رۋحانيات • 28 قاراشا، 2022

التايدان انادولىعا جەتكەن ازاتتىق كوشى

529 رەت كورسەتىلدى

وتكەن اپتادا تۇركى ەلىنىڭ استاناسى التاي ۇرانىن بەرەكە-بىرلىكتىڭ نىشانىنداي قايتا جاڭعىرتتى. ارۋاق ريزا بولارلىق رۋحاني ءىس-شارا اتقاردى.

2022 جىلى 26 قاراشادا تۇركيانىڭ ىستانبۇل قالاسى باعجىلار اۋدانىندا  «قازاق-تۇرىك باۋىرلاستىعى» ەسكەرتكىشىءنىڭ اشىلۋ سالتاناتى ءوتتى. التايدان انادولىعا قونىس اۋدارعان قازاق قاۋىمىنىڭ تۇركيا توپىراعىن باسقانىنا 70 جىل تولۋى قۇرمەتىنە بوي كوتەرگەن بۇل تاريحي بەلگى ەندى ەكى ەل اراسىنداعى مىزعىماس تۋىستىق، ۇلىسارالىق قارىم-قاتىناستىڭ رامىزىنە اينالماق.

ءىس-شارادا قازاقستاننىڭ تۇركياداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى ەركەبۇلان ساپيەۆ، باعجىلار اۋدانىنىڭ مەرى ابدۋللا وزدەمىر، «وتانداستار قورىنىڭ» پرەزيدەنتى ابزال ساپاربەك ۇلى، قر پارلامەنتى سەناتىنىڭ دەپۋتاتى، حالىقارالىق قاتىناستار، قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ مۇشەسى مۇرات باقتيار ۇلى، شەتەلدەگى تۇركىلەر جانە تۋىسقان قاۋىمدار باسقارماسىنىڭ توراعاسى ابۋللاح ەرەن قازاقستان-تۇركيا بايلانىسىنىڭ تەرەڭ تامىرىنا جانە بۇگىنگى جەتىستىگىنە، سونداي-اق اسقار گيمالايدى اسىپ، تالاي قيىندىق كورسە دە ازاتتىق رۋحىن جوعالتپاعان قازاق ۇلتىنىڭ ايرىقشا باتىلدىعىنا توقتالىپ، بۇرىنعى جانە قازىرگى ءتۇركى باۋىرلاستىعىنىڭ ەرەكشە قۋاتىن، مۇمكىندىگىن تىلگە تيەك ەتتى.

بۇدان كەيىن «بىرلىك» قازاق جاستارى ۇيىمىنىڭ توراعاسى اسلان سەرىك باستاعان ونەرپاز ورەندەردىڭ قارا دومبىرامەن «قازاق وسى» ءانىن اۋەلەتكەنى دە مادەني شاراعا ءسان بەرىپ تۇردى.

ت

ەسكەرتكىش-بەلگى اۆتورى - قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى، كوركەمسۋرەت اكادەمياسىنىڭ ءبىرىنشى-ۆيتسە پرەزيدەنتى، بەلگىلى سۋرەتشى، رەجيسسەر، تەلەجۋرناليست جانۇزاق ءمۇساپىر تۋىندىنىڭ ءمان-ماعىناسىن باياندادى.

ەسكەرتكىش اشىلعاننان كەيىن جينالعان جۇرتشىلىق «ۇلى كوش» اتتى فوتوسۋرەتتەر مەن قازاقستان جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىلىم كورمەسىن تاماشالاپ، ەستەلىك سۋرەتكە ءتۇستى.

مۇنان كەيىن تاريحي شاھاردىڭ باعجىلار مەرياسىنىڭ عيماراتىندا التاي كوشىنىڭ 70 جىلدىعىنا ارنالعان عىلىمي كونفەرەنتسيا ءوتتى. تاعىلىمدى جيىندا دياسپوراتانۋ سالاسىنىڭ بەلگىلى مامانى، ق.ساتباەۆ اتىنداعى ۇلتتىق تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى گۇلنارا مەڭدىقۇلوۆا – «ەۋروپا دەرەكتەرىندەگى قازاقتاردىڭ كوشى-قونى»، ميمار سينان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى، قارالى كوشتى باسىنان كەشىرگەندەردىڭ ۇرپاعى ابدىۋاقاپ قارا – «انادولىداعى قازاق مادەنيەتىنىڭ ساباقتاستىعى: تۇركياعا قونىس اۋدارۋدىڭ 70 جىلدىعى»، «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ باس ديرەكتورى، قر ۇعا اكادەميگى ديحان قامزابەك ۇلى – «ءادىلەتتى قازاقستان جانە الاش تاعىلىمى»، اتالعان كوش تۋرالى رومان جازعان جازۋشى ءجادي شاكەن ۇلى – «قازاقتىڭ تاۋەلسىزدىك ءۇشىن كۇرەسى جانە كوشى-قون تاريحى»، تۇركياداعى دياسپورا قايراتكەرلەرىنىڭ جالعاسى، اسىلدىڭ سىنىعى، پروفەسسور مەريەم حاكىم – «حح عاسىرداعى الەم  كونيۋنكتۋراسىنداعى  شىعىس تۇركىستان قازاقتارى»، قازاق-تۇرىك بايلانىستارىنىڭ جاس مامانى، دوتسەنت ىشىل تۋنا – «تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ 1952 جىلعى شەشىمىمەن قازاق تۇركىلەرىنىڭ ءتۇرىك جەرىنە قونىستانۋى» اتتى بايانداما جاسادى.

عىلىمي فورۋمنان سوڭ «وتانداستار قورى» مەن «قازاقستان» رترك بىرىگىپ تۇسىرگەن «التايدان انادولىعا: ازاتتىق اڭساعان قازاق كوشى» اتتى دەرەكتى فءيلمنىڭ تۇڭعىش كورسەتىلىمى ءوتتى (يدەيا اۆتورى – ا.ساپاربەك ۇلى، كەڭەسشى – ج.شاكەن ۇلى، ستسەناري اۆتورى – ا.ىرىستانبەك، رەجيسسەرى – ق.كەشۋباي). تۋىندىدا ءبۇلدىرشىن شاعىندا وسى كوشتىڭ ىشىندە بولعان قاۋىمنىڭ بۇگىن توقساننىڭ تورىندەگى بايتەرەكتەرى باستان كەشكەنىن اڭگىمەلەگەندە، كوزىنە جاس الماعان ادام قالمادى. التايدان شىققان 18 مىڭ جاننان تۇركيا جەرىنە جەتكەندە 1 مىڭ 800-دەيى ياعني 10-اق پايىزى قالعانى كوشتىڭ قانشالىق تار جول، تايعاق كەشۋدەن وتكەنىن ايعاقتايدى. سونىمەن بىرگە بۇل كوشتىڭ ۇرپاققا ايتار تاعىلىمى دا از ەمەس. ول – قازاق ۇلتىنىڭ ادام توزگىسىز سىناققا مويىماعاندىعى. نامىستى، اقىلدى، قاھارماندىقتى جانىنا جالاۋ ەتكەندىگى.

فيلمدە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ انكاراعا رەسمي ءىسساپارى كەزىندە تۇركيانىڭ 50-جىلداردىڭ باسىنداعى باسشىسى – پرەمەر-مينيستر ادنان مەندەرەستىڭ رۋحىنا تاعزىم ەتە وتىرىپ، تۇرىك حالقىنا ايتقان العىسى دا كورىنىس تاپقان. سونداي-اق الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە جەمىستى قىزمەت ەتىپ جاتقان دياسپورا وكىلدەرىنىڭ بۇگىنگى ۇرپاعى دا قيىن جىلداردا تۋىسقان تۇركيا مەملەكەتءىنىڭ الىستان ارىپ-اشىپ كەلگەن جاندارعا كومەك قولىن سوزعانىن تەبىرەنە ەسكە الادى... ەلىسحاننىڭ ەرلىگى، عۇسماننىڭ كىسىلىك عۇمىرى باياندالعاندا، كورەرمەننىڭ قاھارماندىق تۋرالى تانىمى كەڭەيەدى.

بۇل «مىڭ ءولىپ، مىڭ تىرىلگەن» ۇلتىمىزدىڭ ارقاشان دانالىقتى، باۋىرلاستىق پەن يماندىلىقتى قاستەرلەگەنىن كورسەتسە كەرەك.

جيىن سوڭىندا ا.ساپاربەك ۇلى قازاقستان-تۇركيا مادەني بايلانىسىنا ەڭبەك سىڭىرگەن ءبىر توپ قايراتكەر مەن دياسپورا وكىلىن «وتانداستار قورىنىڭ» «العىس» مەدالىمەن ماراپاتتادى.

سم

سوڭعى جاڭالىقتار

جاڭارۋ جوسپارى

ايماقتار • كەشە

ءباسى اسپانداعان التىن

ەكونوميكا • كەشە

100 جانە 99

پىكىر • كەشە

پايدالى نۇسقاۋلىق

قوعام • كەشە

قىمبات قۇجات

قازاقستان • كەشە

تەگىن ءبىلىم الادى

ءبىلىم • كەشە

5G: جەلىگە قوسىلۋ جەدەلدىگى

تەحنولوگيا • كەشە

كەستەلى شاپان

جادىگەر • كەشە

قىراۋدان جازىلعان حات

ادەبيەت • كەشە

ناۋەن حازىرەتتىڭ ءمورى

جادىگەر • كەشە

قورجىندا قوس جۇلدە

سپورت • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار