قازاقستان • 27 قازان, 2022

ءباسپاسوزدىڭ باستى پروبلەماسى قانداي؟

441 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلوردادا Astana Media Week-2022 اپتالىعىنىڭ ەكىنشى كۇنىندە دە اقپارات سالاسىنا قاتىستى ماڭىزدى ماسەلەلەرگە كەزەك بەرىلىپ, مازمۇندى كەزدەسۋلەر ءوتتى. بۇل كۇنى سالا وكىلدەرى سەريال يندۋسترياسىنىڭ جاڭا كەزەڭى, جارناما نارىعىنىڭ بولاشاعى, راديو حابار تاراتۋدىڭ جاي-كۇيى, جۋرناليستەردىڭ كاسىبي قۇزىرەتىنىڭ وزگەرۋى جانە باسقا دا تاقىرىپتاردى قىزۋ تالقىلادى. سونىمەن قاتار باس رەداكتورلار فورۋمىندا ءباسپاسوزدىڭ كەلەشەگى تۋرالى پىكىر الماستى.

مەديا اپتالىق اياسىندا ءباسپاسوز وكىلدەرى «باسپا باق ترانسفورماتسياسى» تاقىرىبىندا وتكەن سەسسيادا وتاندىق گازەت-جۋرنالداردىڭ كەلەشەگىنە قاتىستى وي-پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى. اتالعان جيىن بارىسىندا اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگى تاراپىنان ءباسپاسوزدى قولداۋ باعىتىندا اتقارىلىپ جاتقان ىلكىمدى ءىس-شارالار جونىندە ايتىلدى. كوپشىلىكتى ەلەڭ ەتكىزگەنى – باسىلىمداردى قوسىمشا قۇن سالىعىنان بوساتۋدىڭ قاراستىرىلىپ جاتقانى تۋرالى جاڭالىق بولدى. سونىمەن قاتار گازەتتى تاراتۋ ىسىندە دە كوپتەگەن يگى شارالار قولعا الىنباق.

جيىن مودەراتورى – «National Geographic Qazaqstan» جۋرنالىنىڭ جا­ۋاپتى رەداكتورى ايبىن شاعالاق تسيفرلىق جۇيە دامىعان سايىن وقىرمانى ازايىپ بارا جاتقان گازەت-جۋرنالدار اقپارات الاڭىنداعى ورنىن ساقتاپ قالۋى ءۇشىن قانداي قادامدار جاساپ جاتىر دەگەن سۇراقتى ورتاعا تاستادى.

بۇل رەتتە «جاس قازاق» گازەتىنىڭ رەداكتورى سرايىل سمايىل ءباسپاسوزدىڭ عۇمىرىن ۇزارتۋ ءۇشىن نارىققا بەيىمدەلىپ, تابىس تابۋدىڭ تىڭ تاسىلدەرىن ىزدەۋ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇگىنگى كۇنى رەداكتسيا گازەتكە وقىرمان تارتۋمەن قاتار باسىلىمنىڭ ينتەرنەت رەسۋرسىن دامىتۋعا دا ايرىقشا نازار اۋدارىپ وتىر. بۇدان بولەك, پروديۋسەرلىك ورتالىق ارقىلى شاعىن فيلمدەر ءتۇسىرۋ دە جولعا قويىلعان. بۇل دا گازەت ءۇشىن قوسىمشا تابىس اكەلىپ وتىرعان جوبا.

– وسىدان ون جىل بۇرىن قازاق گازەتتەرى جويىلادى دەگەن بولجامدار جاسالعان. بىراق ۋاقىتتىڭ ءوزى كورسەتىپ وتىرعانداي, جوعالا قويعان جوق. قارىشتاپ دامىعان جاپونيانىڭ وزىندە قازىر جاستاردى كىتاپقا جاقىنداتۋ مەملەكەتتىك تۇرعىدا قولعا الىنىپ جاتىر. ويتكەنى تسيفرلى تەحنيكا الدىمەن ادام دەنساۋلىعىنا زيان. ينتەرنەت ادامنىڭ ويلانۋىنا مۇمكىندىك بەرمەيدى, جالقاۋلىققا جەتەلەيدى. سونىمەن قاتار الەۋمەتتىك جەلى دامىعان سايىن ساۋاتتى جازاتىندار قاتارى كەمىپ كەتتى. الدىمەن اقپاراتتى سايتقا جەدەل ورنالاستىرىپ, سونان سوڭ گازەتكە ساراپتاپ بەرسەك, ۇتارىمىز كوپ. گازەتتەگى ساراپتاما, وچەرك, ەسسە, تولىق سۇحباتتار باسەكەلەستىككە توتەپ بەرۋدىڭ باستى قۇرالى بولىپ قالا بەرمەك. جاسىراتىنى جوق, كوپتەگەن ۇجىم ەڭ اۋەلى قارجىلىق جاعدايدى شەشۋگە تىرىسىپ, سودان كەيىن عانا گازەتتىڭ مازمۇنىنا ءمان بەرەدى. وقىرمانعا ساپالى ءونىم ۇسىنۋ ءۇشىن جۋرناليستەردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا, ساراپتامالىق ماقالالارعا باسىمدىق بەرۋگە باسا نازار اۋدارعان ءجون, – دەيدى سرايىل سمايىل.

«ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋبليكالىق گازەتى» جشس باس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى قامبار احمەتوۆ باسىلىمدار ءاۋ باستا جاڭا اقپاراتتىق تەحنولوگيالارعا توسىرقاي قاراعانىن ايتادى. دەسە دە, ۋاقىت وتە كەلە جاڭاشىلدىقتان اينالىپ ءوتۋ مۇمكىن ەمەس ەكەنىنە كوز جەتىپ وتىر.

– وسىدان ون شاقتى جىل بۇرىن ءداستۇرلى باق وكىلدەرى جاڭا مەدياعا جاتىرقاي قاراعانى راس. بىراق باسىلىمدى ساقتاپ قالۋ ءۇشىن جاڭاشىلدىق كوشىنەن قالماۋ ماڭىزدى ەكەنىن ءتۇسىندى. قازىر باسىلىمداردىڭ بارلىعى دەرلىك جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ كومەگىنە سۇيەنىپ, اقپارات نارىعىندا بارىنشا باسەكەگە قابىلەتتى بولۋعا ارەكەت ەتىپ جاتىر. دەسە دە, بۇل ۇدەرىس باياۋ ءجۇرىپ جاتقانىن اتاپ وتكەن ءجون. ءوز تاجىريبەمىز جايلى ايتار بولساق, وسىدان 5-6 جىل بۇرىن باسشىلىقتىڭ باستاماسىمەن «Egemen Qazaqstan» گازەتىندە ارنايى ستراتەگيا قابىلدانعان بولاتىن. وعان سايكەس, ەڭ الدىمەن گازەتتىڭ مازمۇنىنا وزگەرىس ەنگىزۋ, كۇندەلىكتى اقپاراتتان گورى تالداۋعا, ساراپتاماعا باسىمدىق بەرۋ كوزدەلدى. بۇعان قوسا باسىلىم سايتىن قايتا قۇرىپ, دەربەس اقپاراتتىق رەسۋرس رەتىندە دامىتۋ قاراستىرىلدى. سونداي-اق اقپاراتىق تاپسىرىس پەن جارنامانى تەك گازەتكە عانا ەمەس, سايتقا دا كوپتەپ تارتۋ مىندەتى بەلگىلەندى. بۇگىندە بۇل باعىتتاعى جۇمىستار ءوز ناتيجەسىن بەرگەنىن كورىپ وتىرمىز. قازىر سايت وقىرماندارى دا ارتتى, جارناما بەرۋشىلەر دە كوبەيگەن, – دەيدى قامبار احمەتوۆ.

ال «ارگۋمەنتى ي فاكتى» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى ەۆگەني گريۋنبەرگ «ترانسفورماتسيالاۋ كوشىنەن قالىپ بارا جاتساق تا, جوعالتقان تۇگىمىز جوق» دەگەن پىكىردە.

– قيىن-قىستاۋ كەزەڭدەردە باسى­لىمنىڭ تارالىمى تومەندەگەن جوق. ياعني ترانسفورماتسيالاۋعا باسا نازار اۋدارماساق تا ۇپايىمىز تۇگەل. كەي­دە ينتەرنەت رەسۋرستار تاراتقان اقپا­راتقا قاراپ, جاڭاشىلدىقتىڭ يگىلىگى سەزىل­مەيتىنىن ايتقىم كەلەدى. تاقىرىبى «جەر جارادى», شىن مانىندە ءىلىپ الار ەشتەڭە جوق. مۇنداي كەزدە تولىق زەرتتەل­گەن ماقالا ۇسىناتىن باسىلىمداردىڭ مار­تەبەسى جوعارى ەكەنىنە ەشكىم ءشۇبا كەلتىرە قويماس, – دەدى ە.گريۋنبەرگ.

جيىننىڭ قورىتىندى ءسوزىن ايتقان اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگى اقپارات كوميتەتىنىڭ توراعاسى قانات ىسقاقوۆ وتاندىق باق-تى قولداۋ جۇمىستارى جالعاسا بەرەتىنىن جەتكىزدى. كوميتەت توراعاسىنىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى كۇنى مينيسترلىك وتاندىق باسىلىمداردى قوسىمشا قۇن سالىعىنان بوساتۋ ماسەلەسىن قاراستىرىپ جاتىر. سونىمەن قاتار ءبىراز جىلدان بەرى كۇرمەۋى شەشىلمەگەن ماسەلە – گازەتتەردى تاراتۋ ءىسىن جولعا قويۋ باعىتىندا ناقتى ءىس-شارالار قولعا الىنىپ جاتقان كورىنەدى.

ا

سوڭعى جاڭالىقتار