باسقوسۋدا ەلىمىزدىڭ باس ۇستازى مەكتەپكە دەيىنگى وقىتۋ جانە ورتا ءبىلىم بەرۋ, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ, بالالاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ مەن پەداگوگ مارتەبەسى جايلى ءسوز قوزعادى.
– ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ وڭىرلەرگە بارىپ, تۇرعىنداردىڭ الدىندا ەسەپ بەرۋ تۋرالى تاپسىرما بەرگەن بولاتىن. سونىڭ شەڭبەرىندە بارلىق مينيسترلىك جانە ءبىز دە وڭىرلەرگە ات باسىن بۇرىپ, اتا-انالارمەن, ارىپتەستەرىمىزبەن, قوعام بەلسەندىلەرىمەن كەزدەسىپ جاتىرمىز. بۇگىن, مىنە, شىمكەنتتە باس قوستىق. كەلگەن بويدا ەكى ءبىلىم مەكەمەسىنە باس سۇقتىم. ونىڭ ءبىرى مەكتەپ بولسا, ەكىنشىسى – بالاباقشا. جينالىس بىتكەن سوڭ دا بىرنەشە ءبىلىم وشاقتارىن ارالايمىن. مەكتەپ, كوللەدج ديرەكتورلارىمەن جۇزدەسىپ, ءبىراز ماسەلەنى تالقىلايتىن بولامىز. وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر, پرەزيدەنت ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىنا ەرەكشە دەن قويىپ, وسى بويىنشا بىزگە ءتيىستى تاپسىرما بەرىپ وتىر. قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىندا دا وسى سالاعا قاتىستى العا ءبىراز تاپسىرمالار مەن مىندەتتەر قويىلدى. قازىر سولاردى ورىنداۋ بويىنشا جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر, – دەدى ا.ايماعامبەتوۆ.
ءمينيستردىڭ مالىمدەۋىنشە, مەملەكەت باسشىسى پەداگوگتەردىڭ ابىرويىن اسىرۋ جونىندە تىڭ باستامالار كوتەردى. سونىڭ نەگىزىندە ەلىمىزدە «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭ قابىلداندى. وسى زاڭنىڭ شەڭبەرىندە كوپ ماسەلە شەشىلدى دەپ ايتۋعا بولادى. ماسەلەن, ۇستازداردىڭ جالاقىسى بىرنەشە ەسەگە ارتتى. تەك مەكتەپ مۇعالىمدەرىنىڭ ەمەس, كوللەدج, بالاباقشا جانە قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ ۇستازدارىنىڭ دا ەڭبەكاقىسى ءوستى. كەلەسى جىلى دا قاڭتاردان باستاپ مۇعالىمدەردىڭ جالاقىسى 25 پايىزعا كوبەيەتىن بولادى. تەك جالاقى ەمەس, سونىمەن بىرگە ۇستازداردى باسى ارتىق شارۋالاردان بوساتۋ بويىنشا دا ءبىراز جۇمىس اتقارىلدى. №130 بۇيرىق بويىنشا مۇعالىمدەر تەك ەكى قۇجاتقا عانا قول قويۋى كەرەك. بۇل بىرىنشىدەن, كۇندەلىكتى ءوزىنىڭ جۇمىس جوسپارى. ەكىنشى, مەكتەپتەگى جۋرنالعا باعالاردى قويىپ وتىرۋ. ودان باسقا كۇندەلىكتى جۇرگىزەتىن ەسەبى بولماۋى كەرەك. ەلدەگى بولىپ جاتقان بارلىق ناۋقانعا مۇعالىمدەردى ارالاستىرۋ ءىسى بۇگىندە توقتاتىلدى. سوندىقتان پەداگوگتەردىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ بويىنشا جۇمىس ءارى قاراي دا جالعاسادى. مينيسترلىك ءۇشىن بالاباقشا دا ماڭىزدى سالا. وعان ۆەدومستۆو بار نازارىن اۋدارىپ وتىر. بالانىڭ وسكەندە تاربيەلى, ءبىلىمدى, باسەكەگە قابىلەتتى بولۋى تىكەلەي بالاباقشادا العان ءتالىم-تاربيەسىنە بايلانىستى. قاي تۇرعىدان الىپ قاراعاندا دا مەملەكەت ءۇشىن بالانى جاستاي تاربيەلەۋ وتە ماڭىزدى. نوبەل سىيلىعىن العان عالىمدار بالاباقشاعا سالعان ءبىر دوللار ەرتەڭ جەتى-سەگىز دوللار بولىپ قايتاتىنىن ايتادى. سوندىقتان وسى ورايدا مينيسترلىك بىرنەشە باستامانى قولعا الدى. سونىڭ ناتيجەسىندە 3-6 جاس ارالىعىنداعى بالالاردى بالاباقشامەن قامتۋ بۇگىندە 98 پايىزعا جەتتى. وسى رەتتە اتتەستاتسيا تاپسىرۋ قايتا جانداندىرىلدى. سونىمەن بىرگە 381 بۇيرىققا سايكەس بالاباقشالارعا جاڭا تالاپتار قويىلىپ وتىر. بۇل الدىمەن بەينەكامەرالاردىڭ بولۋى, عيماراتتىڭ سانيتارلىق جانە ورتكە قارسى نورمالارىن قاتاڭ ساقتاۋى جانە مەديتسينا مەن تاماقتانۋ كورسەتكىشتەرىنىڭ ستاندارتقا ساي بولۋى. وسى تالاپ شەڭبەرىندە الداعى ۋاقىتتا بارلىق بالاباقشا جۇمىس ىستەۋگە ءتيىس. سونىمەن بىرگە بالاباقشالاردا بالدىرعانداردى وقىتاتىن باعدارلامالار تۇبەگەيلى وزگەرتىلىپ جاتىر. بۇل بويىنشا جاڭا مودەل ەنگىزىلدى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, 3-5 جاس ارالىعىنداعى بالالار – ويىن بالالارى. سوندىقتان ولارعا ءبىلىم ويىن تۇرىندە بەرىلۋى كەرەك. بۇگىندە ءبىر تاربيەشىگە 25 بالادان كەلەدى. بۇل جۇكتەمە ازايتىلاتىن بولادى. ويتكەنى بالا سانى از بولسا, ولاردىڭ ءبىلىم مەن تاربيەسىنە دە كوپ نازار اۋدارىلادى. ءار وڭىردە بالاباقشاعا كەزەككە تۇرۋ ءارتۇرلى. سول سەبەپتى اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن رەسپۋبليكادا بىرىڭعاي ورتاق كەزەككە قويۋ جۇيەسى ازىرلەنىپ جاتىر. ول ەلەكتروندى فورماتتا جۇمىس ىستەيدى. ورتا ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا كەلسەك, شىمكەنت قالاسى مينيسترلىكتىڭ مەكتەپ ديرەكتورلارىنىڭ روتاتسياسى بويىنشا تاپسىرماسىن ءبىرىنشى ورىنداعان ءوڭىر. وقۋ ءبىتىرىپ كەلگەن جاس پەداگوگ مامانداردى جۇمىسقا قابىلداۋ ءتارتىبى دە وزگەرەدى. بۇرىن مامان مەكتەپ ديرەكتورىنا تۇيىندەمەسىن قالدىرىپ كەتەتىن. ءارى قاراي جۇمىسقا قابىلداۋ ماسەلەسىن ديرەكتور ءوزى شەشەتىن. ەندى مۇعالىمدىك قىزمەتكە تۇرۋ ەلەكتروندى فورماتتا كونكۋرس ارقىلى جۇرگىزىلەدى. ءار كريتەري بويىنشا كورسەتكىشتەر بولادى. وقۋ بىتىرگەن تۇلەك سول تالاپتارعا ساي بولۋعا ءتيىس. كوميسسيا شەشىم شىعارعاندا تەك كونكۋرستا تالاپكەردىڭ كريتەريلەرگە قانشالىقتى ساي كەلگەنىن عانا باعالايدى. مۇندا ەڭ كوپ ۇپايدى كىم جينايدى, سول كەلەشەكتە مەكتەپتە مۇعالىم بولۋعا لايىقتى دەپ تانىلادى. ايتا كەتۋ كەرەك, شىمكەنتتە قازىر وسى جۇيە ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. ەندىگى رەتتە ونى ءارى قاراي دامىتا ءتۇسۋ قاجەت. وسى رەتتە جاس پەداگوگتەردىڭ بالا وقىتۋعا ءبىلىمى ساي بولۋ ءۇشىن مەكتەپتە تاپسىرىلاتىن پاندەر بويىنشا جانە ءوزى وقىعان پەداگوگيكا سالاسىنان تەستىلەۋدەن وتەدى. سونداي-اق وقۋشىلار عانا ەمەس, مۇعالىمدەر دە بەس كۇندىك جۇمىس رەجىمىنە كوشتى.
مۇعالىمدەر سىنىپتاعى 4-5 دارىندى وقۋشىنى عانا باعالاپ, سولارعا كوڭىل بولە بەرمەي, ۇلگەرىمى تومەن وقۋشىلارمەن جۇمىستى كۇشەيتۋى كەرەك. سىنىپ جەتەكشىلەرى بالانىڭ اتا-اناسىمەن جۇمىس ىستەپ, ساباق ۇلگەرىمىنىڭ نە ءۇشىن تومەندەگەنىن, ونىڭ سەبەبىن بىرگە انىقتاۋعا تىرىسقانى ءجون. سوندا عانا جۇمىس جۇيەلەنىپ, مەكتەپتىڭ ءبىلىم ساپاسى ارتاتىنى ءسوزسىز. مەن بۇل تۇستا, ەلىمىزدەگى ءبىلىم-يننوۆاتسيا ليتسەيلەرىنىڭ اتا-انامەن ارادا جۇرگىزىلەتىن جۇمىس تاجىريبەسىن قولدايمىن, – دەدى ا.ايماعامبەتوۆ.
سونىمەن قاتار وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى ا.ايماعامبەتوۆ الداعى ۋاقىتتا وڭىرلەردە سالىناتىن مەكتەپتەر ماسەلەسىنە دە ارنايى توقتالدى. شىمكەنت قالاسى اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ش.مۇقاننىڭ جۇرگىزۋىمەن وتكەن جيىن سوڭىندا سۇراق-جاۋاپتارعا ۋاقىت ءبولىنىپ, قاتىسقان ازاماتتار اعارتۋ سالاسى بويىنشا ءوزارا پىكىر الماستى.
شىمكەنت
