كينو • 05 جەلتوقسان, 2022

ازاتتىق اڭساعان كوش

470 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

استانادا «التايدان انادولىعا» اتتى دەرەكتى ءفيلمنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. تۇركياداعى قانداستار كوشىنىڭ 70 جىلدىق تاريحىنا ارنالعان ءفيلمنىڭ تۇساۋكەسەر راسىمىنە تاريحشىلار, زيالى قاۋىم جانە مادەنيەت سالاسىنىڭ وكىلدەرى مەن جۋرناليستەر قاتىستى.

ازاتتىق اڭساعان كوش

فيلمدە قىتاي كوممۋنيس­تەرىنىڭ زورلىق-زومبىلىعىنان بوسىپ تيبەت, ءۇندىستان مەن پا­كىستان ارقىلى تۇركياعا جەت­كەن قانداستار تاعدىرى باياندالادى. فيلم اۆتورى – ازات رىستانبەك. كي­نو­­كارتينانى «وتانداستار ق­و­رىنىڭ» ۇسىنىسىمەن «Qa­zaq­stan» ۇلتتىق ارناسى­نىڭ شى­عارماشىلىق توبى تۇر­كيا­نىڭ قازاقتار شو­عىر­لانعان ايماقتارىندا تۇ­سىرگەن.

تۋىندىدا التايدان انا­دولىعا اۋعان ون مىڭداعان قا­زاقتىڭ كوشىنە كۋا بولعان جانداردىڭ ەستەلىكتەرى اسەرلى بە­رىلگەن. سونىمەن قاتار تۇرىك عالىمدارىنىڭ قۇن­دى تاريحي زەرتتەۋلەرى دە قامتىلعان. ودان بولەك, 1952 جىلى 13 ناۋرىزدا تۇركيانىڭ سول كەزدەگى ۇكىمەت باسشى­سى ادنان مەندەرەستىڭ باستاماسىمەن قابىلدانعان تاريحي قاۋلى تۋرالى دا كەڭىنەن ايتىلادى. ازاپتى جولدى كوپ ادام شىعىنىمەن ارتقا تاس­تاپ, 1952 جىلى تۇركياعا اۋپىرىمدەپ جەتكەن 1 852 قازاق­تىڭ انادولى جەرىندەگى جاڭا ورتاعا بەيىم­دەلۋى, تامىر جايۋى جانە قازىرگى كەزدەگى جاي-كۇيى – كارتينانىڭ نە­گىزگى مازمۇنى بولعان. شى­عار­­ماشىلىق توپ ءتۇسىرىلىم با­­­رىسىندا قازاقتار العاش قو­نىستانعان ىستانبۇلدىڭ زەي­­تىنبۇرنى جانە باعجىلار اۋدانىنا, نيدە ايماعىنداعى التاي اۋىلىنا جانە انكارا, يزمير, ساليحلى قالالارىنا بارىپ, كوش كۋاگەرلەرى زىليحا قامزاقىزى, قاليا ادىل­بەك­قىزى, ارىستان شادەت ۇلى, مان­سۇر ءتايجى جانە ولاردىڭ ۇرپاقتارىمەن تىلدەسىپ قايتقان.

«وتانداستار قورى» كەاق پرەزيدەنتى ابزال ساپاربەك ۇلى مەن «Qazaqstan» ۇلتتىق ار­ناسىنىڭ باسقارما ءتورايىمى ءلاززات تانىسبايدىڭ ايتۋىنشا, فيلم كەيىنگى بۋىنعا ۇلت تاريحىنداعى ەڭ ۇزاق, ەڭ ازاپتى كوشتىڭ ءمانىن ءتۇسىندىرۋ, قانداستارىمىزعا قۇرمەت ءبىل­دىرۋ ماقساتىندا تۇسىرىلگەن.

سونداي-اق كارتينا ۇلت تا­ريحىنداعى ايتۋلى كوشتىڭ 70 جىلدىعىنا جانە قازاقستان مەن تۇركيا اراسىنداعى ديپ­­­لو­ماتيالىق قارىم-قا­تى­­ناس­تىڭ 30 جىلدىعىنا ار­­نالعان. دەرەكتى فيلم «Qa­zaq­stan» ۇلتتىق ارناسى­نان تاۋەل­سىز­دىك كۇنى قارسا­ڭىندا كور­سە­تىلەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار