ءىس-شارانى اشقان قازاقستاننىڭ مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ ءانشىنىڭ 100 جىلدىق مەرەيتويىن يۋنەسكو-نىڭ اتاۋلى كۇندەر كۇنتىزبەسىنە ەنگىزۋ روزا باعلانوۆانىڭ سىڭىرگەن ەڭبەگى مەن تالانتىن جوعارى مويىنداۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«روزا تاجىبايقىزىنىڭ شىعارماشىلىعى مەن ءومىر جولىن قازاقستاننان تىس جەرلەردە بىلەدى. ول ءبىزدىڭ مادەنيەتىمىز بەن ونەرىمىزدى ناسيحاتتاي وتىرىپ, كوپتەگەن ەلدەرگە گاسترولدىك ساپارلارمەن شىققان. ونىڭ بۇلبۇل داۋىسى 50-دەن استام ەلدىڭ كورەرمەنىن تاڭداندىردى. 1957 جىلى ول ۆەنگريا, گەرمانيا, قىتاي, پولشا, چەحوسلوۆاكيا, اۋعانستان, ءۇندىستان, اۆستريا, بەلگيا, بيرما, شۆەتسيا, كانادادا كونتسەرتتەر بەردى. ونىڭ رەپەرتۋارىندا قازاق حالىق اندەرى, زاماناۋي كومپوزيتورلاردىڭ شىعارمالارى, الەم حالىقتارىنىڭ اندەرى ۇيلەسىمدى كورىنىس تاپتى. مۇنىڭ ءبارى روزا باعلانوۆانىڭ جاي ءانشى ەمەس ەكەنىن, ونىڭ ەسىمى تاريحتا التىن ارىپتەرمەن جازىلعان بۇكىل ءداۋىردىڭ التىن داۋىسى ەكەنىن كورسەتەدى», دەدى داۋرەن اباەۆ.
ايتا كەتۋ كەرەك, وتكەن جىلى يۋنەسكو-نىڭ 2022-2023 جىلدارعا ارنالعان حالىقارالىق مەرەيتويلار ءتىزىمى قابىلداندى جانە ول تىزىمگە قازاقستاننىڭ ۇسىنىسى بويىنشا روزا باعلانوۆانىڭ 100 جىلدىعى قوسىلدى.
سونىمەن قاتار, پاريجدە داۋرەن اباەۆ يۋنەسكو-نىڭ باس ديرەكتورى ودري ازۋلەمەن كەزدەستى. تاراپتار مادەني-گۋمانيتارلىق ءوزارا ءىس-قيمىل ماسەلەلەرىنىڭ كەڭ اۋقىمىن جانە ودان ءارى ىنتىماقتاستىقتىڭ كەلەشەگىن تالقىلادى.
كەزدەسۋ بارىسىندا داۋرەن اباەۆ ودري ازۋلەگە قازاقستاننىڭ ماتەريالدىق ەمەس مادەني مۇراسىن ناسيحاتتاۋعا جانە جاڭعىرتۋعا, سونداي-اق ەلىمىزدىڭ مادەني ءىس-شارالارى مەن ايتۋلى كۇندەرىن يۋنەسكو كۇنتىزبەسىنە ەنگىزۋگە قوسقان ۇلەسى ءۇشىن العىس ءبىلدىردى.
سونداي-اق, يۋنەسكو-نىڭ پاريجدەگى شتاب-پاتەرىندە الەمگە ايگىلى اقىن جانە قوعام قايراتكەرى ولجاس سۇلەيمەنوۆ باسقاراتىن حالىقارالىق مادەنيەتتەردى جاقىنداستىرۋ ورتالىعىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى.
تۇساۋكەسەر بارىسىندا حالىقارالىق مادەنيەتتەردى جاقىنداستىرۋ ورتالىعىنىڭ اقپاراتتىق ماتەريالدارىمەن, ونىڭ ىشىندە «بىلگامەش» الەۋمەتتىك جانە مادەني زەرتتەۋلەر الماناحىنىڭ ارنايى ءنومىرىنىڭ تانىستىرىلىمى مەن كورمە ۇيىمداستىرىلدى. كورمە سەكتسيالارىندا ورتالىق قىزمەتىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى مەن ناتيجەلەرى تۋرالى اقپارات, سونداي-اق ادامزاتتىڭ باسقا مادەنيەتتەرىمەن ءوزارا بايلانىس كونتەكستىندە تۇركى مادەنيەتىنە ارنالعان ماتەريالدار ۇسىنىلدى.
سونىمەن قاتار, فرانتسياعا جۇمىس ساپارى اياسىندا قر مسم مادەنيەت كوميتەتىنىڭ توراعاسى روزا كارىپجانوۆا مەن قر ۇلتتىق مۋزەيى ديرەكتورىنىڭ م.ا. ايبەك سىدىقوۆ لۋۆر مۋزەيىنىڭ باسشىلىعىمەن كەزدەستى. تاراپتار پاريجدە الداعى كورمەنى ۇيىمداستىرۋ, بىرلەسكەن زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ جانە ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرىن تالقىلادى.
فرانتسۋز تاراپى قازاقستانداعى يسلام تاريحىنا جانە سوڭعى ۋاقىتتا جۇرگىزىلىپ جاتقان ارحەولوگيالىق قازبالارعا بايلانىستى ەكسپوناتتارعا قىزىعۋشىلىق تانىتتى. كەزدەسۋ سوڭىندا تاراپتار بىرنەشە جوبانى ودان ءارى بىرلەسىپ ىسكە اسىرۋ تۋرالى ۋاعدالاستى.
