ەندىگى كەزەكتە الماتى قالاسى بويىنشا كاسىبي دامۋ ينستيتۋتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى جۇمىسىن وسى ينستيتۋت قۇرامىندا جالعاستىرادى. قازىر فيليالدىڭ پەداگوگيكالىق قۇرامى تولىعىمەن جانە 5 قىزمەتكەر جۇمىسقا ورنالاسىپ, 4 مامان قىسقارعان.
اتالعان جاعدايعا بايلانىستى الاڭداۋشىلىق بىلدىرگەن فيليال قىزمەتكەرلەرى جۋرناليستەرمەن كەزدەسىپ, پىكىرلەرىمەن ءبولىستى. فيليالدىڭ جابىلۋى تۋرالى شەشىممەن قىزمەتكەرلەر وسى جىلدىڭ 22 قاراشاسىندا عانا حاباردار بولعان. فيليالدىڭ بىلىكتى ماماندارى جۇمىسسىز قالۋعا الاڭدامايدى. الايدا قىستىڭ كوزى قىراۋدا جەتكەن توسىن جاڭالىق 20 جىلدان استام تاجىريبەسى بار مامانداردىڭ ەرتەڭگە دەگەن سەنىمىنەن ايىرىپ وتىر. ەندى قولعا العان جوبالاردىڭ بارىسى قالاي بولادى دەگەن فيليال قىزمەتكەرلەرى «ۇستازدار ءۇيىنىڭ» قالىپتى جاعدايدا جۇمىسىن جالعاستىرعانىن قالايدى.
«ورلەۋ» بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ۇلتتىق ورتالىعى» اق فيليالىنىڭ الماتى قالاسى بويىنشا ديرەكتورى, پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى رايسا سادۆاكاسوۆا اتاپ وتكەندەي, مۇعالىمدەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا قۇرىلعان 60 جىلدىق تاريحى بار «ۇستازدار ءۇيىنىڭ» ماماندارى وسى جىلدار ىشىندە بىلىكتىلىكتى, كاسىبي قۇزىرەتتىلىكتى ارتتىرۋدا كوپتەگەن جوبانىڭ ۇيىتقىسى بولىپ كەلدى. بيىل 6 مىڭعا جۋىق مۇعالىم بىلىكتىلىك كۋرستارىنان وتكەن. ورتالىقتا 41 مامان جۇمىس ىستەيدى. مۇعالىمدەرگە ادىستەمەلىك قولداۋ كورسەتۋ, مەكتەپكە دەيىنگى, جالپى ءبىلىم بەرۋ جانە كوللەدجدەردىڭ وقىتۋشىلارىمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋ دە فيليال ماماندارى ءۇشىن ءداستۇرلى شاراعا اينالعان.
«فيليال مەملەكەتتىك تاپسىرىستى ورىنداۋمەن قاتار باسقا دا جوبالارمەن اينالىسىپ كەلدى. فيليال ماماندارى بيىل 27 ملن تەڭگەگە اقىلى كۋرستار وتكىزگەن. سونىمەن قاتار اقش ەلشىلىگى, ەقىۇ گرانتتىق جوبالارى اياسىندا اعىلشىن ءتىلى كۋرستارى, از ساندى حالىقتار تىلدەرىن قولداۋ بويىنشا جوبالارعا قاتىستى. 2019 جىلدان باستاپ ورىس تىلىندەگى بالاباقشالارمەن كەلىسىمشارتقا وتىرىپ, قازاق ءتىلىن وقىتۋ بويىنشا ادىستەمەلىك قولداۋ كورسەتىپ كەلەدى. بيىل ەقىۇ-مەن بىرلەسىپ, ايماقتىق مەكتەپتەر جوباسىن ىسكە اسىردى. بۇگىندە فيليال جۇمىسىنان ورتالىق ازيا ايماعى حاباردار. ساحا رەسپۋبليكاسى, تاجىكستان, قىرعىزستان, موڭعوليا پەداگوگتەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرا وتىرىپ, قازاق دياسپورالارى تۇرىپ جاتقان ەلدەردە قازاق ءتىلىن وقىتۋدىڭ ادىستەمەسى ۇيرەتىلدى. پاندەميا كەزىندە قىرعىزستاننىڭ رەسپۋبليكالىق بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ينستيتۋتىمەن جانە موڭعوليانىڭ مۇعالىمدەرى ءۇشىن ءتىلدى وقىتۋدىڭ ينتەگراتسيالانعان كۋرسى قاشىقتان وقىتىلدى», دەدى ر.سادۆاكاسوۆا.
ءبىز «ورلەۋ» باۇو» اق فيليالى الماتى قالاسى بويىنشا كاسىبي دامۋ ينستيتۋتىندا ىسكە اسقان جوبالاردىڭ بىرقاتارىن عانا تىلگە تيەك ەتىپ وتىرمىز. ينستيتۋت ماماندارىنىڭ ايتۋىنشا, ەندىگى كەزەكتە پەداگوگيكالىق ۇجىمدارمەن جاسالعان كەلىسىمشارتتار اياقتالماي قالۋى ىقتيمال. فيليال جۇمىسىنىڭ ءارى قاراي توقتاۋسىز جالعاسىن تاباتىنىنا سەنىم بىلدىرگەن اعا وقىتۋشى, حالىقارالىق ترەنەر لاريسا پەتروۆا بۇگىندە ۇستازدار قاۋىمى ءۇشىن تۇراقتىلىق پەن قولداۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن العا تارتسا, كافەدرا مەڭگەرۋشىسى جانار يبراەۆا گۋمانيتارلىق ءپان مۇعالىمدەرىنىڭ بىلىكتىلىگى بويىنشا جوبالارعا توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, كافەدرادا بىلىكتى, تاجىريبەسى مول حالىقارالىق سەرتيفيكاتتاردىڭ يەگەرلەرى, وقۋلىق اۆتورلارى بىرلەسىپ جۇمىس ىستەپ كەلەدى. وسى ورايدا فيليالدا ىسكە اسقان جوبالار جالعاسىن تابۋى ءۇشىن جارتى عاسىردان استام تاريحى بار ينستيتۋتتىڭ جۇمىسى جاندانۋى قاجەت دەپ سانايدى. بۇگىنگە دەيىن جۇيەلەنىپ, ءبىر باعىتقا تۇسكەن كوپتەگەن جوبانىڭ توقتاپ قالۋىنا الاڭداۋشىلىق بىلدىرە كەلىپ, قالا مۇعالىمدەرى ءۇشىن دە بۇل قيىن كەزەڭ ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ويتكەنى مۇعالىمدەر جىل ون ەكى اي ادىستەمەلىك سەمينارلار, كوشپەلى ساباقتار, شەبەرلىك ساعاتتارى اياسىندا ءوز بىلىكتىلىكتەرىن شىڭداپ كەلگەن ەدى. بىرلەسكەن اۆتورلىق جۇمىستار, ادىستەمەلىك نۇسقاۋلىقتار دا ازىرلەندى.
ءبولىم باسشىسى ايدا وتىنشينا «پەداگوگتەر مارتەبەسىنىڭ ارتۋىمەن بەلگىلى ءبىر سەبەپتەرمەن كەتىپ قالعان قانشاما بىلىكتى مۇعالىمدەر ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا قايتا ورالدى. فيليال ماماندارى مۇعالىمدەردى قايتا وقىتىپ, بىلىكتىلىگىن كوتەرۋگە ىقپال ەتتى. وسى جىلداردا قالىپتاسقان وقىتۋ جۇيەسى, ترەنەرلەردىڭ ەڭبەگى ەش كەتپەسە ەكەن. قيىندىقتاردى ارتقا تاستاي وتىرىپ, قول جەتكەن ناتيجەمىزدە قانشاما ماماننىڭ ەسەلى ەڭبەگى جاتىر», دەگەن ويىمەن بولىسسە, باس ادىسكەر پەرۋزا وزەنبەكقىزى قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەگىن ءاپ-ساتتە جوققا شىعارىپ, 60 جىلدان اسا تاريحى بار ينستيتۋتتى جابۋ ۇلكەن قاتەلىك دەپ سانايدى. «وسى جىلداردا ماڭداي تەرىن توگە ءجۇرىپ فيليال قىزمەتكەرلەرى يگى جوبالاردى ىسكە اسىردى. قالىپتاسقان ءداستۇرلى جۇيەنى بۇزباي, كەرىسىنشە قولداۋ كورسەتىپ, ۇلگى-ونەگەسىن تاراتىپ, دامىتسا, مۇعالىمدەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدا ۇلكەن جەتىستىك بولار ەدى. ينستيتۋتتى جابۋ ءداستۇرلى جۇيەنى بۇزۋمەن پارا-پار», دەيدى پ.وزەنبەكقىزى.
2016 جىلى جاڭا عيماراتقا كوشكەن ينستيتۋت ماماندارى زاماناۋي ۇلگىدە جابدىقتالعان كەڭسەلەردە مۇعالىمدەردىڭ ءبىلىم الۋىنا, تاجىريبە جيناقتاۋىنا بارىنشا قولداۋ كورسەتىپ كەلەدى. «ورلەۋدىڭ» باستاماسىمەن اتقارىلعان ىزگى دە يگى ءىس-شارالار مۇعالىمدەردى جاڭاشىلدىققا جەتەلەدى. پاندەميا كەزىندە رەسپۋبليكا مۇعالىمدەرىنىڭ قاشىقتان وقۋ رەجىمىندە ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋىنە «ورلەۋ» ماماندارىنىڭ ەڭبەگى زور. مۇنداعى روبوتتەحنيكا, مونتەسسوري كابينەتتەرى, كىتاپحانا جانە مۇراجاي عيماراتتىڭ زامان اعىمىنا ساي ەكەنىنىڭ دالەلى بولسا كەرەك.
«الماتى فيليالىن جابۋعا نەلىكتەن وسىنداي شەشىم قابىلداندى؟» دەگەن ساۋالىمىزعا وراي «ورلەۋ» باۇو» اق باسقارما توراعاسى اسەل مۇحامەتجانوۆا: «بۇل – ناقتى تۇجىرىم ەمەس. ءبىز «ورلەۋ» بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ۇلتتىق ورتالىعى ەكى فيليالىنىڭ بىرىگۋى تۋرالى ايتىپ وتىرمىز, سونىمەن قاتار 100 پايىز مەملەكەت قاتىساتىن اكتسيونەرلىك قوعامبىز. قازىر الماتىدا ەكى فيليال بار. ءبىرى مەكتەپ, بالاباقشا ديرەكتورلارىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرسا, ەكىنشىسى پەداگوگتەردى وقىتادى. ەكى بولەك ۇيىمنىڭ اكىمشىلىك جانە باسقا دا شىعىستارى بار, ەكى فيليالدى ۇستاۋ بيۋدجەتكە اۋىرتپالىق اكەلەتىنىمەن كەلىسەرسىز. بۇل ەكى فيليال ۇلكەن شىعىندى قاجەت ەتەدى, جىل سايىنعى شىعىن 100 ملن تەڭگەدەن اسادى. سوندىقتان فيليالدار بىرىكتىرۋ ارقىلى وڭتايلاندىرىلدى. وسىلايشا, اكىمشىلىك شىعىستارى قىسقارتىلادى. بۇل شەشىم «اكتسيونەرلىك قوعامدار تۋرالى» زاڭ مەن ءبىزدىڭ ۇيىمنىڭ جارعىسى نەگىزىندە قابىلداندى. ياعني ديرەكتورلار كەڭەسى الماتى قالاسى بويىنشا ينستيتۋتتى جابۋ جانە فۋنكتسياسىن رەسپۋبليكالىق كاسىبي دامۋ ينستيتۋتىنا بەرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى», دەپ جاۋاپ بەردى.
الماتى
