مەملەكەت باسشىسى وبلىس حالقىمەن كەزدەسۋىندە ءوڭىردىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە توقتالىپ, ولكەنى جان-جاقتى وركەندەتۋگە تولىق مۇمكىندىك بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا تۇرعىندارىنىڭ سانى 2,5 ەسە وسكەن ايماقتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى تۋرالى وي-پىكىرىن جەتكىزدى.
پرەزيدەنت, ەڭ الدىمەن, ماڭعىستاۋدىڭ وڭدەۋ ونەركاسىبىن جانە بيزنەس سالاسىن دامىتۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋداردى. مەملەكەتتىڭ الدىندا تۇرعان نەگىزگى مىندەتتىڭ ءبىرى – ۇلتتىق ەكونوميكانى ءىس-جۇزىندە ءارتاراپتاندىرۋ. سونداي-اق تەرەڭ وڭدەلگەن دايىن ءونىم شىعاراتىن ءوندىرىس ورىندارىن اشۋ قاجەت.
«2023-2026 جىلدارى 29 جوبانى جۇزەگە اسىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. سونىڭ ناتيجەسىندە 3 مىڭ تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلادى. ۇكىمەتكە جانە اكىمدىككە بارلىق جوبالاردىڭ ۋاقىتىلى اياقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىرامىن. وبلىستا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ءۇشىن دە زور مۇمكىندىكتەر بار. سوڭعى جىلدارى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ىشكى وڭىرلىك ونىمدەگى ۇلەسى 32 پايىزعا جەتتى. وسى سالادا 140 مىڭعا جۋىق ادام جۇمىسپەن قامتىلعان. وڭدەۋ ونەركاسىبى, تۋريزم, ساۋدا, سونداي-اق ءبىلىم بەرۋ جانە مەديتسينا سالاسىندا كاسىپكەرلەر سانى ارتىپ كەلە جاتقانى قۋانتادى. ياعني, وبلىس ەكونوميكاسى ءارتاراپتانا باستادى دەۋگە بولادى. ايماقتاعى شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋعا «مەن – كاسىپكەرمىن» جوباسى تىڭ سەرپىن بەرەرى انىق», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ وبلىستىڭ كولىك-لوگيستيكالىق جانە ينۆەستيتسيالىق الەۋەتىن ارتتىرۋ ماسەلەسىنە دە توقتالدى. مەملەكەت باسشىسى ماڭعىستاۋ گەوگرافيالىق تۇرعىدان ۇتىمدى جەردە ورنالاسقان ءوڭىر ەكەنىن جانە بۇل ولكەنى الەمدىك دەڭگەيدەگى كولىك-ترانزيت تورابىنا اينالدىرۋ كەرەكتىگىن اتاپ ءوتتى.
«پورتتى قالا اقتاۋ – قازاقستاننىڭ تەڭىزگە شىعاتىن قاقپاسى. جاھاندىق لوگيستيكالىق جۇيە قايتا قالىپتاسىپ جاتقان قازىرگى كەزدە كاسپي تەڭىزىنىڭ ماڭىزى كۇرت ارتا ءتۇستى. پورتتىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ ءۇشىن ينۆەستيتسيا تارتۋدى, كونتەينەرلىك جانە كولىك-لوگيستيكالىق حاب قۇرۋدى كوزدەپ وتىرمىز. ءبىز ءۇشىن قازىرگى الەمدىك نارىقتاعى احۋالدى ەسكەرىپ, ترانسكاسپي باعدارىن ودان ءارى دامىتۋ وتە ماڭىزدى. وسى ماسەلە بويىنشا سەرىكتەس ەلدەرمەن ءوزارا تۇسىنىستىك بار», دەدى پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ وبلىستىق دەڭگەيدەگى جولدىڭ ساپاسى جونىندە ءجيى شاعىم ايتاتىنىن ەسكە سالىپ, اۆتوموبيل جولدارىنىڭ ساپاسىن جاقسارتۋعا باسا نازار اۋدارۋ كەرەك ەكەنىنە توقتالدى. اتاپ ايتقاندا, جۇمىسى باياۋ ءجۇرىپ جاتقان «بەينەۋ-شالقار» تاس جولى قۇرىلىسىنىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتىپ, ۇكىمەتكە قۇرىلىستى باستاۋ ءۇشىن قاجەتتى قۇجاتتاردى جەدەل دايىنداۋدى تاپسىردى. سونداي-اق اكىمدىككە ۇكىمەتپەن بىرلەسىپ, «اقتاۋ – فورت-شەۆچەنكو», «تاۋشىق-شەتپە» جولدارىن جوندەۋگە كەلەسى جىلدان باستاپ كىرىسۋ ەكەنىن ايتتى.
مەملەكەت باسشىسى «اقتاۋ تەڭىز پورتى» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعى ينۆەستيتسيا تارتۋ, ءونىم ءوندىرۋ, سالىق تولەۋ كورسەتكىشتەرى بويىنشا رەسپۋبليكادا ەڭ ۇزدىك ءۇش ايماقتىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتىپ, ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتاردا يگەرىلمەگەن جەر تەلىمدەرىن ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى.
«ۇكىمەت ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتاردىڭ جۇمىس ىستەۋ مەرزىمىن ۇزارتۋى قاجەت دەپ ەسەپتەيمىن. قازاقستان شەتەلدىك ارىپتەستەرمەن ينۆەستيتسيالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتىپ كەلەدى. سونىڭ ءبىرى – «جاسىل» سۋتەگىن ءوندىرۋ جانە تاراتۋ ورتالىعىن» سالۋ جوباسى. وتكەن اپتادا ەۋروپا كەڭەسىنىڭ پرەزيدەنتى شارل ميشەل ءبىزدىڭ ەلگە رەسمي ساپارمەن كەلگەنىن بىلەسىزدەر. سول كەزدە قازاقستان مەن نەمىس-شۆەد كومپانياسى اراسىندا ينۆەستيتسيا تۋرالى ءتيىستى كەلىسىمگە قول قويىلدى. ينۆەستور ماڭعىستاۋ وبلىسىندا «جاسىل» سۋتەگى ءوندىرىسىن ىسكە قوسۋدى جوسپارلاپ وتىر. سونداي-اق كۇنىنە 255 مىڭ تەكشەمەتر سۋ تۇشىتاتىن زاۋىت, 40 گيگاۆاتت جاڭعىرتىلاتىن قۋات كوزدەرى ستانساسىن سالۋ جوسپاردا تۇر. وسى جوبا جۇزەگە اسىرىلسا, قۇرىلىس كەزىندە 3500, ال نىسان ىسكە قوسىلعان كەزدە 1800 تۇراقتى جۇمىس ورنىن اشۋعا مۇمكىندىك تۋادى. ءوز ماماندارىمىزدى وقىتىپ, دايارلايمىز. ءتيىستى ينفراقۇرىلىم سالىنادى. ينۆەستور وزىنە جۇكتەلگەن الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەرىن ورىندايدى», دەدى پرەزيدەنت.
سونداي-اق جيىن بارىسىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ ماڭعىستاۋدىڭ سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسىن جانە ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتىپ, اقتاۋ مەن جاڭاوزەن قالالارىن دامىتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.
مەملەكەت باسشىسى بەس جىل ىشىندە وڭىردەگى بارلىق قالا مەن اۋىلدى اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جونىندە مىندەت جۇكتەگەنىن اتاپ ءوتتى. جىل اياعىنا دەيىن 12 اۋىل ورتالىقتان بەرىلەتىن سۋ جۇيەسىنە قوسىلادى. وڭىردە 2025 جىلعا دەيىن سۋ تۇشىتۋ جونىندەگى 9 جوبا, ماگيسترالدى سۋ قۇبىرىن سالۋ جانە قايتا جاڭعىرتۋ جونىندەگى 4 جوبانى جۇزەگە اسىرۋ كوزدەلىپ وتىر. پرەزيدەنت كەندىرلى اۋىلىنداعى سۋ تۇشىتاتىن زاۋىتتىڭ قۇرىلىسىن باستاۋ كەرەك ەكەنىنە, 33 جىل بۇرىن پايدالانۋعا بەرىلگەن استراحان – ماڭعىستاۋ سۋ قۇبىرىنىڭ ابدەن توزعانىنا نازار اۋداردى. قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا, ءوڭىردىڭ ۇزدىكسىز دامۋىنا جانە حالىق سانىنىڭ وسۋىنە بايلانىستى ينجەنەرلىك جۇيەنى جاڭعىرتۋ ماسەلەسى تۋىنداپ وتىر. سونداي-اق اقتاۋ قالاسىنىڭ ينجەنەرلىك جۇيەسىنىڭ 75 پايىزى ەسكىرگەن. ۇكىمەتكە وبلىس ورتالىعىنىڭ ينجەنەرلىك جۇيەسىن قايتا جابدىقتاۋعا قاجەتتى قاراجات ءبولۋدى تاپسىرعان مەملەكەت باسشىسى اقتاۋ قالاسىندا قۇرىلىس جۇرگىزۋ ماسەلەسىنە ارنايى توقتالدى.
ء«بىز اقتاۋ قالاسىن ەلىمىزدىڭ باستى تۋريزم ورتالىعىنىڭ ءبىرى رەتىندە دامىتۋدى كوزدەپ وتىرمىز. تەڭىز جاعاسىنداعى قالا قازىرگى زامانعى وزىق تالاپتارعا ساي بولۋعا ءتيىس. وبلىس ورتالىعىنداعى ەسكى ۇيلەردىڭ ماسەلەسىن شەشۋ قاجەت. قالادا مۇنداي 280 ءۇي بار. ۇكىمەتكە اقتاۋ قالاسىنداعى تۇرعىن ۇيلەردى جاڭعىرتۋ جونىندە ارنايى باعدارلاما ازىرلەۋدى تاپسىرامىن. جاڭاوزەندى كەشەندى دامىتۋ ماسەلەسىنە باسا نازار اۋدارۋ قاجەت. ونداعى كۇردەلى تۇيتكىلدەردى شەشۋگە 580 ميلليارد تەڭگەدەن استام قاراجات ءبولىندى. بۇل – ءبىر قالا ءۇشىن قوماقتى قارجى. ونى ماقساتىنا ساي ءتيىمدى جۇمساۋ قاجەت», دەدى پرەزيدەنت.
بۇدان كەيىن مەملەكەت باسشىسى وبلىستىڭ ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارىن دامىتىپ, جاستارعا قولداۋ كورسەتۋ كەرەك ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ماڭعىستاۋ وبلىسىندا بالاباقشا ماسەلەسى تولىق شەشىمىن تاپپاعان, 10 مىڭعا جۋىق بالاعا ورىن جەتىسپەيدى. سونداي-اق 13 مىڭ وقۋشىعا مەكتەپتەن ورىن جەتپەي جاتىر. اپاتتى جاعدايداعى, ءۇش اۋىسىممەن وقىتاتىن مەكتەپتەر بار.
پرەزيدەنت وسى ماسەلەلەردى ايتا كەلە, بالاباقشا سالۋعا مەملەكەت پەن جەكەمەنشىكتىڭ سەرىكتەستىگىن پايدالانۋ كەرەك ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسى بويىنشا ماڭعىستاۋ ايماعىندا الداعى ءۇش جىلدا 21 مەكتەپ سالىناتىنىن ايتتى. مەملەكەت باسشىسى مۇنىڭ ءوزى جەتكىلىكسىز ەكەنىنە نازار اۋدارىپ, بۇل جۇمىستا بيزنەستىڭ مۇمكىندىگىن كەڭىنەن پايدالانۋ قاجەتتىگىن ەسكە سالدى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ وڭىرگە قاجەتتى كاسىبي كادرلاردى دايارلاۋ ىسىنە باسا ءمان بەرگەن ءجون دەپ ەسەپتەيدى. ونىڭ ايتۋىنشا, بيىل جوعارى وقۋ ورىندارىنا 73 مىڭ گرانت بەرىلگەن. بۇعان قوسا, پرەزيدەنت باتىس وبلىستارىنىڭ تۇلەكتەرىنە قوسىمشا 10 مىڭ گرانت ءبولۋدى تاپسىرعان بولاتىن. سونىڭ 6 مىڭى ماڭعىستاۋعا بەرىلدى.
«بىراق بۇل گرانتتىڭ تورتتەن ءبىرى عانا يگەرىلگەن. بۇل – تۇسىنىكسىز جاعداي. ونىڭ ۇستىنە وبلىستا بىلىكتى ماماندارعا دەگەن سۇرانىس وتە جوعارى ەكەنى بەلگىلى. اشىعىن ايتساق, جوعارى وقۋ ورىندارى جانە قۇزىرلى مينيسترلىك كاسىبي باعدار بەرۋ جۇمىستارىن ويداعىداي اتقارماي وتىر. تۇلەكتەرگە جانە اتا-انالارعا قوسىمشا گرانت بولىنگەنى تۋرالى تولىق اقپارات جەتپەي جاتادى. عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنە ارنايى ءبىلىم بەرۋ گرانتتارى تۋرالى اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن ءتيىستى دەڭگەيدە جۇرگىزۋدى تاپسىرامىن. ايماقتا جاستاردىڭ گرانتپەن ءبىلىم الۋى, مامان تاپشىلىعى, تۇپتەپ كەلگەندە وبلىستىڭ دامۋى – ءبارى ءوزارا تىعىز بايلانىستى ماسەلە. سوندىقتان وبلىس اكىمى بۇل ماسەلەنى مۇقيات قاراستىرۋى كەرەك», دەدى پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى دارىندى جانە بەلسەندى جاستاردىڭ ءوز الەۋەتىن جۇزەگە اسىرۋىنا جاعداي جاساۋ كەرەك ەكەنىنە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ء وڭىر جاستارى ءوزىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا نەمەسە جۇمىسقا ورنالاسۋ ءۇشىن باسقا ايماقتارعا, الماتى مەن استاناعا دا بارۋى قاجەت. تەك ءبىر جەردە, ءبىر وڭىردە عانا تۇيىقتالىپ قالۋعا بولمايدى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ تالاپقا ساي بولۋىنىڭ ماڭىزدىلىعىنا نازار اۋداردى. پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىمەن مۇنايلى اۋدانىندا ورتالىق اۋرۋحانانىڭ قۇرىلىسى باستالعان. جەدەل جاردەم قىزمەتتەرىن, سانيتارلىق اۆتوكولىكتەردى قاجەتتى قۇرال-جابدىقپەن قامتاماسىز ەتۋ كەرەك. وبلىس ورتالىعىندا كوپبەيىندى اۋرۋحانا جانە جاڭا جەدەل جاردەم ستانتسياسىن سالۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋ قاجەت.
كەزدەسۋدە پرەزيدەنت اگروونەركاسىپ سالاسى ەل ەكونوميكاسىن دامىتۋ ىسىندەگى ستراتەگيالىق باسىمدىقتىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتىپ, ماڭعىستاۋدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن, ازىق-ت ۇلىك نارىعىن دامىتۋ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.
«بۇعان بىزدە مول مۇمكىندىك بار. بىراق, ەڭ الدىمەن, ءوز ەلىمىزدى ساپالى ءارى ارزان ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋىمىز كەرەك. ماڭعىستاۋ ءوڭىرى ءۇشىن بۇل ماسەلە ايرىقشا ماڭىزدى. ايماق تۇرعىندارى جىل سايىن 100 ميلليون دوللاردىڭ ازىق-ت ۇلىگىن سىرتتان الادى. مۇنداي تاۋەلدىلىك ونىڭ باعاسىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىنى بەلگىلى. جىل باسىنان بەرى ازىق-ت ۇلىك باعاسى 20 پايىزدان استام قىمباتتاعان. كوبىنە مۇنداي احۋالدىڭ قالىپتاسۋىنا ايماقتىڭ ورنالاسقان جەرى جانە لوگيستيكا ماسەلەلەرى سەبەپ بولىپ وتىر. ماڭعىستاۋ قازاقستاننىڭ كولىك-ترانزيت ستراتەگياسىندا ماڭىزدى ءرول اتقارادى. مۇندا ازىق-ت ۇلىك تاۋارىن ەكسپورتتاۋ جانە يمپورتتاۋ مۇمكىندىگىن كەڭەيتكەن ءجون», دەدى پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى جىل سايىن مال ازىعىنىڭ 75 پايىزىن باسقا وبلىستاردان الاتىن ماڭعىستاۋ وبلىسىندا جەم-ءشوپتىڭ باعاسىن ارزانداتۋ ماسەلەسى وتە وزەكتى ەكەنىن ايتتى. وزگە وڭىرلەردەن مال ازىعىن تاسىمالداۋ ءۇشىن جەڭىلدەتىلگەن تاريفتەر ەنگىزۋ جولىن قاراستىرۋ كەرەك ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
بۇدان بولەك, قاسىم-جومارت توقاەۆ تۋريزم جانە ەكولوگيا سالالارىنا دا ارنايى توقتالدى. ونىڭ پىكىرىنشە, قازىر بۇكىل الەمدە تۋريزم ەكونوميكانىڭ ماڭىزدى سالاسىنا اينالدى. بۇل رەتتە ماڭعىستاۋدىڭ الاتىن ورنى ايرىقشا.
«كاسپي جاعالاۋىنداعى مەملەكەتتەرمەن بىرلەسكەن حالىقارالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرعان ءجون. اسىرەسە, كرۋيز ءتۋريزمىن دامىتۋ قىزىعۋشىلىق تۋدىرادى دەپ ويلايمىن. جالپى, ماڭعىستاۋ كوپتەگەن كيەلى ورىندارىمەن ايگىلى. بەكەت اتا, شوپان اتا, شاقپاق اتا جەر استى مەشىتتەرىن ەرەكشە اتاپ وتۋگە بولادى. مۇنداي بىرەگەي نىساندار دۇنيە جۇزىندە بىرەن-ساران. تاريحي-مادەني قورىقتار مەن مۋزەيلەرگە دە باسا ءمان بەرگەن ءجون», دەدى پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ماڭعىستاۋدىڭ ەكولوگياسىندا كۇردەلى تۇيتكىلدەر بار جانە ەكولوگيالىق تەپە-تەڭدىك پەن كاسپيدىڭ بيوالۋاندىعىن ساقتاۋ – ماڭىزدى مىندەت.
«بۇگىندە يتبالىقتار مەن بالىقتاردىڭ جاپپاي قىرىلۋى جيىلەپ كەتتى. بۇعان ادام فاكتورى جانە ەكولوگيالىق احۋالدىڭ وزگەرۋى اسەر ەتىپ جاتىر. يتبالىق قازاقستاننىڭ قىزىل كىتابىنا ەنگەن. بۇل جانۋاردىڭ جويىلىپ كەتپەۋىن جانە ونىڭ سانىن بۇرىنعى قالپىنا جەتكىزۋدى مەن تىكەلەي باقىلاۋدا ۇستاپ وتىرمىن. جازدا ورتالىق ازيا ەكولوگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنا باردىم. بۇل مەكەمە يتبالىقتاردىڭ ازايۋ سەبەبىن زەرتتەيدى. مۇنداي ماڭىزدى ماسەلەگە كەشەندى عىلىمي زەرتتەۋ جۇرگىزۋ قاجەت. بۇعان دەيىن ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى يتبالىقتاردى ساقتاۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك تابيعي قورىقتار قۇرۋ جوسپارلانعان بولاتىن. ەكولوگيا مينيسترلىگى بۇل جۇمىستى تەزدەتىپ, ءتيىستى شەشىم قابىلداۋى كەرەك», دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
سونىمەن قاتار پرەزيدەنت كاسپيدە زاڭسىز بالىق اۋلاۋدىڭ جولىن كەسۋ, سۋدىڭ تارتىلۋ سەبەبى مەن سالدارىن جان-جاقتى ءارى ءجىتى زەرتتەۋ كەرەك ەكەنىن اتاپ ءوتتى. مەملەكەت باسشىسى كاسپي تەڭىزىن زەرتتەۋمەن اينالىساتىن مەملەكەتتىك عىلىمي ينستيتۋت قۇرعان ءجون دەپ ەسەپتەيدى.
كەزدەسۋدە مەملەكەت باسشىسى ساياسي جاۋاپكەرشىلىك مادەنيەتىن قالىپتاستىرىپ, ورنىقتىرۋ قاجەت ەكەنىنە توقتالدى. كەز كەلگەن ماسەلەدە كەلىسسوز, ديالوگ ارقىلى مامىلەگە كەلۋگە بولاتىنىن ايتقان قاسىم-جومارت توقاەۆ ماڭعىستاۋ جۇرتىنا شىنايى ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
«قاسىرەتتى قاڭتار وقيعاسى كەزىندە سىزدەر ەل تاعدىرىنا جاۋاپكەرشىلىكتىڭ وزىق ۇلگىسىن كورسەتتىڭىزدەر. سول كۇندەردە مۇندا ادام ءولىمى بولعان جوق. مەملەكەتتىك جانە قوعامدىق ورىندار شابۋىلعا ۇشىراعان جوق. ەلگە جاناشىرلىق دەگەن – مىنە, وسى! شىن مانىندە, ادام ومىرىنەن قىمبات ەشتەڭە جوق. قانداي كۇردەلى ماسەلەنىڭ ءوزىن ايعاي-شۋ, داۋ-دامايسىز سابىرمەن شەشۋگە بولادى. ءبىز ىشكى جانە سىرتقى ساياساتتا وسى ۇستانىمدى ساقتايمىز», دەدى پرەزيدەنت.
بۇدان بولەك, مەملەكەت باسشىسى «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» كاسىپورنىندا اپاتتار جيىلەپ كەتكەنىن اتاپ ءوتىپ, قۇزىرلى ورگاندار تاراپىنان بىرنەشە رەت ەسكەرتۋ جاسالعانىنا قاراماستان, جاعداي جاقسارماي وتىرعانىن جەتكىزدى.
«كاسىپورىنعا كەشەندى تەكسەرۋ جۇرگىزۋ كەرەك. سونىڭ ىشىندە ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى مەن بارلىق ەكولوگيالىق نورما تالاپتارىنىڭ ساقتالۋىنا ءمان بەرىلۋگە ءتيىس. كومبيناتتىڭ يەسى تەحنيكالىق جاعدايدى جاقسارتۋعا جانە جاڭعىرتۋعا جەتكىلىكتى دارەجەدە ينۆەستيتسيا قۇيعانىن انىقتاۋ ماڭىزدى. بالكىم بۇل جۇمىسقا زاۋىتتىڭ جاعدايىنا شىنايى باعا بەرەتىن حالىقارالىق كومپانيانى تارتۋ كەرەك شىعار. مۇنداي قايعىلى جاعداي قايتالانباۋى ءۇشىن بارلىق قاجەت شارانى قابىلداۋ كەرەك. ەڭ باستىسى – ازاماتتارىمىزدىڭ دەنساۋلىعى مەن ءومىرى», دەدى پرەزيدەنت.
جيىن سوڭىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ ماڭعىستاۋدا ەڭبەگىمەن كوپشىلىككە ۇلگى بولىپ, ەلىمىزدى وركەندەتۋگە زور ۇلەس قوسىپ جۇرگەن بىرقاتار ازاماتتى مەملەكەتتىك ناگرادالارمەن ماراپاتتادى.
اتاپ ايتقاندا, ەڭبەك ارداگەرى كۇزەمباي ەرعاليەۆ «پاراسات» وردەنىمەن, «مامانداندىرىلعان IT-ليتسەي» كمم مۇعالىمى ليۋدميلا ريابوۆا «قۇرمەت» وردەنىمەن ماراپاتالدى.
III دارەجەلى «ەڭبەك داڭقى» وردەنى «قاراقيا ورتالىق اۋداندىق اۋرۋحاناسى» مكك سەنەك دارىگەرلىك امبۋلاتورياسىنىڭ مەيىرگەرى جانىمگۇل دۇيسەمباەۆاعا, «وزەن جىلۋ» مكك جوندەۋشىسى سەيدالي قياقباەۆقا, «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالى «اكجول+ك» جشس شەبەرى فەرۋزا قاراكەسەكوۆاعا تابىس ەتىلدى.
