رۋحانيات • 13 جەلتوقسان, 2022

جەلتوقسان تۋرالى جيناق

630 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

بەلگىلى قالامگەر تالعات ايتباي قۇراستىرعان «جەلتوقسان كوتەرى­لىسى» اتتى جيناقتىڭ ءتورتىنشى تومى جارىق كوردى. «ادە­بيەت­تىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزدى تۇرلەرىن ساتىپ الۋ, باسىپ شىعارۋ جانە تاراتۋ» باعدارلاماسى اياسىندا وقىرمانعا جول تارتقان ەڭبەك اۆتوردىڭ بۇعان دەيىن قۇراستىرعان «الماتى. 1986. جەل­توقسان» دەپ اتالعان توپتامالىق جيناعىنىڭ نەگىزىندە دايىندالعان.

جەلتوقسان تۋرالى جيناق

ايعاق-كىتاپتىڭ ءتورتىنشى تومىندا دا جەلتوقسان كوتەرىلىسى الەم نازارىن اۋدارعان تاريحي وقيعا ەكەندىگى ايتىلادى. كوتەرىلىس قاھارماندارى سول كەزدەگى رەس­پۋبليكا استاناسى الماتىدا عانا ەمەس, باسقا كوپتەگەن وبلىس, اۋدان ورتالىعىندا, ءتىپتى اۋىلداردىڭ وزىندە وشپەس ءىز قالدىرعانى باياندالادى. ەسىمدەرى ەلگە ايگىلى ح.ورالتاي, ف.ءالي, م.مىرزاحمەت ۇلى, ب.ءىلياسوۆ, ك.ءتابي, ك.بايجان, ج.انەس ۇلى, ب.قاناپيانوۆ, م.قويگەلديەۆ, ج.بابالىق ۇلى, ۋ.قاليجان, م.رىسداۋلەت, س.جاقىپوۆ, ع.قا­بىش­ ۇلى, ءا.كىشكەنەباەۆ, م.قال­دىباي جانە باسقا دا زيالى قاۋىم وكىلدەرى مەن جەلتوقسان ۇيىمى جەتەكشىلەرىنىڭ ماتەريالدارى جيناقتىڭ سالماعىن ۇستەي تۇسكەن. سونداي-اق كوتەرىلىس اقيقاتىن اشۋ ءۇشىن قۇرىلعان كوميسسياعا ەنىپ, ازاماتتىق قاسيەتىن كورسە­تە بىلگەن زاڭگەرلەر مەن قوعام قايراتكەرلەرىنىڭ ماقالا, سۇحبات­تارى دا قامتىلعان.

«جەلتوقسان كوتەرىلىسى ءالى كۇنگە دەيىن ءوز باعاسىن الا الماي كەلەدى. وعان تۇبەگەيلى ساياسي-قۇقىقتىق باعاسى قاي كەزدە بەرىلەدى؟ بۇل ءبارىمىز ءۇشىن بەلگىسىز ساۋال. دەگەنمەن ارەكەتسىز قالمايىق دەپ, ءوز تاراپىمىزدان ۇزبەي ەڭبەكتەنۋدەمىز. وسىدان التى جىل بۇرىن ايعاق-كىتاپتاردىڭ العاشقى ەكى تومى جارىق كورگەن. وتكەن جىلى ءۇشىنشى تومى ءۇش مىڭ تارالىممەن شىقتى. ەندى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ «ادەبيەتتىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزدى تۇرلەرىن ساتىپ الۋ, باسىپ شىعارۋ جانە تاراتۋ» كىشى باعدارلاماسى بويىنشا ء«داۋىر» باسپاسىنان ءتورتىنشى تومى جارىق كورىپ وتىر. ءالى دە ءتورت تومعا جۇك بولاتىن دۇنيە باسپادا جاتىر. اقيقات جولى اۋىر, شىندىقتىڭ سوقپاعى شىرعالاڭ ەكەنىنە ەلىمىزدە عانا ەمەس, كەشەگى كەڭەس وداعىندا, ءتىپتى الەمدىك اۋقىمدا ايرىقشا بەتبۇرىس نىشانى بولعان 1986 جىلعى جەلتوقسان كوتەرىلىسى ايقىن دالەل», دەيدى تالعات ايتباي.

بۋىرقانعان جاستاردىڭ اساۋ تولقىنى, ءامىرشىل-اكىمشىل جۇيە كەزىندەگى باسشىلىقتىڭ ادام قۇ­قىن اياققا تاپتاعان وكتەم ىستەرى جيناققا ەنگەن ماقالالاردا جان-جاقتى سارالانادى. كىتاپتاعى تىڭ اقپاراتتار, جەلتوقسان كوتەرى­لىسىنە قاتىسۋشىلاردىڭ ەستەلىك­تەرى كىم-كىمدى دە قىزىقتىرا تۇسەتىنى ءسوزسىز.

 

الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار