ەكونوميكا • 08 جەلتوقسان, 2022

زەينەتاقى قورى: كوميسسيا جارناسى قانشا؟

400 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

بيىل قازان ايىنىڭ باسىندا بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنداعى ازاماتتاردىڭ زەينەتاقى جيناعى 14 ترلن تەڭگەدەن اسىپ, ءبىر جىل ىشىندە 7,8 پايىزعا كوبەيدى. كوبەيۋ جيناقتاۋدىڭ بارلىق ءتۇرى بويىنشا بايقالادى: مىندەتتى زەينەتاقى جارناسى بويىنشا ءوسىم 7,4 پايىز بولسا, مىندەتتى كاسىبي جارنا بويىنشا – 20,9 پايىز, ەرىكتى جارنا بويىنشا – 90,6 پايىز.

زەينەتاقى قورى: كوميسسيا جارناسى قانشا؟

ينفوگرافيكانى جاساعان امانگەلدى قياس, «ەQ»

Ranking ساراپشىلارىنىڭ ايتۋىنشا, سوڭعى ون جىل كولەمىندە ازاماتتاردىڭ زەينەتاقى جيناعى 4,5 ەسەگە كوبەيگەن.

بجزق – زەينەت­اقى جۇيەسىنىڭ بارلىق قار­جى­لىق جانە اقپاراتتىق تۇت­قا­سىن ۇستاپ وتىرعان بىرىڭ­عاي وپەراتور. زەينەتاقىمەن قامسىز­داندىرۋ تۋرالى زاڭعا سايكەس قور ءوز قىزمەتى ءۇشىن كوميسسيا ۇستاي الادى. ادەپكىدە بجزق ءۇشىن كوميسسيا سىياقىسى ينۆەستيتسيالىق كىرىستىڭ 7,5 پايىزىنان جانە زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ اي سا­يىن 0,025 پايىزىنان اسپاۋعا ءتيىس دەپ بەلگىلەنگەن. بۇل رەتتە بجزق ۇلتتىق بانكپەن بىرىگىپ, كوميسسيا سىياقىسىن تومەندەتۋ جانە شىعىنداردى وڭتايلاندىرۋ جۇمىسىن جۇرگىزەدى.

«2016-2017 جىلدارى اكتيۆ كو­ميسسياسى – 0,0225 پايىز, 2018 جانە 2019 جىلى – 0,015 پا­يىز, 2020 جىلى – 0,011 پايىز بولدى. 2021 جىلدان بەرى قور كو­ميسسيا­سىنىڭ كولەمى اكتيۆتەردىڭ 0,01 پا­يىزىنان اسپايتىنداي ەتىپ زاڭمەن بەكىتىلدى. سونى­مەن قاتار 2021 جىلدان باس­تاپ بجزق ين­ۆەستيتسيالىق تا­بىس­­تان كو­ميس­سيا سىياقىسىن ۇستا­­ماي­دى. ول تەك زەينەتاقى اكتيۆ­­تە­رىن باس­قارۋ­شىلاردان (ينۆەس­­تي­­تسيا­لىق تابىس­تىڭ 2 پايىزى­نان ار­تىق ەمەس), ۇلتتىق بانك جانە ين­ۆەس­­تيتسيالىق پورت­فەلدى باس­قارۋ­­شى­­لاردان (ينۆەس­تي­تسيالىق كىرىس­­تىڭ 7,5 پايىزىنان ارتىق ەمەس) ۇس­ت­الادى», دەلىنگەن Ranking زەرتتەۋىندە.

ءوز كەزەگىندە, ۇلتتىق بانك­تىڭ 2022 جىلعا ارنالعان سىي­اقى مولشەرى بجزق زەينەت­اقى اكتيۆتەرى بويىنشا ينۆەستي­تسيا­لىق كىرىس سوماسىنىڭ 1,8 پ­ايىزى مولشەرىندە بەلگى­لەندى. سا­لىس­تىرار بولساق, ينۆەس­تي­تسيالىق پورت­فەلدى باسقارۋ­شى­لاردىڭ كو­ميسسيا سىياقىسى كەلە­سىدەي: «Halyk Global Markets» – 3,5 پايىز; «Jusan Invest» – 5 پايىز; «BCC Invest» – 7 پايىز; «سەنتراس سەكيۋريتيز» – 7,5 پا­يىز; «Halyk Finance» – 5 پايىز.

ساراپشىلار سوزىنە دەن قوي­ساق, كوميسسيا سىياقىسى قور قىزمەتى ءۇشىن قاجەت. تۇس­كەن قار­جى اقپاراتتىق جانە تەلە­كوم­مۋنيكاتسيالىق قىزمەتكە, باع­دار­لامالىق قامتاماسىز ەتۋ قىز­مەتىنە, قىزمەتكەرلەردىڭ جال­اقى­سىن تولەۋگە, پوشتا جانە سا­لىم­شىلاردى حاباردار ەتۋ قىز­مەتىنە جۇمسالادى.

«كوميسسيانىڭ سالىستىرمالى جانە ءابسوليۋتتى مان­دەرى­نىڭ تومەندەۋى ۇلتتىق بانك­تىڭ زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ سەنىم­گەرلىك باسقارۋشىسى رەتىندە جانە جەكە زەينەتاقى شوتتارىن ەسەپكە الىپ, سالىمشىلار مەن الۋشىلارعا زەينەتاقى قىز­مەت­تەرىن كورسەتەتىن بجزق-نىڭ دەر­بەستەندىرىلگەن قارجى قۇرال­دارىن ينۆەستيتسيالىق ەسەپكە الۋ جونىندەگى بىرىڭعاي وپەراتور رەتىندە جۇرگىزىپ جاتقان جۇ­مىسىنىڭ ناتيجەسى بولىپ سانالادى. تۇتاستاي العاندا, بيزنەس-پروتسەستەردى اۆتوماتتاندىرۋ جانە قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ, زەي­نەت­­اقى قىزمەتتەرىن ەلەكتروندى فور­ماتقا كوشىرۋ جانە ولار­دىڭ ۇلەسىن ارتتىرۋ بويىنشا جۇر­­گىزىلگەن جۇمىستاردىڭ نا­تي­جە­سىندە ينۆەستيتسيالىق مەنەد­ج­­مەنت پەن كاستودياندىق قىز­مەت­تەرگە كوميسسيالىق شى­عىس­تار قىس­قار­تىلدى. وپەرا­تسيا­لار­دىڭ جال­پى كولەمى, سونداي-اق ءوز اك­تيۆت­ەرىن ينۆەستيتسيالاۋدان تۇسە­تىن كى­رىس­تەردەن اكىمشىلىك شىعىس­تار­دىڭ ءبىر بولىگىن جابۋ ەسەبى­نەن بجزق-نىڭ اكىمشىلىك شىعىس­تارى قىس­قارتىلدى», دەپ جازادى Ranking.

2021 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بجزق كوميسسيالىق كىرىسىنىڭ سوماسى ءبىر جىلدا 2,8 ەسە قىسقارىپ, 24,7 ملرد تەڭگەگە تەڭ بولعان. زەينەتاقى قور­­لارى مەن باسقارۋشى كوم­پانيا­­لار­دىڭ كوميسسيالىق سىياقى الۋى بارلىق ەلدە زاڭدى تۇردە قاراس­تىرىل­عان. سونىمەن بىرگە بجزق مەن ۇب كوميسسياسى الەمدەگى ەڭ تومەن­گىلەر­دىڭ قاتارىندا. مى­سا­لى, چەحيادا كو­ميس­سيا سىي­ا­قى­سى ينۆەستيتسيالىق  قۇرال­دىڭ جىل سا­يىنعى ورتاشا قۇنى­نىڭ 0,8, تا­بىس­تىڭ 10 پايىزىن قۇ­راي­­دى; ماجارستاندا – كوميسسيا جا­ر­­نا­­نىڭ 6, اكتيۆتىڭ 0,8 پايىزىن; يز­رايلدە – جارنانىڭ 6, اكتيۆ­­تىڭ 0,5 پايى­زىن; ليتۆادا – ومىر­­ل­ىك تسيكل ءۇشىن اكتيۆتىڭ 0,65, اكتيۆ­تى ساقتاۋ قورى ءۇشىن اكتيۆ­تىڭ 1 پا­يىزىن; سلوۆەنيادا – جار­نانىڭ 3, اكتيۆتىڭ 1 پايىزىن; ۇلى­بريتانيادا – اكتيۆتىڭ 0,75 پايىزىن; البانيادا – جىل سايىنعى زەي­نەتاقى قورى تازا قۇنىنىڭ 3 پايىزىن; ارمەنيادا – مىندەتتى جوس­پار بويىنشا تازا اكتيۆ قۇنىنىڭ 1,5 جانە ەرىكتى جوس­پار بويىنشا تازا اكتيۆ قۇنىنىڭ 5 پايىزىن قۇرايدى.

سوڭعى جاڭالىقتار