كوللاجدى جاساعان قونىسباي شەجىمباي, «EQ»
* * *
تەمىر جول ۆوكزالى مەن اۋەجايعا بارسام, جۇرەگىم اۋىرادى. ەسىكتەن كىرگەننەن ەدەن جۋىپ, تەرەزە ءسۇرتىپ, بۇكەڭدەپ جۇرگەن قازاق قىزدارىن كورەم. وۋ, الماتىدا وزگە ۇلتتاردىڭ وكىلدەرى ءورىپ ءجۇر عوي. بازار دا, بۇرىش-بۇرىشتاعى ساۋدا نۇكتەسى دە سولاردىڭ قولىندا. نەگە سولار تۇرعان جەرىنىڭ كىرىن جۋىپ, شاڭىن سۇرتپەيدى؟
قابانباي مەن زەنكوۆ كوشەلەرىنىڭ قيىلىسىندا «حاچاپۋري» دەگەن ازەربايجان ناۋبايحاناسى بار. وندا دا قامىر يلەپ, نان جايىپ تۇرعان شاشتارى جالبىراعان قازاق قىزدارى. كوكىرەگى جۇندەس كاۆكازدىق قوجايىن سىرتتارىنان سۇيسىنە قاراپ, نۇسقاۋ بەرىپ, ىرجيىپ وتىرعان «باي بالاسى». قىزداردىڭ ءبىرازى جوعارى ءبىلىمدى, ديپلومدارى بار. ءوز جەرىندە وزدەرى جالدامالى كۇشكە اينالىپ جۇرىستەرى اناۋ.
قاراكوزدەرىم كۇڭ بوپ جۇرە بەرە مە؟
ولار بارىنە دايىن.
انا بولىپ, شۇبىرتىپ بالا تۋىپ, قازاقتىڭ سانىن كوبەيتۋگە دايىن بولسا ەكەن.
* * *
ازىق-ت ۇلىك دۇكەنىنىڭ الدىنا بارساڭ شىتتاي بوپ كيىنىپ اپ, الاقان جايىپ, كۇلمەڭدەپ قاراپ تۇرعان كوك كوزدى, سارى شاشتى ورىس ايەلىن كورەسىڭ.
قاسىندا ۇلدە مەن بۇلدەگە ورانىپ, اسپانعا ءتۇرلى-ءتۇستى شار ۇشىرعان ەكى-ءۇش ءسابيى. وۋ, ساداقا سۇراعان مۇسكىندەر البا-جۇلبا كيىنىپ, اللادان نەسىبە دامەتىپ, دىرىلدەپ تۇرماۋشى ما ەدى؟ مىنانىڭ ۇستىندەگى كيىمى مەنىڭ بايبىشەمدە جوق, قولىنان جەتەلەگەن نەمەرەم: «ماعان دا ۇشاتىن شار اپەر» دەپ قىڭقىلداي باستادى. «ونداي شار جوق, قىمبات ءارى زيان» دەپ نەمەرەمدى جۇباتتىم. «زيان بولسا اناۋ بالا نەگە اسپانعا اتىپ تۇر؟!» دەپ كەلتە جاۋاپ قايىردى. دۇكەننەن شىعىپ, قارا باقىرىن مادەنيەتتى ءمۇساپىردىڭ قالبىرىنا تاستاپ كەتىپ جاتقاندار دا قازاقتار. سارى شاشتىلار «الساڭ مۇسىلماننان ال» دەگەندەي, ءوز ۇلتىنىڭ وكىلىنە ك ۇلىمسىرەي قاراپ, باستارىن يزەپ ءوتىپ جاتىر.
بۇل جەردەگى قايىرشىلار اركەز اۋىسىپ تۇرادى. كەشە باسقالاردى كورگەم. وزدەرىنىڭ كەزەگى بار.
ءبارى دە قازاقتىڭ قولى اشىق ەكەنىن بىلەدى, ءتىپتى مىندەتسىنە قارايتىنىن قايتەرسىڭ.
ساداقا بەرۋ دە مۇسىلماننان حريستيانعا اۋىسقان سياقتى.
ولار ءپىتىر مەرزىمىن دە قالت جىبەرمەي سول كەزدەرى قازاقتىڭ ءىشى-باۋىرىنا كىرىپ, ءبىر ءۇيدىڭ بالاسىنداي مەيىرىمىن توگە قالادى. قاۋاشاققا تۇسكەن تەڭگەنىڭ سىڭعىرى «سپاسيبو!»-مەن اياقتالعانىنا ايتپەسە ق ۇلىقسىز باس يزەگەنىنە ءماز بوپ ءبىز كەتىپ بارا جاتامىز.
* * *
ءبىر جوعارى وقۋ ورنىندا ۇزاق جىل رەكتور بولعان اكادەميك بازىنا ايتتى.
– سەكسەننىڭ ورتاسىنا كەلدىم. ەندى قانشا ءومىر قالدى دەيسىڭ. ومىرباياندىق كىتاپ جازسام دەيمىن. مەن ايتىپ وتىرايىن, سەن ءتۇرتىپ وتىرسايشى.
– بازىناڭىزدى مۇحتار اۋەزوۆكە ايتىڭىز.
ول ك ۇلىمسىرەي قارادى, بىراق ءتىل قاتپادى.
– ايتپەسە عابيت مۇسىرەپوۆكە جازعىزىڭىز. سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى.
– وۋ, ولار و دۇنيەلىك ەمەس پە؟
– ءابدىجامىل نۇرپەيىسوۆكە جازعىزىڭىز (ونىڭ ومىردەن وتپەگەن كەزى). كسرو مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى.
اكادەميك ءبىر ءسات ءۇنسىز قالدى دا, قولىن يىعىما سالدى.
– باقشاڭا ءتۇسىپ كەتكەنىمە, كەشىر. بىزدە قازىر مي قالدى دەيسىڭ بە, تالعام قالدى دەيسىڭ بە؟ جازاتىن بىرەۋ-مىرەۋدى تاۋىپ بەرە المايسىڭ با؟ جازۋشى دەگەن اتىڭ بار عوي.
– تاۋىپ بەرە المايمىن.
ول بۇرىلىپ كەتتى.
مەن سوقپاق جولمەن تۋرا تارتتىم.
* * *
نان قىمباتتادى. 2021 جىلدىڭ اقىرىندا شارۋا نانى 99 تەڭگە ەدى, قاڭتار قىرعىنىنان كەيىن 225-كە ءبىر-اق كوتەرىلدى. قازىر 212 تەڭگە بوپ تارازى باسى كىلتىلدەپ تۇر.
ال كوشەدە تورسەتكىنىڭ كوركىن كەلتىرىپ, ءدوپ-دوڭگەلەك بوپ بۋىلعان ۇلبىرەگەن اجەتحانا قاعازىن كوتەرىپ كەلە جاتقاندار كوپ-اق. قارا نان قىمباتتاعان سايىن شەتتەن كەلەتىن قات قاعازدى ارزان كەزىندە الىپ قالايىق دەگەن ارەكەت قوي.
* * *
كىشى الماتى وزەنى بويىنداعى جاياۋ سوقپاقتا قىدىرىستاعان سايىن جالپاق ورىندىقتا اۋا تولتىرىلعان كەرەۋەتىن جايىپ تاستاپ, ء«وز ءۇيىم – ولەڭ توسەگىم» دەپ ساقال-شاشى وسكەن سلاۆيان تەكتەس بىرەۋ جاتادى. قاسىندا قونجيىپ مول پىشىلگەن الا دورباسى تۇرادى. ونىڭ ىشىندە نە بارىن كىم ءبىلسىن؟ كەشەگى ىندەتتە پوليساي بىتكەن بۇرىش-بۇرىشتى قاراۋىلداپ, قادام باستىرماي جاتقاندا الگىگە ەشكىمنىڭ ءتىسى باتپادى, كىشى الماتى وزەنى ءدال ءبىر قۇداسىنىڭ ۇيىندەي كوسىلىپ جاتتى. وسى «بومج» سۇلبا اركەز ورىن اۋىستىرىپ تۇرادى. كەيدە ايالدامادان كورىپ قالام. ارقاسىندا قانار قابى, قولىندا الا دورباسى. كەشە ازىق-ت ۇلىك دۇكەنىنەن كوردىم. جۋىنىپ-قىرىنعان زيالى بەينە اينالاسىنا شتيرليتستەي اسا ساق, اسا ماڭعاز قارايدى. وسىنداي سۇلبانى ءبىز بايقاعاندا قۇقىق قورعاۋ ورىندارى قالاي بايقامايدى ەكەن؟
* * *
بالالىق شاق تۋرالى جازۋ ءارى وڭاي, ءارى قيىن. بىرەۋ اكەسى ءولىپ جاستاي جەتىم قالسا, بىرەۋ اناسىنان ايىرىلىپ, ءتىرى جەتىم بولعانىن مولدىرەتىپ بايانداپ بەرەدى. بىراق ءوزى ءومىر سۇرگەن قوعام تۋرالى جاق اشپايدى, مورالدىق كودەكس دەگەن ارىقتان اتتاي الماي تۇرىپ قالادى. قوعامنىڭ جاقسىلىعى دا, جاماندىعى دا جەتىپ-ارتىلادى. تاسقا باسىلعان سوزدەن وقىرمان پىكىر كۇتەدى. ايتسە دە, بالالىق شاق تۋرالى جازباس بۇرىن ل.تولستويدىڭ «دەتستۆو»-سى مەن ريۋ مۋراكاميدىڭ «دەتي يز كامەرى حرانەنيا»-سىن, سوسىن بالالار ءۇيىنىڭ بوياۋى قانىق سۋرەتى – ۆ.استافەۆتىڭ «كراجا»-سىن وقىپ شىعۋ ءلازىم. «دەتستۆو» دەگەن ءاننىڭ اۋەنى مەن ءسوزىن ءوزى جازعان, كوكىرەگى «اق گۇلدەردەي» اپپاق يۋري شاتۋنوۆتىڭ جۇرەك لۇپىلىندەي ءانىن ءبىر تىڭداپ الۋ دا ارتىق ەمەس. 48 جاسىندا كەنەت ومىردەن وتكەن شىعارماشىل تۇلعا ءومىر بويى جەتىمدىكتىڭ اششى ءدامىن جىرلاۋمەن ءوتتى.
ايتپەسە «دەيدى ەكەن» ەستەلىكتەر ەستەن تاندىردى.
ءالى سول «قوبىلاندى كەلەد سايمەنەن...»
وۋ, «قاشانعى كەلەد سايمەنەن» دەيتىن بىرەۋ تابىلاتىن شىعار؟
* * *
جاعىمپازدارعا دۇرە سوعىلۋداي-اق سوعىلىپ جاتىر. الەۋمەتتىك جەلىنى قاراپ قالساڭ – جاعىمپاز, «جاس الاشتى» پاراقتاساڭ – جاعىمپاز. بىراق سولارىڭ جۇرتتىڭ ءسوزىن شىبىن شاققان قۇرلى كورمەيدى, سويىلىن سوعىپ, كورىگىن باسىپ وتىر.
جاعىمپازدىق – ونەر. جۇرەگىنىڭ تۇگى بارلار عانا جاعىمپازدىق جولعا تۇسەدى. ەكىنىڭ ءبىرى جاعىمپاز بولا المايدى. وندا جۇرتتىڭ ءبارى اق كەمەنىڭ جەلكەنىن ۇستاپ, قايىقتىڭ ەسكەگىن ەسىپ كەتەر ەدى. العان ءبىلىمىڭ دە, اينالاڭداعى ادامدار دا جاعىمپازدىق دەگەن ەسىكتەن كىرەردە بوساعادا قالىپ قويادى ەكەن.
«ادامدىق ءتۇبى – ادالدىق, ادالدىق ءتۇبى – جاماندىق» دەگەن-ءدى اقسەلەۋ سەيدىمبەك. اقسەلەۋ دە ادالدىقتىڭ قۇربانى. ادامدار اق ءسوزىن ايتىپ تۇرىپ اتىلىپ جاتىر. ولار ايتپاسا تۇرا المايدى. ولار شەتكە شىعىپ, قايىرلاپ قالعان كەمەلەر سەكىلدى. ولاردىڭ SOS-ى جۇرەگىندە. كۇندىز-ءتۇنى كوگىلدىر ەكراننان كوز الماي, «ۇيالماي ءانشى بوپ» جۇرگەندەردىڭ اۋلەكى اۋەنىنەن باستارى اينالعان قايران قازاق سولاردى «جاماننىڭ» قاتارىنا قوسادى. ولار ءۇشىن مانەرلەپ سويلەپ, ماداق ايتقاندار وسى دۇنيە ءدۇلد ۇلى بوپ كورىنەدى. گيتلەردىڭ «مەنىڭ كۇرەسىم» كىتابىنداعى جاۋلاپ العان حالىقتى ماڭگى قۇلدىقتا قالدىرۋ ءۇشىن اۋلەكى اۋەننىڭ قۇشاعىندا ۇستاۋ كەرەك دەگەن ءسوزدىڭ كورىنىسى وسى.
جاعىمپازدىق – «جاسامپاز كۇش» يدەولوگياسى جوق قوعامدا جاعىمپازدىقتى جويۋ مۇمكىن ەمەس.
* * *
اۋىل شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن ولكەگە اگرونومنىڭ ءبىرىنشى باسشى بولۋى – ءومىر زاڭى, قالىپتاسقان كادرلىق ەرەجە. ماسەلەن, قىزىلورداعا اۋىلدىڭ وشاعىنا الاقانىن جىلىتپاي, كەتپەننىڭ سۋرەتىن عانا كورگەن «قىز-اكىم» كەلگەندە ءبىر كانىگى ديقان: «اپىرماي, اۋەلبەكوۆتىڭ ورنىنا كەپ وتىردى ما؟!» دەپ قاتتى وپىنعان ەكەن.
توپىراقتىڭ ءيىسىن يىسكەگەن مامان ەگىندى جەرگە, مىس بالقىتىپ, شويىن قورىتقان مەتاللۋرگ زاۋىتتى جەرگە يە بولۋشى ەدى. ءسابيت مۇقانوۆ «سىرداريانى» جازاردا شيەلىگە كەلىپ, ءار اۋىزعا قۇلاعىن تۇرە ءجۇرىپ, «كۇرىشتىڭ ارقاسىندا كۇرمەك سۋ ىشەدى» دەگەن ماتەلدى ەستىگەندە سولتۇستىكتەن شىققان قالامگەر قاتتى تاڭعالىپ, تۇرىپ قالىپتى. «اپىرماي, مەن ەستىمەگەن ءسوز عوي مىناۋ, مەن ءوزى كۇرىششى تۋرالى رومان جازا الار ما ەكەنمىن؟» دەپ ابدىراپ, اينالاسىنا قاراي بەرىپتى. قازىر كۇرىش پەن بيدايدىڭ ايىرماسىن بىلمەيتىندەر ديقان قاۋىمعا اقىل ايتىپ, الدىن كەسىپ ءجۇر.
«تۇيە تۇقىمىن اسىلداندىرۋ» دەگەن كىتاپشا جازىپ, اقىرىندا, 1939 جىلى «حالىق جاۋى» اتانعان قالجان قوڭىراتباەۆقا تەرگەۋشى: ء«سىز فەوداليزمدى اڭساپ كىتاپ جازىپسىز, تۇيەنىڭ موينى نەگە قيسىق؟» دەپ سۇراق قويىپتى. تۇتقىن: «تۇيەدە ءتۇزۋ جەر بار ما؟» دەپ جاۋاپ بەرىپتى. (بۇل سۇراق-جاۋاپ نكۆد حاتتاماسىندا تىركەلگەن). قايتا قۇرۋ زامانىندا قۇمدى ايماقتان تىڭ ولكەسىنە وبلىستىق اتقارۋ كوميتەتىن باسقارۋعا جىبەرگەن جىگىتپەن الدىن-الا تىلدەسكەن وبلىس باسشىسى بورودين: «ماعان تۇيەكەش ەمەس, تىڭگەر كەرەك» دەپ ەلباسىنىڭ كادرىن قايتارىپ جىبەرىپتى.
ءبارى قايتا قۇرۋدان باستالدى.
«ۇيالماعاندار ءانشى بولۋدى» دا وسى كەزدەن باستادى.
«جالدامالى جازۋشىلار» دا وسى كەزەڭدە پايدا بولدى.
ەگىندى ءبىلىپ ەكپەسە, ارام ءشوپ قاپتايدى.
كەتپەندى بىلگەن شابادى.
بىلگەنگە داۋا جوق.
بىلمەسكە ءسوز وتپەيدى.
* * *
قازىر ءبارى – قوعامدىق. عىلىم اكادەمياسى دا, جازۋشىلار وداعى دا, ت.ب. قوعامدىق ۇيىم بولىپ ەسەپتەلەدى. دەمەك بۇلار ءوز كۇنىن ءوزى كورىپ, مەملەكەت ماڭدايدان سيپامايتىن مەكەمەلەر. قوعامتانۋ ءپانى قوعامدىق ۇيىمدى «بەلگىلى ءبىر ماقساتتا توپتاسقان, ىنتىماقتاس, نيەتتەس ادامداردىڭ ەرىكتى بىرلەستىگى, قاۋىم, الەۋمەتتىك توپ, تۆورچەستۆولىق وداق» دەپ ءتۇسىندىرىپ ەدى. جەتپىس جىل جالاۋلاتىپ ءجۇرىپ, بۇعان دا جەتتىك. ال ەندى قازىر قاپتاعان قوعامدىق ۇيىم. جۋرناليستەر اكادەمياسى دا قۇرىلىپتى. ءجون. قالام ۇستاعانداردىڭ كوڭىلىن اۋلايىن دەگەن شىعار. شىن مانىندە, جۋرناليستيكا ماماندىق ەمەس. جۋرناليستيكا – اركىمنىڭ جۇرەك قالاۋىمەن شابار ادال كەتپەنى. قازىر بۇل سالا دا اۋەسقويلاردىڭ كاسىبىنە اينالىپ كەتتى. اكادەميك-ءجۋرناليستى كورگەندە عىلىمداعى كوررەسپوندەنت-مۇشەلەردى اياپ كەتەسىڭ.
قازىر ءار وبلىستا جۋرناليستيكا فاكۋلتەتى بار. ءبىر كەزدە «ەگەمەننىڭ» «ەتجەڭدىسىنە» شىققان «جۋرفاك كوبەيگەنمەن, حابار جازا الاتىندار ازايدى» دەگەن ماقالا دا ەسكە تۇسەدى. قاسيەتتەن ايىرىلساڭ, بارىنەن ايىرىلاسىڭ.
1980 جىلى الماتى وبلىستىق «جەتىسۋ» گازەتىندە ءتىلشى بوپ ءجۇرىپ, ماناپ كوكەنوۆپەن ايتىسقا تۇسكەن نادەجدا لۋشكينوۆانى تاۋىپ اپ, «نادەجدا, سەن ءۇمىتسىڭ» دەگەن وچەرك جازدىم. رەداكتسيا جىل سوڭىندا ماتەريالدى جۋرناليستەر وداعىنىڭ سىيلىعىنا ۇسىنىپتى. بايگە بەرەردە قازىلار توبىنىڭ ءبىر مۇشەسى: «مىنا جىگىت مۇشە ەمەس ەكەن عوي» دەپ پىكىر ايتىپتى. سوندا توراعا بالعابەك قىدىربەك ۇلى: «سەنىڭ مۇشەڭنىڭ قاي جەرى ارتىق؟» دەپ سۇراپتى, دەيدى. ايتپاعىم, قوعامدىق ۇيىمدار كوبەيدى. ولار شىعارماشىلىق يەلەرىنە نە بەرەدى؟ كەيبىرەۋلەر توسبەلگى تاققانىنا ءماز. «قازاق ءتىلىنىڭ سوزدىگىندە» ايتىلعانداي, «نيەتتەس ادامداردىڭ ەرىكتى بىرلەستىگى» بوپ جۇرگەندەرىن مارتەبە كورەتىن سياقتى. توسبەلگى تاققاندار كوبەيىپ بارادى. ءتوسىن ۇرعاندار شە؟
ء«شوپ تە ولەڭ, شوڭگە دە ولەڭ» دەپ شىرقاعان «ەرىكتىلەردىڭ» ەركىن زامانى تۋدى.
اعىسقا قارسى جۇزۋگە بولمايدى, ءيىرىم تارتىپ كەتەدى.
قارا سۋدا ءجۇزۋدى قارشادايىنان ۇيرەنگەندەر يىرىمنەن قورقا قويسا...
* * *
كوگىلدىر ەكرانعا كوپ ۇڭىلمەيمىن. كوزدىڭ دە شاماسى كەلە بەرمەيدى. كوڭىلسىز كۇيگە ءتۇسىپ, كۇيرەۋىك سەزىمگە بوي الدىرعاندا «دوس-مۇقاساننىڭ» ەسكى قۇرامىنىڭ ورىنداۋىنداعى عازيزا جۇبانوۆانىڭ «جىر جازامىن جۇرەگىمنەن» مەلودياسىن تىڭدايمىن. كوڭىلىمدە سامال ەسىپ, اجەپتاۋىر كوتەرىلىپ قالام.
ال وسى ءبىر رۋحاني جاڭعىرۋ دەگەن جالاڭ ناسيحات ابدەن رۋحىمىزدى ءتۇسىرىپ ءبىتتى. ءبىز بۇرىنعى بايلىعىمىزدان ايىرىلىپ قالدىق. بوس ءسوز, ناتيجەسى جوق تىرلىك, پاترونسىز العا ۇمتىلعان جالاڭ «ۋرا!» ەلگە بارساڭ, سەنىڭ كىتابىڭدى نە گازەت-جۋرنالعا شىققان اڭگىمەڭدى وقىدىم دەگەن ادامدى ەمگە تاپپايسىڭ. ءبارىنىڭ ايتارى – «كىتاپ جوق, بىزگە گازەت-جۋرنال كەلمەيدى» دەگەن ءبىر-اق اۋىز ءسوز. ولار اندا-ساندا تەلەحاباردان جالت ەتكەن بەينەڭدى «بەتىڭە باسادى», «تەلەبەزەردەن نەگە كورىنبەي كەتتىڭ؟» دەپ سۇراقتىڭ استىنا الادى. ەندى تەلەحابارلاردان دا باس تارتاتىن بولدىق. وسىنداي ەرتوقىم ارتقا كەتكەن كەزەڭدە «يۋتۋبتى» اشىپ, «ۆوروشيلوۆسكي سترەلوك» دەگەن ءفيلمدى كورەم. ميحايل ۋليانوۆ كوكەمە ريزامىن. ناعىز سورپاسى قايناعان شال, سوعىس كورگەن قايتپاس قايسار ءسىڭىر كوكىرەك. ءبىزدىڭ اكەلەرىمىز دە وسىنداي ەدى. وسى فيلمدە ءبارى بار. ءبىرىنىڭ ارتىن ءبىرى جاپقان قۇقىق قورعاۋ ورىندارىنداعى جالپاقشەشەيلىك پەن جاۋىزدىق, شەندىنىڭ بولتىرىگىن قورعاپ, ءالسىزدى قاسقىرعا تالاتۋ, «جاعاسىنا» سەنگەن ءجاسوسپىرىمنىڭ ومىرگە تۇكىرىپ قاراۋى ءمىنسىز اشىلعان. رەجيسسەر ستانيسلاۆ گوۆورۋحين «ۆوروشيلوۆسكي سترەلوك» ارقىلى زاماننىڭ نىساناسىن ءدال كوزدەپ, توعىزدىققا ءدال تيگىزگەن. كوركەم شىعارمانىڭ قۇدىرەتى دە وسى ەمەس پە؟
ايتپاعىم, ساحناعا شىعىپ ءسىڭبىرىپ, ماڭقاسىن دەنەسىنە جاققان «انشىگە» دۋ قول شاپالاقتاعان كورەرمەن وسى ءفيلمدى كورسە عوي. شەت ەلدىڭ نەبىر كينوسى قازاقشا سايراپ تۇر, اۋىل كورەرمەنى ءۇشىن وسى «ۆوروشيلوۆ اتقىشىن» نەگە اۋدارماسقا؟
* * *
بالا كۇنىمىزدە اپكەلەرىمىز بەن قىز-كەلىنشەكتەر باس قوسقان جەردە ءسابيت مۇقانوۆتىڭ «بوتاگوزىندەگى» اسقار مەن بوتاگوزدىڭ ماحابباتىن ءسوز ەتىپ, «اۋزىن اشىپ, كوزىن جۇمۋشى» ەدى. وتكەن عاسىردىڭ 70-80 جىلدار ارالىعىندا ءازىلحان نۇرشايىقوۆتىڭ «ماحاببات قىزىق, مول جىلدارى» بۇكىل ستۋدەنت قاۋىم مەن جاستاردىڭ اۋزىنان تۇسپەيتىن ايتۋلى شىعارماعا اينالدى. كەزدەسۋلەردە دە, قىزويناقتا دا, ايتەۋىر باس قوسىلعان جەردە ەربول مەن مەڭتايدىڭ ماحابباتى جايلى تامسانا ايتىپ, نەكە قيار تويلاردا وسى ەكى كەيىپكەردىڭ سۇيىسپەنشىلىگىن ۇلگى عىپ تىلەك دەگەنىڭ قارشا بوراپ جاتاتىن. جاراسقان «جۋرناليستەر ورتاسىندا جازۋشى, جازۋشىلار ورتاسىندا جۋرناليست» دەسە دە, ازەكەڭنىڭ اتى وسى كىتابىمەن شىقتى. ال قازىر كوڭىلدى وتىرىستا دا, پويىز بەن ۇشاقتا دا ەكى ادام شۇيىركەلەسە قالسا, داريعا مەن بولات كەيىپكەر بوپ اڭگىمە ارقاۋىنا اينالادى. ومىرىمىزدەگى ءتىرى كەيىپكەرلەر وسىلار بولىپ تۇر. ادام ءبىر تاقىرىپتى اينالسوقتاي بەرۋدەن دە جالىعادى ەكەن. 70-80 جىلدارى ادەبيەتتە جۇمىسشى تاقىرىبى تىڭ تاقىرىپ بوپ ەكىنىڭ ءبىرى قالام تارتا الماي قاشقاقتايتىن. ال بۇگىنگى تاقىرىپ جۇرتتىڭ بارىنە ەتەنە, اۋىزبەن دە, قالاممەن دە ايىزىن قاندىرىپ جاتادى. ارينە, ادامزات باسقا تۇسكەن كۇيزەلىسىن جاريا قىلماي تۇرا المايدى. مۇنى كۇيزەلىستى ءبىر ادامداي باستان وتكەرگەن فەدور دوستوەۆسكيدىڭ ءبىر اۋىز سوزىمەن تۇيىندەسەك: «چەلوۆەك ي ۆووبششە تاك سوزدان, چتو ليۋبيت سۆوە پروجيتوە سترادانيە». ءبىز دە قازىر وتكەن تاعدىرىمىزدى قازاقى اۋىزبەن قازانعا بيداي عىپ قۋىرىپ جاتىرمىز. ادىلەتتى قازاقستاننىڭ جاڭا تاقىرىبى بولماي ما؟ سۇيىكتى كەيىپكەرىمىز بوتاگوز بەن اسقار, ەربول مەن مەڭتاي شىعارما فينالىندا وقىرماندى «ۋھ!» دەگىزىپ, مۇرات-ماقساتىنا جەتۋشى ەدى. بۇگىنگى كۇن كەيىپكەرلەرىنەن دە وسىنى كۇتىپ ءجۇرمىز.
قۋاندىق تۇمەنباي,
جازۋشى
