ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى, قازاقستان-ماكەدونيا ۇكىمەتارالىق كوميسسياسىنىڭ تەڭ توراعاسى الىبەك قۋانتىروۆتىڭ ايتۋىنشا, سولتۇستىك ماكەدونيا رەسپۋبليكاسى قازاقستاننىڭ سەنىمدى جانە ۇزاق مەرزىمدى سىرتقى ەكونوميكالىق سەرىكتەسى بولىپ سانالادى.
– ءبىز ۇكىمەتارالىق كوميسسيانىڭ قىزمەتىن باستاي وتىرىپ, ەكىجاقتى قاتىناستار تاريحىنىڭ جاڭا كەزەڭىن اشتىق. ەلدەر اراسىندا نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازا قۇرىلدى, ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق تۋرالى, ينۆەستيتسيالاردى ءوزارا كوتەرمەلەۋ جانە قورعاۋ تۋرالى, قوسارلانعان سالىق سالۋدى بولدىرماۋ تۋرالى نەگىزگى ەكونوميكالىق كەلىسىمدەر جاسالدى, – دەدى مينيستر ۇكىمەتارالىق كوميسسيانىڭ ءبىرىنشى وتىرىسىندا.
ءا.قۋانتىروۆ قازاقستان سىندارلى ديالوگتى نىعايتۋعا جانە سولتۇستىك ماكەدونيامەن پراكتيكالىق ءوزارا ءىس-قيمىلدى كەڭەيتۋگە دايىن ەكەنىن ايتتى.
– تاۋار اينالىمىنىڭ كولەمىن ۇلعايتۋ جانە جەتكىزىلەتىن ءونىم ءتىزىمىن كەڭەيتۋ بويىنشا جۇمىستى ودان ءارى جالعاستىرۋ قاجەت. قازىرگى ۋاقىتتا ءبىزدىڭ الدىمىزدا ينۆەستيتسيالار مەن بىرلەسكەن وندىرىستەر سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرۋ بويىنشا ماڭىزدى مىندەت تۇر, – دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.
بۇل رەتتە قازاقستان سولتۇستىك ماكەدونيانىڭ كولىك ينفراقۇرىلىمى مەن ءتۋريزمدى دامىتۋ جونىندەگى تاجىريبەسىن زەردەلەۋگە مۇددەلى.
مينيستر ءوز سوزىندە «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ جۇمىسىنا ەرەكشە نازار اۋداردى. احقو اعىلشىن قۇقىعى نەگىزىندە جۇمىس ىستەيدى. بۇگىنگى تاڭدا وعان 1 624 كومپانيا تىركەلگەن, ونىڭ 664-ءى – شەتەلدىك.
– قازاقستاندا قولايلى ينۆەستيتسيالىق احۋال قالىپتاستى. جەڭىلدەتىلگەن سالىق رەجىمى قولدانىلادى, ۇلتتىق زاڭنامالار ۇنەمى جەتىلدىرىلىپ وتىرادى جانە ينۆەستيتسيالىق جەڭىلدىكتەر پاكەتى كەڭەيتىلۋدە. ءبىزدىڭ ستراتەگيالىق مىندەتىمىز – 2025 جىلعا قاراي شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار كولەمىن جىلىنا 30 ملرد دوللارعا دەيىن ۇلعايتۋ, – دەپ ناقتىلادى ءا.قۋانتىروۆ.
وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى مەن سولتۇستىك ماكەدونيا رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكونوميكا مينيسترلىگى اراسىنداعى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
سولتۇستىك ماكەدونياعا جۇمىس ساپارى بارىسىندا ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى بىرقاتار ەكىجاقتى كەزدەسۋ وتكىزدى. سكوپە قالاسىندا ءا.قۋانتىروۆ سولتۇستىك ماكەدونيا اسسامبلەياسىنىڭ (پارلامەنت) توراعاسى تالات دجافەريمەن كەزدەستى. كەزدەسۋ بارىسىندا ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرى, ونىڭ ىشىندە ينۆەستيتسيالاردى ءوزارا ىنتالاندىرۋ جانە قورعاۋ باعىتتارى تالقىلاندى. تاراپتار قازاقستان مەن سولتۇستىك ماكەدونيانىڭ كوپتەگەن باعىت بويىنشا بىرلەسكەن جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن زور الەۋەتكە يە ەكەندىگىنە سەنىم ءبىلدىردى.
سونداي-اق ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى سولتۇستىك ماكەدونيا رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى, ساياسي جۇيە جانە قاۋىمارالىق قاتىناستار ءمينيسترى ارتان گرۋبيمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزدى. تاراپتار ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ كەلەشەگىن تالقىلادى. اتاپ ايتقاندا, تۇراقتى ەكونوميكانى قالىپتاستىرۋ, بيزنەستى دامىتۋ, ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ جانە «جاسىل» ەكونوميكانى ىلگەرىلەتۋ ماسەلەلەرى قوزعالدى.
سونىمەن قاتار مينيستر تەتوۆو قالاسىنداعى تەحنيكالىق-ونەركاسىپتىك دامۋ ايماعىنا باردى. وندا قازاقستاندىق دەلەگاتسياعا بۇل ايماقتىڭ ارتىقشىلىقتارى مەن مۇمكىندىكتەرى تانىستىرىلدى. مۇندا 10 جىلدىق سالىق دەمالىسى, قوسىلعان قۇن سالىعىنان جانە تاۋارلاردى يمپورتتاۋ كەزىندە كەدەندىك باجداردان بوساتۋ قاراستىرىلعان. نەگىزگى باعىتتار – «جاسىل» ەنەرگيا سالاسىنداعى جوعارى تەحنولوگيالىق جوبالار.
سونىمەن قاتار جۇمىس ساپارى بارىسىندا ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى جەرگىلىكتى يننوۆاتسيالار جانە تەحنولوگيالىق دامۋ قورىنىڭ ديرەكتورى فەستيم حاليليمەن كەزدەستى. قور جەدەلدەتىلگەن تەحنولوگيالىق دامۋ جانە جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن شاعىن جانە ورتا كاسىپورىنداردى قولدايدى. ءوز كەزەگىندە قازاقستاندىق تاراپ تسيفرلىق دامۋ, ۆەنچۋرلىق قارجىلاندىرۋ, سونداي-اق ستارتاپتاردى قولداۋ بويىنشا ناتيجەلەرىن ۇسىندى. ماكەدونيالىق ماماندار تاجىريبە الماسۋعا جانە يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋعا قىزىعۋشىلىق ءبىلدىردى.
ەسكە سالا كەتەيىك, 2022 جىلعى قاڭتار-تامىز ايلارىندا قازاقستان مەن سولتۇستىك ماكەدونيا اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 8,9 ملن دوللاردى قۇرادى. بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 7,8 ەسە جوعارى.
قازاقستاننان سولتۇستىك ماكەدونياعا باعىتتالعان ەكسپورت وسى جىلعى قاڭتار-تامىزدا 73,6 ەسە ءوسىپ, 7,3 ملن دوللارعا جەتتى. ەكسپورتتىڭ ءوسۋى مەتالل بۇيىمدارى مەن زىعىر تۇقىمدارىن جەتكىزۋدىڭ ارتۋىمەن بايلانىستى بولىپ وتىر.
سولتۇستىك ماكەدونيادان قازاقستانعا باعىتتالعان يمپورت 2022 جىلعى قاڭتار-تامىزدا 55,1 پايىزعا ءوسىپ, 1,6 ملن دوللاردى قۇرادى. قازاقستانعا يمپورتتالاتىن نەگىزگى تاۋارلار – دارىلىك زاتتار, كيىم, جىلجىمالى قۇرامنىڭ بولشەكتەرى, پلاستماسسادان جاسالعان بۇيىمدار, وقشاۋلانعان سىمدار مەن كابەلدەر.
