ونەر • 05 قازان، 2022

قازالىنى ءان تەربەگەن كۇن

62 رەت كورسەتىلدى

قازاقستان جانە كسرو حالىق ءارتىسى، حالىق قاھارمانى روزا باعلانوۆانىڭ 100 جىلدىعىنا بايلانىستى ءىس-شارالار لەگى ءداۋىر ۇنىنە اينالعان ءانشىنىڭ تۋعان جەرى قازالى اۋدانىندا جالعاستى. عاجاپ تالانتتىڭ عاسىرلىق تويىن لايىقتى اتاپ ءوتۋ جونىندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنان كەيىن جىل باسىنان بەرى ەلىمىز بەن شەتەلدەردە مادەني كەشتەر، كونتسەرتتەر مەن كورمەلەر ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدى. الەمدەگى ەلۋدەن استام مەملەكەت ساحناسىندا ءان شىرقاپ، قازاق ونەرىنىڭ ورەسىن تانىتقان تالانتتىڭ جۇزجىلدىق تويى يۋنەسكو شەڭبەرىندە ۇيىمداستىرىلاتىنى دا ۇلت مادەنيەتى ءۇشىن ماقتانىش.

سىردا دا ۇلى ءانشىنى ۇلىقتاۋ بىلتىردان ­باستاۋ العان. قازالىداعى بارلىق مادەني ءىس-شارا كىرىسپەسى باعلانوۆامەن بايلانىستىرىلا باستالىپ، جاس انشىلەر اراسىنداعى «ىڭكارىم-اي» كونكۋرسى قولعا الىندى. ال بۇرىن اۋداندا ءوتىپ، تالاي ءانشىنى تانىتقان «اقماڭدايلىم» بايقاۋى بيىل وبلىس ورتالىعىندا ۇيىم­داس­تىرىلىپ، كوكتەمدە باعلانوۆا بولمىسىن كورسەتەتىن اسقاق ەسكەرتكىش تۇعىرعا قوندى. وسىلايشا، سىر ساندۋعاشى ءوزىن ەركەلەتكەن ەلىنە ەسكەرتكىش بولىپ ورالدى.

«سەنىكى، مەنىكى» دەپ بولمەي جاقسى ءىستىڭ باسىنا جۇمىلا كەتەتىن قازالى جۇرتى وسى جو­لى دا ۇيىمشىلدىق تانىتتى. جۇزجىلدىققا ارنال­عان شارالار لەگى Qazaly marathon-2022 اتتى مارافوننان باستاۋ الدى. وسى كۇنى باعلا­نوۆا شىرقاعان اندەر كەنت كوشەسىن كەرنەپ تۇر­دى. توعىز شاقىرىمعا جۇگىرگەن 14-28 جاس ارا­لى­عىنداعى جاستار وبلىستىڭ ءار تۇكپىرىنەن جيىلعان جەلاقتار. اۋداندىق جاستار رەسۋرس­تىق ورتالىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكەن جارىستىڭ جەڭىمپازى الدىنا قارا سالماي كەل­گەن ارالدىق تۇرسىن كەرىمبەرديەۆ بولدى. ەكىنشى ورىندى قارماقشىلىق دانيار ءابىل­احاتوۆ يەلەنسە، قولا جۇلدە قىزىلوردا قالا­سىنان كەلگەن كۇمىس­بەك قوڭقاباەۆقا بۇيىردى. جەڭىمپازدار مەن جۇلدەگەرلەردى اۋدان اكىمى مۇحتار ورازباەۆ قۇت­تىقتاپ، قارجىلاي سىي تابىس ەتتى.

ءبىر ايتا كەتەرلىگى، جەلاياقتار جۇلدەسى اۋدان­­ ورتالىعىندا جاڭادان اشىلىپ جات­قان جاستار ءۇيىنىڭ الدىندا تابىستالدى. شىعىس جاس­تارىنىڭ كوسەمى اتانعان عاني مۇرات­باەۆتىڭ ءىزباسارلارى ايماقتىڭ ءوسىپ-وركەندەۋى ءۇشىن ايانباي ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. جاڭا نىسان جاستاردىڭ باسىن بىرىكتىرىپ، ەرىكتىلەر قىزمەتىن وركەندەتۋگە ءورىس اشادى.

جاستار ءۇيىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا اۋدان اكىمى مۇحتار ورازباەۆ جاستارعا جىلى لەبىزىن جەتكىزدى.

– اۋدانىمىزدىڭ مەرەيىن اسقاقتاتىپ، وزدە­رىنىڭ ءبىلىمى، شىعارماشىلىق جۇمىستا­­رى جانە سپورتتاعى جەتىستىكتەرىمەن وبلىس، رەس­پۋبليكا، قالا بەردى حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىلىپ جۇرگەن جاستارىمىز جەتەرلىك. ءبىزدىڭ تاراپىمىزدان تالانتتى جاستارعا ءاردايىم قولداۋ كورسەتىلىپ كەلەدى. ەلدىڭ ەرتەڭى بولاتىن تاۋەل­سىز مەملەكەتىمىزدىڭ تىزگىنىن ۇستار كەيىنگى بۋىن وكىل­دەرىنە جاسالعان قامقورلىق جالعاسا بەرە­دى. بىلتىر قازالىدا جاستار رەسۋرستىق ورتا­­لى­عى اشىلسا، بيىل قالا جاستارى جاڭا عيما­رات­قا كوشتى. ءبىزدىڭ مىندەت – تالاپ­تى جاستىڭ تاۋانىن جىقپاي، تالابىن ۇشتاۋ. سون­دىقتان دا وقيتىن جاسقا باعىت بەرىپ، جوعارى ءبىلىم الا الماي قالعانداردى قاتاردان قالدىر­ماي جۇمىسقا ورنالاستىرۋعا نەمەسە كاسىپ اشۋعا كومەك كورسەتىلۋى قاجەت، – دەدى اۋدان اكىمى مۇحتار ورازباەۆ.

جاستار ءۇيىنىڭ اشىلۋىندا اۋداننىڭ قۇر­مەتتى ازاماتى بولاتبەك پۇسىرمانوۆ دا قۇت­تىقتاۋ ءسوز سويلەپ، كەيىنگى تولقىن وكىلدەرىنە تىلەگىن جەتكىزدى.

اۋدان ورتالىعىندا وتكەن ء«ان الەمىنىڭ پادي­شاسى» اتتى رەسپۋبليكالىق تانىمدىق كونفە­رەنتسياعا قاتىسۋشىلار وسى كۇنى ءجالاڭ­توس باتىر مەن ايتەكە بي ەسكەرتكىشتەرىنە تاعزىم ەتىپ، گۇل شوقتارىن قويدى، جانقوجا باتىر كەسەنەسىندە بولدى. سىر بۇلب ۇلىنىڭ ەسىمىن يەلەنگەن اۋداندىق مادەنيەت ورتالىعى اۋلاسىنداعى ءبيۋستىن گۇلمەن كومكەرىپ، ءانشى رۋحىنا قۇرمەت تانىتتى.

مادەنيەت ورتالىعىندا وتكەن كونفەرەن­تسيادا اۋدان اكىمى مۇحتار ورازباەۆ روزا تاجى­بايقىزىنىڭ ونەرى قازاق ءان الەمىنىڭ تۇتاس ءبىر داۋىرىنە اينالعا­نىن اتاپ ءوتتى. كون­فەرەنتسيادا تاريح عىلىمىنىڭ كانديداتى، وبلىستىق ءابدىلدا تاجىباەۆ اتىنداعى امبە­باپ عىلىمي كىتاپحاناسىنىڭ ديرەكتورى نۇر­لىبەك مىڭجاس «باعلانوۆا بولمىسىنىڭ ەرەك­شەلىگى» تاقىرىبىندا بايانداما جاسادى. قوعام قايراتكەرى ءناجمادين مۇساباەۆ، قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى ءجۋرناليسى ەرمەك زاڭگىروۆ، قازالى اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى قۋانىش تولەباەۆ، «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى قارشىعا ەسىمسەيىتوۆا جانە قازالى اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى بەرىك بيسەمباەۆ، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى مۇرات سىدىقوۆ تالانت يەسى جايلى تەبىرەنىسكە تولى ەستەلىكتەر ايتتى.

تانىمدىق كونفەرەنتسيادا اۋدان اكىمى مۇحتار ورازباەۆ، اۋداندىق ارداگەرلەر كەڭە­سىنىڭ توراعاسى ورازعالي بەكبانوۆ، قازالى اۋدا­نىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى، ەكونوميكا عىلى­مىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور وراق اليەۆ، ارداگەر بيبايشا تىلەۋبەرگەنوۆا ءانشى مەرەيتويىنا وراي باسپا ءجۇزىن كورىپ جاتقان ء«ان الەمىنىڭ پاديشاسى» اتتى كىتاپتىڭ تۇساۋىن كەسىپ، جاڭا تۋىندى وقىرماندارعا جول تارتتى.

بۇلبۇل ءانشىنىڭ 100 جىلدىعىنا وراي ۇيىم­­­­داستىرىلعان تولىمدى شارالاردىڭ ءبىرى «شى­عىستىڭ بۇلب ۇلى» اتتى رەسپۋبليكالىق اقىندار ايتىسى بولدى. ە.بوزعۇلوۆ اتىنداعى №249 مەكتەپ-ليتسەيدە وتكەن ايتىسقا پاۆلودار، شىمكەنت، قىزىلوردا قالاسى، تۇركىستان، اقتوبە وبلىسى جانە قازالى، ارال، قارماقشى اۋدان­دارىنىڭ اقىندارى قاتىستى.

ايتىستى اۋدان اكىمى مۇحتار ورازباەۆ قۇت­تىقتاۋ سوزبەن اشىپ، اقىندارعا ساتتىلىك تىلەدى. اقىندار الامانىن «التىن دومبىرانىڭ» ءۇش دۇركىن جەڭىمپازى مۇحتار نيازوۆ جۇرگىزىپ، ءسوز سايىسىنا شىققانداردى كوپشىلىككە تا­نىستىردى.

عاسىرلىق تويى ءوتىپ جاتقان باعلانوۆانىڭ قازاقتىڭ ءان ونەرىندەگى بيىگىن، بۇگىنگى قوعامداعى ءتۇرلى قۇبىلىستاردى جىرلاعان اقىندار اراسىنان قازىلار القاسىنىڭ شەشىمىمەن باس جۇلدە ارالدىق ەرجەڭىس ابديەۆكە بۇيىرىپ، اقىنعا 700 مىڭ تەڭگە تابىستالدى.

ءبىرىنشى ورىنعا شىمكەنتتىك ءبىرجان بايتۋوۆ لايىق دەپ تانىلسا، اتىراۋ قالاسىنان كەلگەن فاريزا جەتپىسباي مەن قازالىلىق اقىن ەلنۇر نۇرقاسىم ەكىنشى ورىندى، پاۆلودارلىق راۋان قايداروۆ پەن تۇركىستان وبلىسىنان كەلگەن اقىن داۋرەن اقساقال ءۇشىنشى ورىندى يەلەندى. وزگە اقىندارعا ىنتالاندىرۋ سىيلىقتارى تابىستالدى.

جەڭىمپاز بەن جۇلدەگەرلەردى اۋدان اكىمى مۇحتار ورازباەۆ، قازىلار القاسىنىڭ تور­اعاسى ابىلقايىر سىزدىقوۆ، حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى قارشىعا ەسىمسەيىتوۆا، ايتىسكەر اقىن نۇرمات مان­سۇروۆ ماراپاتتادى.

مەرەيتويلىق شارالاردى روزا باعلانوۆا اتىنداعى «قازاقكونتسەرت» مەملەكەتتىك كون­تسەرتتىك ۇيىمىنىڭ «قازاق دەگەن حالىقتىڭ ەركەسىمىن» اتتى كونتسەرتتىك باعدارلاماسى تۇ­يىندەدى.

وسىدان ءبىر كۇن بۇرىن عانا ونەر ۇجىمى قىزىل­وردا قالاسىندا بولىپ، ن.بەكەجانوۆ اتىن­داعى دراما تەاترىندا كونتسەرت قويعان بو­لا­تىن. سول كەشتە ر.باعلانوۆا اتىنداعى «قا­زاق­­­كونتسەرت» مەم­لەكەتتىك كونتسەرتتىك ۇيى­مى­­نىڭ ديرەكتورى اقتوتى رايىمقۇلوۆا سىر سان­­دۋعاشىنىڭ عاسىرلىق مەرەيتويى­نا ار­نالعان گاسترولدىك ساپار سولتۇستىك قازاق­ستان وبلى­سىنان باستاۋ الىپ، پاۆلودار، اقمولا، قا­راعاندى، ۇلىتاۋ، اباي، جەتىسۋ وبلىس­تارىندا جالعاسقانىن ايتقان بولاتىن. سىر­عا جەتكەن ونەر كەرۋەنىنىڭ قازالىداعى كون­تسەر­تىندە اۋدان باسشىسى انشىلەرگە العىسىن جەتكىزدى.

– «قازاقكونتسەرت» ءوزىنىڭ بايىرعى گاسترول­دىك ساپارلارىن جاڭعىرتىپ، ەلدى مە­كەن­دەر­دى ارالاۋى ونەرگە سۋسىنداعان ەلدى سەر­پىلت­كەنىن ايتا كەتكەن ابزال. اۋدان حال­قىن رۋحا­ني جىگەرلەندىرگەن ونەر ۇجىمىنا قازالى­لىق­تاردىڭ اتىنان العىسىمدى ايتامىن، – دەدى ول.

وسى كەشتە ماقپال ءجۇنىسوۆا، باعدات سامە­دينوۆا، ايجان نۇرماعانبەتوۆا، قۇرماش ماحان مەن «ازيا» توبى جانە باسقا دا انشىلەر ونەر كورسەتىپ، قازالى اسپانىن انگە بولەدى.

 

قىزىلوردا

سوڭعى جاڭالىقتار

بۇگىنگى ۆاليۋتا باعامى

قارجى • بۇگىن، 09:55

ۇقساس جاڭالىقتار