كىتاپقا اقىننىڭ عىلىمي زەرتتەۋلەرى, تانىمال اندەرى, ارىپتەستەرى مەن جاقىندارىنىڭ ەستەلىكتەرى ەنگەن.
ءىس-شاراعا مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى, زيالى قاۋىم, جارى جۇماگۇل ساريەۆا مەن ۇلى, پرەزيدەنت كەڭسەسىنىڭ باستىعى باقىتجان ءشومىشباي ۇلى, قالالىق اكىمدىكتىڭ وكىلدەرى, اقىن-جازۋشىلار قاتىستى.
«قالامعا جۇيرىكتىگىمەن ءوز ورتاسىنا ەرتە تانىلا باستاعان ءشومىشباي ساريەۆ ۇستازى زەينوللا شۇكىروۆتىڭ قامقورلىعىمەن ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنە وقۋعا ءتۇستى. «قازاقستان» باسپاسىندا رەداكتور, «جۇلدىز» جۋرنالىندا ءبولىم مەڭگەرۋشىسى, م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىندا عىلىمي قىزمەتكەر, اعا عىلىمي قىزمەتكەر بولدى. ءوز ورتاسىنا قارىمدى قالامىنان تۋعان جىرلارىمەن تەز تانىلا باستاعان ءشومىشباي ساريەۆ قازاق جۋرناليستيكاسىندا ەرەكشە قولتاڭباسىن قالدىرىپ, ءتول ادەبيەتىمىزدى عىلىمي تۇرعىدا زەرتتەپ, زەردەلەۋگە ولشەۋسىز ۇلەس قوستى. عالىم رەتىندە 50-ءشى, 60-شى, 70-جىلدارداعى قازاق اقىندارىنىڭ شىعارماشىلىعىن تالدادى. تاۋەلسىزدىك كەزەڭىندەگى قازاق پوەزياسىنىڭ جاڭا بۋىن وكىلدەرى تۋرالى دا زەرتتەۋلەر جۇرگىزدى. بۇگىندە ولەڭدەرى انگە اينالىپ, تىڭدارمان قاۋىمنىڭ جۇرەگىنە جەتتى» دەپ اتاپ ءوتتى جيىندى اشقان رەكتور جانسەيىت تۇيمەباەۆ.
زەرتتەۋشى-عالىم, ءبىرىنشى دارەجەلى «بارىس» جانە «پاراسات» وردەندەرىنىڭ, تاۋەلسىز تارلان سىيلىعىنىڭ يەگەرى, فرانتس كافكا اتىنداعى حالىقارالىق التىن مەدالىنىڭ يەگەرى, قازاق پوەزياسىندا, ادەبيەتتانۋ عىلىمىندا ەرەكشە قولتاڭبا قالدىرعان ءشومىشباي ساريەۆتىڭ شىعارماشىلىعى حاقىندا قازاقستان جازۋشىلار وداعى باسقارماسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, اقىن باۋىرجان جاقىپ: ء«شومىشباي – قوس قاناتتى اقىن. ءبىرىنشىسى, ليريكالىق جىرلارى بولسا, ەكىنشىسى – ءان-ولەڭدەرى. پوەزيانىڭ ەكى سالاسى اقىننىڭ قوس قاناتىنا اينالعان», دەپ اقىن عافۋ قايىربەكوۆ جوعارى باعا بەرگەن. م.ماقاتاەۆ, ق.مىرزا ءالى, ت.مولداعاليەۆ, ج.ناجىمەدەنوۆ, س.جيەنباەۆ, ت.ايبەرگەنوۆ, م.شاحانوۆتىڭ شىعارمالارىنا تەرەڭ تالداۋلار جاسادى. ء«شومىشباي ساريەۆ – حح-ءححى عاسىرلارداعى قازاق پوەزياسىن جوعارى كوتەرگەن تۇلعالاردىڭ ءبىرى. بولمىسى بولەك بولاتىن. اقىننىڭ قالامىنان تۋعان ولەڭدەرى مەن اندەرى حالىق جادىندا ماڭگى ساقتالادى. سوندىقتان دا ءشومىشباي ناعاشىباي ۇلىنىڭ ەسىمى قازاق ادەبيەتىندە التىن ارىپپەن جازىلىپ قالدى», دەپ وي تولعادى.
اقىننىڭ مۋزىكالىق مۇراسى 300-دەن استام اسەم اۋەزدى انمەن, ەل جادىندا قالار جاقۇتتى شىعارمالارمەن تولىقتى. تالاي ءاننىڭ دە, ءانشىنىڭ دە باعىن اشقان اندەرى ءالى كۇنگە ۇلكەن ساحنالاردا شىرقالىپ كەلەدى.
وسى جيىندا ءسوز العان قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, ارداگەر ديكتور ساۋىق جاقانوۆا قاتىسۋشىلارعا ءشومىشباي ساريەۆتىڭ ولەڭدەرىن مانەرلەپ وقىپ, اۋەزدى ۇنىمەن ءار بەرسە, م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرى گۇلجاحان وردا اقىننىڭ عىلىمي شىعارماشىلىعى تۋرالى ەستەلىگىمەن ءبولىستى. «60-70-ءشى جىلدار پوەزياسىنان كانديداتتىق ديسسەرتاتسيا قورعاپ, تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى ادەبيەتتى زەرتتەۋگە كىرىستى. اباي ءداستۇرىنىڭ, ماحامبەت ءداستۇرىنىڭ قازىرگى پوەزياداعى جالعاسىنا قاتىستى ۇلكەن زەرتتەۋلەرگە قۇلاش سەرمەدى.حح-ءحى عاسىر پوەزياسى تۋرالى تىڭعىلىقتى زەرتتەۋ جاساعان عالىمنىڭ اتامەكەن, تۋعان جەر, ەل تۋرالى ولەڭدەرى قازاقستان دەگەن كەڭ ۇعىمعا جالعاسىپ, قازىرگى قازاق پوەزياسىنان وزىندىك ورنىن الدى», دەپ اتاپ ءوتتى گ.وردا.
اقىن شاكىرتتەرىنىڭ ەستەلىكتەرىمەن جالعاسىن تاپقان جيىندا قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ەستاي الىكەەۆ ۇستازىنا دەگەن ارناۋىن وقىسا, مەدەۋ ارىنباەۆ «اتامەكەن», «داۋرەن-اي» جانە جاس ءانشى ەرمەك بەرەكەت ەل اراسىندا تانىمال بولىپ كەتكەن «قاراعىم-اي» ءانىن ورىنداپ, قاتىسۋشىلاردى ءتانتى ەتتى.
اقىننىڭ جارى جۇماگۇل ساريەۆا اسەرلى كەش ۇيىمداستىرعان قازۇۋ باسشىلىعىنا ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ, قارا شاڭىراقتىڭ اقىن ومىرىندەگى ورنى ەرەكشە ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇگىندە اقىن شىعارماشىلىعىنا ارنالعان 30-دان استام كىتاپ جارىق كورگەن, ال «عيبراتتى عۇمىر» سەرياسىمەن باسىلىپ شىققان بۇل كىتاپتىڭ ورنى تىپتەن ەرەكشە. «قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىن ءبىتىرىپ, مىقتى وقىتۋشىلاردان ساباق الدى. ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن قازۇۋ-دا وتكەن ستۋدەنتتىك كەزدەرىن ساعىنىشپەن ەسكە الىپ, ەسىنەن ەش ۋاقىتتا شىعارعان ەمەس. ءشومىشباي ۇنەمى اۋزىنان تاستاماي ايتىپ وتىراتىن ءبىلىم ورداسى بۇگىن ۇلكەن كەش وتكىزىپ, اقىننىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنا ارنالعان كىتاپتى جارىققا شىعارىپ وتىر», دەدى جۇماگۇل قاجەنقىزى.
قازاق ادەبيەتىندە ءوز پوەزيا الەمىن قالىپتاستىرعان اقىننىڭ ولەڭدەرى تىڭدارمانىن ءتانتى ەتىپ, وقىرمانىن ويعا جەتەلەپ كەلەدى. بۇگىندە ۇلت رۋحانياتىندا وزىندىك ورىن العان اقىن مۇراسى جۇرەكتەن-جۇرەككە جەتە بەرەتىنى ءسوزسىز.
الماتى
