەگە اۋىستىرۋعا مۇمكىندىك بەرىلەدى. بىراق كيىمنىڭ ءتۇسى, ءستيلى مەن باسقا دا ەرەكشەلىكتەرى مەكتەپ اكىم­شى­لىگىمەن كەلىسىلۋى قاجەت. بۇل وڭ وزگەرىس مەكتەپ فورماسىنا قويىلاتىن تالاپ تۇبەگەيلى وزگەرەدى دەگەن ءسوز ەمەس. تەك مەكتەپ فورماسىنىڭ ءتىزىمى كەڭەيىپ, وقۋشىلاردىڭ تاڭداۋ مۇمكىندىگى ارتىپ وتىر. وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى ورتا ءبىلىم كوميتەتىنىڭ توراعاسى گۇلميرا رايىنبەكقىزى مۇنداي ۇلگىدەگى قولايلى, ىقشام كيىمدەرگە قاتىستى شەشىمدى مەكتەپ اكىمشىلىگى, قامقورشىلىق كە­ڭە­سى مەن مەكتەپتىڭ ءوزىن-ءوزى باسقارۋ كەڭەسى قابىلدايتىنىن ايتتى. مەكتەپ فورماسىنا تولىقتىرۋلار تۋرالى حا­بار­دىڭ الدىن الا جاريالانۋى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ كەلەر جىلعا دەيىن اسىقپاي شەشىم قابىلداۋىنا ورايلاس­تىرىلىپتى. مۇندا ءوندىرۋشىنى تاڭداۋ نەمەسە مەكتەپ فورماسىن ساتىپ الۋ قۇقىعى اتا-انانىڭ ءوز ەركىندە ەكەنىن دە ەسكە سالا كەتەيىك.

ەلوردادا مەملەكەتتىك تاپسىرىس اياسىندا كيىم تىگەتىن «پيك» Astana يۋتاريا ltd» سەرىكتەستىگىنىڭ باسشىلىعى مەك­تەپ فورماسىنا تاپسىرىس ارتسا, جۇ­مىستى جەدەلدەتۋگە بولادى دەيدى.

– پاندەمياعا دەيىن استانانىڭ كەيبىر مەكتەپتەرىنە مەكتەپ فورماسىن تىك­كەنبىز. سۇرانىس بولسا, جىلىنا 250 مىڭ مەكتەپ فورماسىن تىگۋگە الەۋەتىمىز جەتەدى. مەكتەپ فورماسىنىڭ ۇلگىسى ناقتىلانسا, ءبىر مەكتەپ فورماسىنىڭ قۇنى 25-30 مىڭ تەڭگەنىڭ توڭىرەگىندە شىعۋى كەرەك. ازىرگە مەكتەپ فورماسىنىڭ ۇلگىسىنە ءبىز دە بارىنشا وي قوسىپ جاتىرمىز. سەرىكتەستىك 2015 جىلى قۇرىلدى. قازىر جارتىلاي ءجۇن ماتالاردى رەسەي, بەلارۋستان, ال ماقتا ماتالارىن ءوزى­مىز­دىڭ وندىرۋشىلەردەن الامىز. ورتا ەسەپپەن 450-500 ازاماتتى جۇمىسپەن قامتىپ وتىرمىز. جۇمىسشىلاردىڭ ورتاشا جالاقىسى 180-200 مىڭ تەڭگەنىڭ كولەمىندە. ءبىز ءتۇرلى سالانىڭ ماماندارىنا ارنايى كيىمدەر تىگەمىز. كوم­پا­نيانىڭ اۋماعىندا ءوزىمىزدىڭ دۇكەن دە بار. ءوندىرىستىڭ شىعىندارىن رەتتەپ, جۇمىسشىلارعا ۋاقتىلى جالاقى تولەۋ ءۇشىن بىزگە تاپسىرىسپەن جۇمىس ىستەگەن ءتيىمدى. سەبەبى دايىن تاۋار قۇنىنىڭ 60-70 پايىزىن شيكىزات قۇرايدى. ەلدە مال جۇنىنەن وڭدەلەتىن شيكىزات شىعارىلسا, بۇل ءبىزدىڭ ءىسىمىزدى الدەقايدا ىلگەرىلەتەر ەدى دەپ ويلايمىن, – دەيدى سەرىكتەستىكتىڭ تەحنولوگيا جانە دامۋ جونىندەگى ديرەكتورى گۇلنار يگەمباەۆا.

بۇگىندە «Qaz Textile Industry» جەڭىل ونەركاسىپ كاسىپورىندارىنىڭ ۇلتتىق بىرلەستىگى مەكتەپ فورماسىنىڭ ۇلگىسىنە قاتىستى ۇسىنىستار دايىنداۋ ءۇشىن جەڭىل ونەركاسىپ شەبەرلەرىنىڭ باسىن قوسىپ, ديزاينەر, تەحنولوگتەرمەن جۇمىس ىستەۋدە. كوپ ۇزاماي جاۋاپتى مينيسترلىكتەر مەن وتاندىق جەڭىل ونەر­كاسىپ يەلەرى قوعام پىكىرىن ەسكەرە وتىرىپ, ءبىر توقتامعا كەلۋى ءتيىس. «كەڭەسىپ پىشكەن تون كەلتە بولماس» دەپ ءبىز دە كەلەر كۇننەن وڭ جاڭالىق كۇتەمىز. ايتەۋىر كەلەشەكتە تىگىن فابريكالارى قوي, تۇيە ءجۇنىن تالاسىپ السا, ىرگەلەس قىتاي, قىرعىز, بەلارۋس, وزبەكستان, رەسەيگە قاراپ وتىرماسا ەكەن دەيسىڭ ىشتەي...